パカトゥス・ドレパニウスfl. 389–393

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 13 › Panegyricus Theodosio Augusto dictus

Caput III 第III章

Pacatus Drepanius · Panegyricus Theodosio Augusto dictus · PL 13, 480B · 7 sectiones

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 3.1

1

De te igitur mihi sermonis hujus auspicium erit ille felicitatis publicae auspex dies, qui te primus inauguravit imperio.

PL 13, 480B

そこで、あなたについて語るこの弁論の初めの吉兆となるのは、公共の幸福の先触れとなったあの日、あなたを最初に帝位へ就けた日であろう。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 3.2

2

Nam ut divinis rebus operantes in eam coeli plagam ora convertimus a qua lucis exordium est, sic ego vota verborum quae olim nuncupaveram soluturus, id oratione mea tempus arripiam quo Romana lux coepit.

PL 13, 480B

というのも、神事を行うとき我々が、光の始まる天の方角へ顔を向けるように、私もまた、かつて誓った言葉の願をいま果たそうとして、ローマの光が始まったその時を、自分の弁論の出発点として取り上げるからである。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 3.3

3

Jacebat innumerabilibus malis aegra, vel potius dixerim, exanimata respublica, barbaris nationibus Romano nomini velut quodam diluvio superfusis. Sed parcam replicare causas, et placatum vulgus offendere.

PL 13, 480B

国家は数えきれない災いに病み伏し、いや、むしろ息絶えていたと言うべきであろう。蛮族の諸民族が、大洪水のようにローマの名の上へ溢れかかっていたのである。だが、その原因を繰り返し述べることは控え、すでに静まった民衆の心を傷つけることも避けよう。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 3.4

4

Nam cum per se vivax sit recordatio calamitatum, tum mihi metus hanc gaudiorum praesentium lucem tristium commemoratione fuscare.

PL 13, 480B

災厄の記憶はそれだけでも生き生きと残るものだが、まして私は、いまの喜びのこの光を、悲しい出来事を思い起こして曇らせることを恐れる。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 3.5

5

Faciam ergo quod facere praestantes scientia medicos saepe vidi; altorum vulnerum cicatrices, postquam cutem sanitate duxerunt, manu pendente tractabo, praesensisse, et singulos universosque rogitasse contentus, an cum inter omnes liqueret fessis rebus medendum, tali aliquo viro publicis gubernaculis admovendo, qui imperatoris unius tueretur aetatem, alterius juvaret laborem, potuerimus hujusmodi principem vel optare.

PL 13, 481A

そこで、学識すぐれた医者たちがしばしばそうするのを私は見たが、それにならうことにしよう。深い傷の痕は、癒えて皮膚が張ったあとでも、手を浮かせて軽く触れるにとどめる。すなわち、あらかじめ察していたこと〔praesensisse の意味と係りは定かでない。本文が崩れているらしく、「あらかじめ察していた」と取った〕と、一人ひとりにも全員にも次のことを問うたことで満足しよう。万人にとって疲れ果てた国家を癒やさねばならないことが明らかであったとき、公の舵取りの座に、一人の皇帝の年齢を守り、いま一人の労苦を助けるような人物を据えることによって、我々はこのような元首を望むことさえできたであろうか、と。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 3.6

6

In integro itaque rem totam esse faciamus, et in quodam orbis terrarum comitio quaeri putemus quisnam sit ille qui debeat tantam molem subire, et nutantia Romanae rei fata suscipere.

PL 13, 481A

ゆえに、事柄全体がまだ手つかずの状態にあると仮定し、全世界のある民会で、これほどの重責を負い、揺らぐローマの命運を引き受けるべき者は誰かが問われていると想像しよう。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 3.7

7

Nonne is omnium suffragiis hominum tributim centuriatimque legeretur, cui felix patria, cui domus clara, cui forma divina, cui aetas integra, cui militarium civiliumque rerum usus contigisset?

PL 13, 481A

幸福な祖国、名高い家柄、神々しい容貌、損なわれていない年齢、軍事と民政の両面での経験に恵まれた者こそ、すべての人々の票によって、区ごと、百人隊ごとに選ばれるのではないか。