Panegyricus Theodosio Augusto dictus 12.1
Solus igitur, Auguste, solus inquam omnium qui adhuc imperaverunt ut princeps esses praestitisti. Alios empta legionum suffragia, alios vacans aula, alios affinitas regia imposuere reipublicae: te nec ambitus, nec occasio, nec propinquitas principem creaverunt.
PL 13, 489Aこうして、アウグストゥスよ、これまで統治したすべての者のうちただひとり、まさにただひとり、あなたは元首となるにふさわしいことを自ら示した。ある者たちを国家に押しつけたのは軍団の買われた票であり、ある者たちを押しつけたのは空位の宮廷であり、またある者たちを押しつけたのは王家との姻戚関係であった。あなたを元首に創ったのは、運動でも、時の巡り合わせでも、近い血縁でもない。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 12.2
Nam et eras a familia imperatoris alienus, et asciscebaris tertius, et cogebaris invitus, invitus inquam.
PL 13, 489Bあなたは皇帝の家系にとって縁のない者であり、三人目として迎え入れられ、不本意ながら強いられたのである。不本意ながら、と私は言う。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 12.3
Audite hoc publici parricidae, qui oblita fide, dominorum sceptra cepistis, et periculo non minore quam scelere, imperium vita paciscentes, sanguinis pretio regium nomen emistis; repulsam patitur principatus, et unus est ambitus candidati ne declaretur.
PL 13, 489Bこれを聞け、公の親殺したちよ。忠誠を忘れて主君らの笏を奪い、罪に劣らぬ危険を冒して、命を賭けて帝権を取引し、血の代価で王の名を買った者たちよ。ここでは元首の座が拒まれ、候補者のただひとつの野心は、宣言されないことである。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 12.4
Credetne hoc olim ventura posteritas, et praestabit nobis tam gloriosam fidem, ut nostro demum saeculo annuat factum quod tantis infra supraque temporibus nec invenerit aemulum, nec habuerit exemplum?
PL 13, 489B後の世に来る者たちはこれを信じるだろうか。我々に、これほど栄えある信頼を与えて、前後のこれほど多くの時代に競う者も見つからず先例もなかったことが、ほかならぬ我々の世に起こったと認めてくれるだろうか。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 12.5
Sed qui vitae tuae sectam rationesque cognoverit, fidei incunctanter accedet, nec abnuisse dubitabit imperium sic imperaturum.
PL 13, 489Cだが、あなたの生き方と考え方を知った者は、ためらうことなく信じ、このように統治するはずの人が帝権を辞退したことを、疑いもしないであろう。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 12.6
Illi enim, illi avide regna desiderent, quos soluta legibus vita delectat, quorum crudelitas indamnatos necandi, cupiditas privata rapiendi, libido honesta foedandi jus atque impunitatem requirunt.
PL 13, 489Cというのも、あの者たち、あの者たちこそ、貪欲に王権を望むがよい。法から解き放たれた生を喜ぶ者たち、無罪の者を殺す残酷さ、他人の財を奪う私欲、貞潔な者を汚す情欲が、権利と咎められないことを求める者たちである。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 12.7
Quid tua intererat te principem fieri, qui futurus eras in imperatore privatus? Nisi forte in te hodie aut pudicitiae remissior cultus, aut minor sanguinis humani metus, aut alienae rei major est appetitus.
PL 13, 490Aあなたにとって、元首となることに何の関わりがあったか。あなたは皇帝になっても、私人のままでいるはずであったのに。もしや、今日のあなたには、貞潔への配慮がゆるんだか、人の血への恐れが小さくなったか、他人の物への欲が大きくなったか、のいずれかがあるというのでなければの話だが。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 12.8
Idem es qui fuisti, et tantum tibi per te licet quantum per leges licebat. Jus summum facultate et copia commodandi, non securitate peccandi experiris.
PL 13, 490Aあなたは以前のあなたと同じであり、あなたが自分の裁量で許されることは、法によって許されていたことと同じだけである。あなたは最高の権利を、恵みを施す力と豊かさにおいて味わっており、咎められずに罪を犯せることにおいて味わっているのではない。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 12.9
Unum tibi praestitit principatus, ut certum haberemus omnes, etiam sub imperatoribus aliis vixisse te legibus tuis. Nam qui nihil facit licenter cum potest, nunquam voluit.
PL 13, 490A元首の地位があなたにもたらしたのは、ただ一つ、他の皇帝たちのもとにあったときでさえ、あなたが自分自身の法に従って生きていたことを、我々すべてが確信できるようにしたことである。できるのに、何ひとつ勝手にしない者は、そもそも望んだことが一度もないのだから。