Panegyricus Theodosio Augusto dictus 22.1
Miremur in urbibus tuis, et a tuis populis te videri, quem fere nulla in solo suo natio externa non vidit, idque ita crebro, ut pene tam notus sit barbaris vultus iste quam nobis?
PL 13, 497Bあなたが、あなたの諸都市で、あなたの民に見られていることを、我々は不思議に思うべきだろうか。外国の民で、自分の国土であなたを見なかったものはほとんどなく、しかもそれがあまりに頻繁なので、この顔は蛮族にも、我々とほとんど同じほどよく知られているというのに。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 22.2
Nec frustra, cum aestates omnes foris, hyemes domi ducens, civibus hostibusque pari sorte anni spatia diviseris: et si qui forte sunt barborum, qui non virtutis tuae fulmen exceperint, nominis terrore perculsi et velut afflati quiescant.
PL 13, 497Bそれも当然である。あなたは、夏はすべて外で、冬は家で過ごし、市民と敵とに等しい割合で一年の時を分けたのだから。そして、もし蛮族の中に〔底本は barborum。barbarorum と読む〕、あなたの武勇の稲妻を浴びなかった者がいるとしても、名の恐怖に打たれ、いわば息を吹きかけられたように、静まっている。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 22.3
Tua enim, imperator, auspicia non hae tantum gentes tremunt, quas ab orbe nostro silvarum intervalla, vel flumina, montesve distinguunt, sed quas aeternis ardoribus inaccessas, aut continua hyeme separatas, aut interfusis aequoribus abjunctas natura disterminat.
PL 13, 497Bというのも、皇帝よ、あなたの指揮を恐れて震えているのは、森の間隔や川や山が我々の世界から隔てている諸民族だけではないからである。永遠の炎暑で近づき難く、あるいは絶え間ない冬によって隔たり、あるいは間に広がる海によって切り離され、自然が遠く境を画している諸民族もそうなのである。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 22.4
Non oceano Indus, non frigore Bosphoranus, non Arabs medio sole securus est; et quo vix pervenerat nomen ante Romanum, accedit imperium. Dicamne ego receptos ad servitium Gothos, castris tuis militem, terris sufficere cultorem?
PL 13, 498Aインド人は大洋によって、ボスポロス人は寒さによって、アラビア人は真昼の太陽によって、安全ではない。ローマの名さえほとんど届いたことのなかったところへ、いまや支配が及ぶ。ゴート人が隷属に迎え入れられ、あなたの陣営には兵を、あなたの土地には耕す者を供している、と私は語ろうか。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 22.5
Dicam a rebellibus Saracenis poenas polluti foederis expetitas? Dicam interdictum Scythis Tanaim, et imbelles arcus etiam fugientis Albani?
PL 13, 498A反乱したサラセン人から、汚された盟約の償いが取り立てられた、と私は語ろうか。スキュタイ人にはタナイス〔ドン川〕が禁じられ、逃げ去るアルバニア人の弓さえ戦意を失った、と私は語ろうか。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 22.6
Quaecumque natio barbarorum robore, ferocia, numero gravis unquam nobis fuit, aut boni consulit ut quiescat, aut laetatur, quasi amica, si serviat.
PL 13, 498Aかつて力、獰猛さ、数によって我々の重荷となった蛮族の民は、どれも、静まっていられることを良しとするか、隷属するならば友のように喜ぶかである。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 22.7
Persis ipsa, reipublicae nostrae retro aemula, et multis Romanorum ducum famosa funeribus, quiquid unquam in principes nostros inclementius fecit, excusat obsequio.
PL 13, 498Aかつて我々の国家の好敵手であり、ローマの将軍たちの多くの死で名を馳せたペルシア自身も、これまでに我々の元首たちにいかに苛烈な仕打ちをしたとしても〔底本は quiquid。quidquid と読む〕、服従によってそれを償っている。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 22.8
Denique ipse ille rex ejus, dedignatus antea confiteri hominem, jam fatetur timorem, et in his te colit templis, in quibus colitur: tum legatione mittenda, gemmis, sericoque praebendo, ad hoc triumphalibus belluis in tua esseda suggerendis; etsi adhuc non est foederatus, jam tamen tuis cultibus tributarius est.
PL 13, 498Bそしてついに、その王自身は、かつては自分が人間であることを認めることさえ潔しとしなかったが、いまや恐れを認めている。自分が崇められるその神殿で、あなたを崇めている。使節を送り、宝石と絹を差し出し、さらには凱旋用の猛獣をあなたの戦車に供することによってである。まだ同盟を結んではいないが、あなたへの崇敬において、すでに貢納者となっている。