Adversus Hermogenem 43.1
De motu et illud notaverim. Nam, secundum ollae similitudinem, sic erat, inquis, materiae motus, antequam disponeretur, concretus, inquietus, inapprehensibilis, prae nimietate certaminis.
PL 2, 235C運動について、私はさらにこの点にも気づいた。すなわち、鍋の喩えに従えば、質料の運動は、秩序づけられる前は、お前の言うところによれば、争いのあまりの激しさゆえに、凝り固まり、休みなく、捉えがたいものであった。
Adversus Hermogenem 43.2
Dehinc subjicis: Stetit autem in Dei compositionem, et inapprehensibilem habuit conditum motum, prae tarditate inconditi motus. Supra certamen motui adscribis, hic tarditatem. Nam de natura materiae quoties cadas, accipe.
PL 2, 236Aそれからお前は付け加える——だが、それは神の秩序づけへと落ち着き、無秩序な運動の遅さに比べて、秩序づけられた運動は捉えがたいものであった、と。先には運動に争いを帰していたのに、ここでは遅さを帰している。さて、質料の本性について、お前が幾度食い違うかを見るがよい。
Adversus Hermogenem 43.3
Supra dicis: Si autem esset materia natura mala, non accepisset translationem in melius, nec Deus aliquid compositionis accommodasset illi; in vacuum enim laborasset.
PL 2, 236A先にお前は言う——もし質料が本性上悪いものであったなら、より善い状態への転化を受け入れることはなかったであろうし、神も何らかの秩序づけをそれに施すことはなかったであろう。むなしく労することになったであろうから、と。
Adversus Hermogenem 43.4
Finisti igitur duas sententias, nec materiam natura malam, nec naturam ejus a Deo potuisse converti. Horum immemor, postea infers: At ubi accepit compositionem a Deo et ornata est, cessavit a natura.
PL 2, 236Aかくしてお前は二つの説を確定した——質料は本性上悪いものではないこと、そして質料の本性は神によって転換され得なかったこと、である。ところがお前はこれらを忘れて、後になってこう結論する——だが、質料が神から秩序づけを受け、飾られたとき、それは本性から離れ去った、と。
Adversus Hermogenem 43.5
Si in bonum reformata est, utique de malo reformata est; Et si per compositionem Dei cessavit a natura mali, natura cessavit ergo, et mala fuit natura ante compositionem, et desinere potuit a natura post reformationem.
PL 2, 236Aもし質料が善いものへと造り変えられたのであれば、当然それは悪いものから造り変えられたことになる。そして、もし神の秩序づけによって悪の本性から離れ去ったのであれば、本性そのものが止んだことになり、秩序づけの前には本性は悪かったのであり、造り変えの後には本性から離れることができたことになる。