Adversus Hermogenem 35.1
De caetero vero statu materiae, etsi non est retractandum, prius enim erat ut eam esse constaret, tamen ac si constiterit, persequendus est ordo: quo magis eam non esse constet, cujus nec reliquus status consistat, simul ut contrarietates suas agnoscat Hermogenes.
PL 2, 229Bさて質料のその他の状態については、論じ直す必要はないとはいえ——それが在ることがまず確定していなければならなかったのだから——それでも、あたかもそれが確定したかのように、順序を追って論じ進めよう。それによって、その他の状態さえ成り立たないものは在ることにならないということが、いっそう明らかになるであろうし、同時にヘルモゲネスが自らの矛盾を認めることにもなるであろう。
Adversus Hermogenem 35.2
Prima, inquit, facie videtur nobis incorporalis esse materia: exquisita autem ratione recta, invenitur neque corporalis, neque incorporalis. Quae est ista ratio recta, quae nihil recti renuntiat, id est nihil certi?
PL 2, 229C「一見したところ、我々には質料は非物体的であるように見える。しかし、正しい理を究めてみれば、それは物体的でもなく非物体的でもないことが見出される」とヘルモゲネスは言う。何一つ正しいこと、すなわち何一つ確かなことを言い渡さない、その『正しい理』とは、いったい何であろうか。
Adversus Hermogenem 35.3
Nisi fallor enim, omnis res aut corporalis aut incorporalis sit necesse est (ut concedam interim esse aliquid incorporale de substantiis dumtaxat, cum ipsa substantia corpus sit rei cujusque) certe post corporale et incorporale nihil tertium.
PL 2, 229Cもし私に誤りがなければ、あらゆる事物は物体的であるか非物体的であるかのいずれかでなければならない(さしあたり、実体に関する限り、何か非物体的なものがあるということを認めるとしても、である。実体そのものは各々の事物の物体であるからだが)。ともかく、物体的なものと非物体的なもののほかに、第三のものは無い。
Adversus Hermogenem 35.4
Age nunc sit et tertium, quod illa recta ratio Hermogeniana compererit, quae neque corporalem neque incorporalem materiam facit: ubi est? quale est? quid vocatur? quid describitur? quid intelligitur? Tantum hoc ratio renuntiavit, nec corporalem materiam nec incorporalem.
PL 2, 230Aよろしい、では、質料を物体的でも非物体的でもないものとする、あの『正しいヘルモゲネス流の理』が見出したという第三のものがあるとしよう。それはどこにあるのか。どのようなものか。何と呼ばれるのか。どう記述されるのか。どう理解されるのか。この理が言い渡したのは、ただ、質料は物体的でも非物体的でもない、ということだけである。