テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2Adversus Hermogenem

Caput XXIX 第XXIX章

Tertullian · Adversus Hermogenem · PL 2, 222C · 14 sectiones

Adversus Hermogenem 29.1

1

Si quidem omnia opera sua Deus ordine consummavit, incultis primo elementis, depalans quodammodo mundum; dehinc exornatis velut dedicans.

PL 2, 222C

というのも、神はその御業のすべてを順序をもって完成させたからである。まず元素をまだ手を加えぬままにしておき、いわば世界に境を定め、その後、それらを飾り整えることで、いわば献堂したのである。

Adversus Hermogenem 29.2

2

Nam et lumen non statim splendore solis implevit, et tenebras non statim solatio lunae temperavit, et coelum non statim sideribus stellisque signavit, et maria non statim belluis frequentavit, et ipsam terram non statim varia foecunditate dotavit: sed primo esse ei contulit; dehinc non in vacuum esse supplevit.

PL 2, 223A

すなわち、光をただちに太陽の輝きで満たすことはせず、闇をただちに月の慰めで和らげることもせず、天をただちに星々や星辰で彩ることもせず、海をただちに海獣で満たすこともせず、地そのものをただちに様々な豊穣さで飾ることもしなかった。まず、それに存在を与え、その後で、その存在が空しいものとならぬよう満たしていったのである。

Adversus Hermogenem 29.3

3

Sic enim et Isaias: Non in vacuum, ait, fecit illam, sed inhabitari (Is. XLV, 18). Postea ergo quam facta est, futura etiam perfecta, interim erat invisibilis et rudis.

PL 2, 223A

イザヤもまさにこう言っている——「空しくそれを造ったのではなく、人が住むために〔造った〕」(イザヤ45:18)、と。それゆえ、地は造られた後、やがて完成されるものではあったが、その間は目に見えず、粗いままであったのである。

Adversus Hermogenem 29.4

4

Rudis quidem, hoc quoque ipso quod invisibilis, ut nec visui perfecta, simul et ut de reliquo nondum instructa. Invisibilis vero, ut adhuc aquis, tamquam munimento genitalis humoris, obducta: qua forma, etiam adfinis ejus caro nostra producitur.

PL 2, 223A

粗いままであったのは、まさに目に見えなかったというそのことのゆえでもあり、視覚にとって完成していなかったばかりでなく、それ以外の点でもまだ整えられていなかったからである。目に見えなかったのは、それがまだ、生殖の湿り気の防壁とも言うべき水に覆われていたからである。これと同じ形において、それと類縁にある我々の肉もまた生み出される。

Adversus Hermogenem 29.5

5

Nam et David ita canit: Domini est terra et plenitudo ejus, orbis terrae , et omnes qui habitant in illa. Ipse super maria fundavit eam, et super flumina praeparavit eam (Ps. XXIII, 1, 2).

PL 2, 223B

ダビデもこう歌っている——「地とそこに満ちるもの、地の球〔世界〕と、そこに住むすべての者は、主のものである。主はこれを海の上に据え、川の上に整えられた」(詩編23:1、2)。

Adversus Hermogenem 29.6

6

Segregatis enim aquis in cavationem sinuum, emicantior facta est arida, quae antehac aquis tegebatur. Exinde itaque et visibilis efficitur, dicente Deo: Congregetur aqua in congregationem unam, et videatur arida. Videatur inquit, non, fiat.

PL 2, 223B

というのも、水が窪みの溜まりへと分け隔てられたことで、それまで水に覆われていた乾いた地が、いっそう輝き出るものとなったからである。こうしてそれ以後、地は目に見えるものともなったのであり、神はこう言われた——「水は一つの集まりへと集められよ、そして乾いた地が見えるようになれ」、と。「見えるようになれ」と言われたのであって、「あれ」とは言われていない。

Adversus Hermogenem 29.7

7

Jam enim facta erat, sed invisibilis usque tunc videri sustinebat. Arida autem, quod erat futura ex divortio humoris, tamen terra. Et vocavit Deus aridam terram, non materiam.

PL 2, 223B

というのも、それはすでに造られていたのであり、ただそれまでは目に見えないままに、見えることを待ち受けていたにすぎないからである。乾いた地は、湿り気からの分離によって生じることになるものではあったが、それでも地であった。そして神は乾いた地を「地」と呼ばれたのであり、「質料」とは呼ばれなかった。

Adversus Hermogenem 29.8

8

Sic et perfectionem postea consecuta, desinit rudis haberi, cum pronuntiat Deus: Fruticet terra herbam foeni seminantem semen secundum genus, et secundum similitudinem, et lignum fructuosum faciens fructum, cujus semen in ipso in similitudinem.

PL 2, 223B

同様に、地はその後で完成に至ると、もはや粗いものとは見なされなくなる。神がこう宣せられたときである——「地は種類にしたがい、その姿にしたがって、種を蒔く牧草の草を芽生えさせ、その中に自分の姿にしたがった種を持つ、実を結ぶ木を芽生えさせよ」、と。

Adversus Hermogenem 29.9

9

Item: Producat terra animam vivam secundum genus, et quadrupedia, et repentia, et bestias terrae secundum genus. Implevit igitur ordinem suum Scriptura divina. Quam enim praedixit invisibilem et rudem, ei et visionem reddidit et perfectionem.

PL 2, 223C

さらにこうも言われる——「地は種類にしたがって生ける魂を、四足の獣と、這うものと、地の獣とを、その種類にしたがって生み出せ」、と。かくして神の聖典はその順序を果たしたのである。聖典があらかじめ「目に見えず粗いまま」と言い表しておいたその地に、聖典はその後、見えることと完成とを与えたのである。

Adversus Hermogenem 29.10

10

Non alia autem materia erat invisibilis et rudis. Ergo materia erit postea visibilis et perfecta. Volo itaque videre materiam; visibilis enim facta est.

PL 2, 224A

ところで、目に見えず粗いままであったのは、質料という別のものではなかった。〔もしそうだとすれば〕質料はその後、目に見え、完成したものとなるはずである。それゆえ私は質料を見たいと思う。目に見えるものとなったはずなのだから。

Adversus Hermogenem 29.11

11

Volo et perfectam eam recognoscere, ut ex illa etiam foeni herbam, et ex illa decerpam lignum fructuosum; et ex illa animalia usui meo famulentur. Sed materia quidem nusquam: terra vero, haec, id est coram.

PL 2, 224A

私はまた、それが完成したことをも確かめたいと思う。そこから牧草の草をも、そこから実を結ぶ木をも私が摘み取り、そこから生じる動物が私の用に仕えてくれるように。しかし質料はどこにも見当たらない。ところが地は、まさにこれが、目の前にある。

Adversus Hermogenem 29.12

12

Hanc video, hac perfruor, ex quo invisibilis et rudis esse desiit, de qua manifestissime Isaias: Haec dicit Dominus qui fecit coelum (Is. XLV, 18). Iste Deus qui demonstravit terram, et fecit illam. Certe eamdem demonstravit. quam et fecit. Quomodo demonstravit?

PL 2, 224A

私はこの地を見、これを享受している。それが目に見えず粗いままであることをやめて以来のことである。この地について、イザヤはこの上なく明らかにこう語っている——「天を造られた主はこう言われる」(イザヤ45:18)、と。この神こそ、地を示し、そしてそれを造られた方である。確かに、神はご自分が造ったのと同じそのものを示されたのである。どのように示されたのか。

Adversus Hermogenem 29.13

13

Utique dicendo: Videatur arida. Quare videri jubet, nisi quia retro non videbatur? ut si quoque eam non in vacuum fecisset faciendo visibilem, et ita habilem .

PL 2, 224A

当然、「乾いた地が見えるようになれ」と言うことによってである。なぜ「見えるようになれ」と命じたのか。それ以前には見えていなかったからではないか。それによって、地を目に見えるものとし、そうして用をなすものとすることで、地を空しく造ったのではないことをも示すためであった。

Adversus Hermogenem 29.14

14

Et sic per omnia probatur nobis hanc quam incolimus, eamdem et factam esse a Deo et ostensam, nec aliam fuisse rudem et invisibilem, quam quae et facta et ostensa est; atque ita, terra autem erat invisibilis et rudis, ad eam pertinet quam Deus cum coelo separavit.

PL 2, 224B

そしてこのようにして、あらゆる点から我々に証明されるのである。我々が住んでいるこの地こそが、神によって造られ、かつ示されたその同じ地であり、粗いままで目に見えなかったものも、造られ、かつ示されたその地とは別のものではなかった、ということが。それゆえ、「さて、地は目に見えず、粗いままであった」というのは、神が天と共に分け出されたあの地に関わるものなのである。