Adversus Hermogenem 10.1
Nonne, etiamsi materia optima fuisset, aeque indecorum sibi existimasset, de alieno, licet bono? Fatue satis, si ita gloriae suae caussa molitus est mundum, ut debitorem se alienae substantiae ostenderet, et quidem non bonae.
PL 2, 205Cたとえ質料が最上のものであったとしても、他人のものから——たとえ善きものであれ——造ることは、同じく自分にとって不体裁だと神は考えなかったであろうか。もし自らの栄光のためにこのように世界を築き上げ、それによって自らを他人の実体に、しかも善からぬ実体に負う者として示したのだとすれば、それはあまりにも愚かなことである。
Adversus Hermogenem 10.2
Ergo, inquit, ex nihilo faceret, ut mala quoque arbitrio ejus imputarentur? Magna, bona fide, caecitas haereticorum pro hujusmodi argumentatione, cum ideo aut alium Deum bonum et optimum volunt credi, quia mali auctorem existiment Creatorem; aut materiam cum Creatore proponunt, ut malum a materia, non a Creatore deducant: quando nullus omnino deus liberetur ista quaestione, ut non auctor mali videri proinde possit, quisquis ille est qui malum etsi non ipse fecit, tamen a quocumque et unde unde passus est fieri.
PL 2, 205C「では」とヘルモゲネスは言う、「神は無から造るべきだったのか。それによって悪までもが神の意志に帰せられるようにするために」と。この種の論法に見られる異端者たちの盲目ぶりは、率直に言って大したものである。彼らが、創造者を悪の創始者と見なすがゆえに別の善き最善の神が信じられるべきだと望むにせよ、あるいは悪を質料から引き出し、創造者からは引き出さないために創造者と並べて質料を立てるにせよ、いずれにせよどの神も、この問いから免れることはまったくできないのである。悪をたとえ自ら造らなかったにせよ、誰によってであれどこからであれ、それが生じるのを許した者である限り、その神は悪の創始者と見えずには済まないのだから。
Adversus Hermogenem 10.3
Audiat igitur et Hermogenes, dum alibi de mali ratione distinguimus, interim se quoque nihil egisse hac sua injectione.
PL 2, 206Aそれゆえヘルモゲネスも聞くがよい。悪の理については別の箇所で我々が論じ分けるとして、さしあたり彼もまた、この彼の一撃によって何も成し遂げてはいないのだ、ということを。
Adversus Hermogenem 10.4
Ecce enim, etsi non auctor sed assentator mali invenitur Deus, qui malum materiae tanto sustinuit de bono ante mundi constitutionem, quam ut bonus et mali aemulus emendasse debuerat.
PL 2, 206A見よ、たとえ神が悪の創始者ではなく、その同調者と見出されるにしても、である。神は世界の構成以前、あれほど長い善き時のあいだ質料の悪を耐え忍んだが、善き者として、また悪と相容れぬ者として、それを正すべきであったのだから。
Adversus Hermogenem 10.5
Aut enim potuit emendare, sed noluit: aut voluit quidem, verum non potuit infirmus Deus. Si potuit et noluit, malus et ipse, quia malo favit; et sic jam habetur auctor ejus, quod licet non instituerit, quia tamen si noluisset illud esse, non esset, ipse jam fecit esse, quod noluit non esse: quo quid est turpius?
PL 2, 206Aというのは、神は正すことができたのに欲しなかったか、あるいは欲したには欲したが、力弱き神であって能わなかったか、そのいずれかだからである。もし能いながら欲しなかったのであれば、神自身もまた悪しき者である。悪に加担したのだから。そしてかくして、神はすでにその創始者と見なされる。悪を立てたわけではないにせよ、もし悪が存在することを欲しなかったならば存在しなかったはずのものを、存在しないことを欲しなかったことによって、神自らが今や存在させたことになるからである。これより恥ずべきことがどこにあろうか。
Adversus Hermogenem 10.6
Si id voluerit esse, quod ipse noluit fecisse, adversum semetipsum egit, cum et voluit esse quod noluit fecisse, et noluit fecisse quod voluit esse. Quasi bonum voluit esse, et quasi malum noluit fecisse.
PL 2, 206Bもし神が、自ら造ることを欲しなかったものが存在することを欲したのだとすれば、神は自分自身に反して行動したことになる。造ることを欲しなかったものが存在することを欲し、存在することを欲したものを造ることを欲しなかったのだから。あたかも善きものとして存在することを欲し、悪しきものとして造ることは欲しなかったかのようである。
Adversus Hermogenem 10.7
Quod non faciendo, malum judicavit, id sustinendo, bonum pronuntiavit, malum pro bono sustinendo et non potius eradicando, assertor ejus inventus est: male, si per voluntatem, turpiter, si per necessitatem.
PL 2, 206B造らぬことによって悪と判じたそのものを、耐え忍ぶことによって善と宣言したのである。悪を、根絶するのではなく善として耐え忍ぶことによって、神はその擁護者であると見出される。もし意志によるのであれば悪しくも、もし必然性によるのであれば恥ずべくも。
Adversus Hermogenem 10.8
Aut famulus erit mali Deus, aut amicus; cum materiae malo conversatur, nedum etiam de malo ejus operatus.
PL 2, 206B神は悪の下僕となるか、あるいはその友となるかのいずれかであろう。質料の悪と交わっているのだから。まして、その悪から働きさえもしたとなればなおさらである。