テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2Adversus Hermogenem

Caput XXIII 第XXIII章

Tertullian · Adversus Hermogenem · PL 2, 218A · 5 sectiones

Adversus Hermogenem 23.1

1

Sed ex sequentibus argumentatur, quia scriptum sit: Terra autem erat invisibilis et incomposita. Nam et terrae nomen redigit in materiam, quia terra sit quae facta est ex illa. Et erat in hoc dirigit, quasi quae semper retro fuerit innata et infecta.

PL 2, 218A

しかし彼は、続く聖句から論じる。すなわち「地は目に見えず、整えられていなかった」と書かれているからである。彼は「地」という名を質料に還元する。地とは、その質料から造られたものだからである。そして彼は「あった」という語をもこの方向へ差し向ける。あたかも地が、常に既往にわたって、生まれず造られずにあったかのように。

Adversus Hermogenem 23.2

2

Invisibilis autem et rudis, quia informem et confusam et inconditam vult fuisse materiam. Has quidem opiniones ejus singillatim revincam, sed interim volo sic ei respondere. Putamus his articulis materiam demonstrari.

PL 2, 218B

「目に見えず、そして粗いまま」と言うのは、彼が質料を、無形で、混乱し、秩序を欠いたものであったとしたいからである。彼のこれらの見解は一つ一つ後に論駁するつもりであるが、さしあたり私は次のように答えたい。これらの項目によって質料が示されている、と考えておこう。

Adversus Hermogenem 23.3

3

Numquid tamen, quia erat ante omnia, et tale aliquid esse ex ea factum Scriptura significat? Atquin nihil tale significat.

PL 2, 218B

だが、それが万物に先立って存在していたからといって、聖典はそこから何か造られたと示しているであろうか。しかるに、そのようなことは何も示していない。

Adversus Hermogenem 23.4

4

Fuerit licet materia, quantum sibi licet, vel potius Hermogeni: potuit et fuisse, et tamen nihil Deus ex illa fecisse, vel quia non decebat Deum alicujus eguisse, certe quia nec ostenditur quicquam ex materia fecisse. Sine caussa ergo esset, inquis.

PL 2, 218B

たとえ質料が在ったとしてもよい——それ自身に許されるかぎり、いや、むしろヘルモゲネスに許されるかぎりは。質料が在ったということも、それでいて神がそれから何一つ造らなかったということも、ともにあり得たのである。神が何かを必要としたとするのはふさわしくないからか、あるいは少なくとも、神が質料から何かを造ったとは示されていないからである。「それでは理由もなく在ったことになる」と、お前は言う。

Adversus Hermogenem 23.5

5

Non plane adeo sine caussa. Nam etsi mundus non est factus ex illa, sed haeresis facta est, et quidem hoc impudentior, quod non ex materia facta est haeresis, sed materiam ipsam potius haeresis fecit.

PL 2, 218B

確かに、まったく理由もなくということはない。なぜなら、たとえ世界がそれ〔質料〕から造られなかったとしても、異端はそこから造られたからである。しかも異端はこの点でいっそう厚顔である。異端が質料から造られたのではなく、むしろ質料そのものを異端が造り出したのだから。