ガリアのキュプリアヌス5世紀初め

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 19 › Heptateuchos: Genesis (Liber in Genesim)

Caput XLI 第XLI章

Cyprianus Gallus · Heptateuchos: Genesis (Liber in Genesim) · PL 19, 374B · 7 sectiones

Heptateuchos: Genesis (Liber in Genesim) 41.1

1

Interea geminos jam tempora lapsa per annos,Rursus ad Eoos torquebant sidera cursus,Somnia cum ductor vidit Niloticus ista.Namque videbatur, fluvium dum spectat amoenumCorporibus nitidis septem spectare juvencas,Tondentes viridi pupantia gramina ripa.His alias turpes macies subjungere gressus,Dumque suis pigrae mirum! vix ossibus haerent,Eximias patulo sorbebant ore juvencas.Somnia junguntur paribus non dissona causis;

PL 19, 374B

そのあいだ、時は二年を経て過ぎ、星々は再び東の方へ軌道を転じていた。そのとき、ナイルの地の指導者がこれらの夢を見た。川の心地よい流れを眺めていると、そう思えた——輝く体の七頭の若い雌牛を見ている、と。緑の岸辺で、伸びゆく草〔pupantia。ミーニュの脚注は pupare=crescere(育つ)の後代の語とする〕を食んでいる姿を。これらのあとに、みすぼらしい痩せた別の牛たちが歩みを連ね、驚くべきことに、鈍いその体は、自分の骨にかろうじてくっついているのに、優れた雌牛たちを、大きく開いた口で呑み込んだ。夢は、似た筋の、食い違わぬ夢と連なる。

Heptateuchos: Genesis (Liber in Genesim) 41.2

2

Ecce videt spicas foecundo e germine septem,Atque alias tenues, et farris semine cassasHorrendum dictu! gravidas ceu mandere fruges.Id visum moestus nequaquam mente coercet,Sed trepidus cunctos, qui callent, affore jussit,Disquirens, clausis quae sit sententia rebus.Atque ubi consultus tacuit Memphiticus augur;Carcere qui dudum laxatus, vina praebebat,Eloquitur juvenis, sese, pandente Josepho,Amisso rediisse loco, sociumque necatum.

PL 19, 374C

見よ、彼は実り豊かな芽から出た七本の穂を見る。さらに、細く、麦の実を欠いた別の穂が、——語るも恐ろしいことに——実の詰まった穂を食らうように見えた。悲しむ彼は、見たことを心にとどめて黙っていられず、恐れて、見識ある者をすべて集めるよう命じ、閉ざされた事の意味は何かと尋ねた。メンフィスの占い師が問われて黙したとき、先に牢から解かれ、ぶどう酒を供していた者が、若者のことを語る——ヨセフが解き明かしたとおり、自分が失った地位に戻り、仲間が殺されたことを。

Heptateuchos: Genesis (Liber in Genesim) 41.3

3

Mittuntur propere, vatem qui crimine totoExutum, turpi celeres de fornice tollant,Informesque genas, et crines carcere pastosTondentes, prisca facerent revirescere forma.Ergo probus dictis consultus talia reddit,Atque docet, vaccas annorum nuncias esse,Atque leves spicas septenos disserit orbes.Namque ita de gestis ventura insignia formis,Ut septem foecunda satis sit terra per annos,Atque famem diram parili cum tempore gignat:

PL 19, 374D

急いで使いが遣わされ、預言者を、あらゆる罪過から解き放たれた者として、恥ずべき穴蔵〔fornix〕から連れ出し、形の崩れた頬と、牢で養われた髪を刈り整え、昔の姿を蘇らせるために。こうして、誠実な彼は問われて、こう答え、雌牛は年を告げるものだと教え、痩せた穂は七つの巡り〔orbes〕のことだと解き明かす。これは、すでに現れた姿から来たるべき際立った事を、七年のあいだ地が十分に実り、同じ長さの時に、恐ろしい飢えをもたらすことを示すのだ、と。

Heptateuchos: Genesis (Liber in Genesim) 41.4

4

Quis penitus tellus sitientibus arida venisPallida pulvereo consumat gramina sulco.Namque duplicibus junguntur somnia visis,Certa Deus juncto mandat constare tonante.Quin potius dum tempus adest, dum cura medendi est,Elige de cunctis procerem, qui praescius horum,Judicibus positis, totam sublimis AegyptumTemperet, et quintas quacumque ex messe reposcat.Ut quae prima datur foecundis copia terris,Jus teneat steriles consumptis frugibus annos.

PL 19, 375A

そのとき地は、渇いた水脈で干上がり、蒼ざめた草を、埃まみれの畝で食い尽くす、と。夢が二重の幻に結ばれているのは、神が、〔夢が〕合わさって確かに成るよう定めたからだ、雷鳴を伴って〔juncto tonante の意味は定かでない〕。「むしろ、時のあるうちに、手当ての配慮のあるうちに、皆のなかから、これらを予知する有力者を選ぶがよい。裁き人を立てて、高い地位からエジプト全土を治め、どの収穫からも五分の一を取り立てるように。実り豊かな地で最初に与えられる蓄えが、作物が尽きたあとの不毛の年々に対して、権利をもつために」。

Heptateuchos: Genesis (Liber in Genesim) 41.5

5

Accipitur plausu procerum sententia vatis.Ipse etiam tandem sedato pectore rectorVera renarrantem celso sublimat honore,Praefectumque jubet totas se ferre per urbes,Inde anulo digitum vatis fulgente coronat,Byssina mox croceo circumdat pallia peplo,Flexilis induitur per collum circulus auri,Atque novus rector curru sublimior exstat.Clamosusque praeco terrorem judicis auget.Quin etiam legitur conjux, cui nomen Asennes,

PL 19, 375A

預言者の意見は、有力者たちの喝采で受け入れられた。君主自身もついに胸を鎮め、真実を語り直した者を高い名誉で引き上げ、長官として、すべての町々に自らを運ばせるよう命じ、それから預言者の指を輝く指輪で飾り、亜麻布の外衣を黄色い衣でまとわせ、しなやかな金の輪が首にかけられ、新しい統治者は戦車の上に高く立つ。叫ぶ触れ役が、裁き手への畏れを高める。さらに妻が選ばれる。その名はアセネス〔Asennes〕、

Heptateuchos: Genesis (Liber in Genesim) 41.6

6

Quam genuit claro Petafras stemmate vates,Ex qua confestim genitor fit pignore bino.Dicitur anterior Manasses, junior Ephrem.Aegypti vatis suggestu nobilis alto,Quidquid vix potuit jejunum assumere tempus,Horrea plena tenens, ut cum res posceret uti,Proferret cunctis poscentibus abdita farra.Post ubi dira fames, totum diffusa per orbem,Cogebat trepidos, poterat quod mandier, esse,Conclamat populus, regemque efflagitat escas.

PL 19, 375B

名高い家系の祭司〔vates〕ペタフラスが産んだ娘である。彼女により、彼はただちに二人の子の父となる。年長はマナセ、年下はエフライムと呼ばれる。エジプトの預言者は、高い座で名高く、飢えの時がかろうじて取り込みうるものを何であれ、倉を満たして保ち、事が求めて用いるべきときに、求める者すべてに、蓄えた麦を出せるようにした。のち、恐ろしい飢えが全世界に広がり、怯える人々に、噛めるものなら何でも食べるよう強いたとき、民は叫び、王に食糧を求め立てた。

Heptateuchos: Genesis (Liber in Genesim) 41.7

7

Ille jubet procerem moestis dare farra Josephum,Parentem monitis, cunctosque explevit ovantes.

PL 19, 375C

王は、悲しむ者たちに麦を与えるのは有力者ヨセフだと命じ、ヨセフは諭しに従って、歓呼する皆を満たした。