Panegyricus Constantino Augusto dictus 36.1
Tantorum Roma compos bonorum, quae quidem ei sunt cum toto orbe communia, haurit in super ingentis spei fructum, quem propositum sibi ex Caesaribus nobilissimis habet, eorumque fratribus, quorum jam nomina ipsa veneramur, etsi vota nostra interim proferuntur.
PL 8, 606Bこれほど多くの善きことがらを我がものとしたローマは——それらは確かに全世界と分かち合うものであるが——さらにその上に、大いなる希望の実りを汲み取っている。それは、この上なく高貴な副帝たちと、その兄弟たちとに、おのれの前途として掲げられているものである。我々の誓願はさしあたり先に延ばされているとはいえ、その兄弟たちの名を、我々はすでに崇めているのである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 36.2
Nec Lacedaemoniis magis licuerit hoc instituto rempublicam tueri suam, cum regem nisi ex stirpe Herculis non haberent. Tuos, Constantine maxime, tuos liberos ac deinceps nepotes tecum optat ut tanto a pluribus petantur, quanto ad majora nascuntur.
PL 8, 606Cラケダイモン人でさえ、ヘラクレスの血統からでなければ王を戴かなかったこの制度によって、おのれの国家をこれ以上手厚く守ることはできなかったであろう。いとも偉大なるコンスタンティヌスよ、ローマは、あなたの子らを、そしてそれに続く孫たちを、あなたとともに求め、彼らがより大いなることのために生まれるほどに、より多くの人々によって求められることを望んでいるのである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 36.3
Declarant ecce rationem cupiditatemque votorum facta Crispi Caesarum maximi, in quo velox virtus aetatis mora non retardata pueriles annos gloriis triumphalibus occupavit: cujus ita jam uberes scatent laudes, ut plenae possent videri, nisi coepisse et patrem cogitaremus.
PL 8, 607A見よ、副帝たちのうちこの上なく偉大なるクリスプスの数々の行いが、この誓願の理由と熱望とを明らかに示している。彼にあっては、疾き武勇が年齢の遅れに引き止められることなく、少年の日々を凱旋の栄光で満たしたのである。彼への賛辞はすでにこれほど豊かに湧き出ているので、父もまたそのように始めたことを我々が思い起こさなければ、それだけで満ち足りたものと見えるほどである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 36.4
Qui quidem nunc nobilissimus Caesar venerandi patris, fratrum, suorumque omnium fruitur aspectu, seque fruendum omnibus praebet.
PL 8, 607Aこの上なく高貴なる副帝である彼は、今や、崇めるべき父の、兄弟たちの、そして彼に連なるすべての人々の姿を目にする喜びを享受しており、また自らも、すべての人々に、その姿を享受される者として身を差し出しているのである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 36.5
Cruda adhuc hieme iter gelu intractabile, immensum spatio, nivibus infestum incredibili celeritate confecit: ut intelligamus, alacritatibus nihil asperum, qui ipsam quam a suis petebat tam laboriosam instituerit voluntatem.
PL 8, 607Aまだ厳しい冬のさなか、凍てついて手に負えぬ道のりを、その距離の途方もない長さと、雪の脅威とを越えて、信じがたいほどの速さで踏破したのである。それゆえ我々は、部下に求めていたあれほど骨の折れる心構えを、みずから率先して示したこの若者にとって、その熱意に困難なことは何一つないのだと悟るのである。