Panegyricus Constantino Augusto dictus 12.1
Cum spes omnis frigere debuerit, et voluntas pacificandi alienata sit, quis dubitet divinitus armis tuis deditum, cum eo dementiae processerit, ut ultro etiam lacesseret quem ambire deberet?
PL 8, 591Aあらゆる希望が冷めてしまい、和平を求める意志が失われてしまったとき、彼が、本来ならばこびへつらうべき相手を、みずから進んで挑発するほどの狂気にまで至ったことを見れば、彼が神意によってあなたの武器に引き渡されたのだと、いったい誰が疑うであろうか。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 12.2
O quam acres habes dolorum aculeos contumelia quam imponit inferior! ecce enim, proh dolor! verba vix suppetunt, venerandarum imaginum acerba dejectio, et divini vultus litura deformis. O manus impiae! o truces oculi! Ita non caligastis?
PL 8, 591Aおお、劣る者が加える侮辱は、これほどまでに鋭い苦痛の棘を持つものであるのか。見よ、ああ痛ましいことよ——言葉さえほとんど見つからない——崇めるべき数々の像の酷い引き倒し、そして神々しい面影に施された醜い塗り消しを。おお不敬なる手よ、おお凶暴な目よ。それでも眩まなかったのか。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 12.3
In quo lumen mundi obscurabatis, meritas ipsi tenebras non imbibistis? Commovere tandem, conscia virtus, nec permittas hoc furori, cui de te aliud non licebat. Sed quid tandem assequeris caeca dementia? Aboleri hic vultus non potest.
PL 8, 591B世界の光を曇らせたまさにそのことにおいて、自らは当然の報いとしての闇を浴びなかったというのか。ついに立ち上がれ、自覚せる力よ、そして、お前に対して他のことは何一つ許されていなかったこの狂乱に、これ以上を許してはならない。しかし、盲いた狂気よ、いったい何を成し遂げようというのか。この面影を消し去ることはできない。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 12.4
Universorum pectoribus infixus est; nec commendatione cerae, aut pigmentorum fucis retinet, sed desiderio efflorescit animorum: una demum Constantini oblivio est humani generis occasus.
PL 8, 591Bその面影は万人の胸に刻み込まれている。それは蝋の細工や絵具の彩りによって留められているのではなく、人々の心の思慕によって花咲くのである。ただコンスタンティヌスが忘れ去られるとき、それこそが人類の没落にほかならない。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 12.5
Nunc vero commendabiliorem injuria tua faciet patientiam ejus, avidius expetent quem pictura non reddit. Flagrantiora sunt animorum desideria cum oculorum solatia perdiderunt.
PL 8, 591Bしかし今や、お前の加えた不正こそが、彼の忍耐をいっそう際立たせるであろう。絵姿がもはや映し出さぬその人を、人々はいっそう貪るように求めるようになるだろう。目に映る慰めを失ったとき、心の思慕はいっそう激しく燃え上がるものなのである。