Panegyricus Constantino Augusto dictus 16.1
Magnum hoc, Imperator maxime, sed de tua pietate non mirum. Adesse tibi in omnibus summam illam majestatem, quae te circumflexa tueatur, conjectura mentium tenebamus, etsi nondum ad fidem patebat oculorum.
PL 8, 594Aいとも偉大なる皇帝よ、これは大いなることであるが、あなたの敬虔からすれば何の不思議もない。あなたを取り巻き守るあの至高の威厳が、あらゆる事において、あなたのもとにあることを、我々は心の推測によってすでに捉えていたのであり、たとえそれがまだ目に見える確証としては現れていなかったとしても。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 16.2
Etenim cum mens tua mortali contagione secreta, pura omnis, funditus sincera, ubique se promerendo Deo praestet, cum gloria tua humanum modum supergressa sit, quis est hominum quin opitulari tibi Deum credat, cum id et vita mereatur, et rerum magnitudo testetur?
PL 8, 594A実に、あなたの心は、死すべき者の穢れから遠く離れ、すべてにおいて清らかで、根底から誠実であり、あらゆるところで神の好意を得るよう自らを差し出しており、あなたの栄光が人間の尺度を超え出ている以上、あなたの生そのものがそれにふさわしく、事の大いさがそれを証している以上、いったいどの人間が、神があなたを助けていると信じずにいられようか。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 16.3
Parumper igitur ab instituto cursu non ingrato diverticulo recedamus. Tenebo hunc orationis modum, ut nec inhumane de caeteris muta sit, nec odiose de instantibus obloquatur.
PL 8, 594Aそれゆえ、しばらくの間、定めた道筋から、不快ならぬ脇道へと逸れることとしよう。私はこの語りの形を保つことにする。それは、他の者たちについて冷淡に沈黙することもなく、現に目の前にある者について不快になるまで語ることもないようにするためである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 16.4
Tu, Imperator optime, inito principatu, adhuc aevi immaturus, sed jam maturus imperio, ostendisti cursum aetatis non expectandum in festinatione virtutis.
PL 8, 594Bこの上なくすぐれた皇帝よ、あなたは、統治を始めた当初、年齢の上ではまだ若かったが、統治においてはすでに成熟しており、武勇が急ぐときには年齢の巡りを待つ必要のないことを示したのである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 16.5
Tu exinde domi militiaeque juxta bonus, nusquam gradum extulisti quin ubique te gloria quasi umbra comitata sit. Tu ferocissimis regibus, Ascarico et comite suo captis, tanta laude res bellicas auspicatus es, ut jam inauditae magnitudinis obsidem teneremus.
PL 8, 594Bそれ以来あなたは、国内にあっても軍務にあっても等しく善き者であり、どこに一歩を踏み出そうとも、栄光がまるで影のようにあなたに付き従わなかったことはなかった。あなたは、この上なく獰猛な王たちであるアスカリクスとその仲間を捕らえ、これほどの誉れをもって戦の営みを始めたので、我々はすでに、前代未聞の偉大さの保証を手にしていたのである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 16.6
Ut Herculem ferunt tenerum adhuc atque lactentem duos angues manu elisisse, ut jam infantulo indoles futuri roboris immicaret, sic tu, Imperator, in ipsis imperii tui cunabulis, quasi geminos dracones necares, per saevissimorum regum famosa supplicia ludebas.
PL 8, 594Bヘラクレスが、まだ柔く乳を飲む幼子でありながら、二匹の蛇を手で握りつぶしたと伝えられ、それによってすでに幼子のうちに未来の力の資質がきらめいていたように、皇帝よ、あなたもまた、あなたの統治のまさに揺り籠のうちで、あたかも双子の竜を屠るかのように、この上なく獰猛な王たちに名高き刑罰を加えながら戯れていたのである。