Panegyricus Constantino Augusto dictus 1.1
Dicturus Constantini augustissimas laudes, qui tantum ultra omnium saeculorum principes eminet, quantum a privatis caeteri principes recesserunt, et dicturus in coetu gaudiorum exultantium, et laetitiae gestientis, quam cumulatiorem solito beatissimorum.
PL 8, 583Bコンスタンティヌスの最も畏き誉れを語ろうとしている——彼は、他の元首たちが一介の私人から隔たるのと同じだけ、あらゆる世の元首たちから抜きん出た人である——また、歓喜に沸き立つ者たちの集い、躍り上がる歓びの中で語ろうとしている。その歓びを常にもまして満ち溢れたものとしたのは、この上なく幸いなる……
Panegyricus Constantino Augusto dictus 1.2
Caesarum quinquennia prima fecerunt; sentio nullam eloquentiam nec optari nec concipi posse, quae dignam afferat aut tempori gratiam, aut materiae copiam, aut vestris studiis facultatem. Jactat quippe se nunc cum maxime alacris omnium ac beata devotio.
PL 8, 583B……副帝たちの最初の五年祭である。私は感じる、この時機にふさわしい優美も、題材にふさわしい豊かさも、諸君の熱意にふさわしい力量ももたらしうる雄弁など、望むことも思い描くこともできない、と。実に今このときこそ、何にもましていきいきとした、幸いなる万人の献身が誇らしげに現れているのである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 1.3
Nec operta mentium rimari necesse est; extat in vultu cujusque hilaritatis publicae decus; et in serenis frontibus animorum judicia praeleguntur.
PL 8, 583B心の秘められたところまで探る必要はない。公けの喜びの誉れは、おのおのの顔つきに現れており、晴れやかな額には、心の判断があらかじめ読み取れるのである。
Panegyricus Constantino Augusto dictus 1.4
Non enim se capit exundantis laetitiae magnitudo, sed dedignata pectorum latebras, ita multa et candida foris prominet, ut intelligatur non ingentior esse quam verior. Nec vero mediocribus bonis gaudent, qui exultandi modum non habent.
PL 8, 583Cというのも、あふれ出る歓びの大きさは自らの内に収まりきらず、胸の奥に隠れることをよしとせず、これほど豊かに、これほど明らかに外へと現れ出るからであり、それゆえ、その歓びは大きいのに劣らず真実なものであると知れるのである。実に、喜び踊ることに際限を持たぬ者たちは、並々ならぬ善きことを喜んでいるのに違いない。