テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2Adversus Valentinianos

Caput XV 第XV章

Tertullian · Adversus Valentinianos · PL 2, 567A · 7 sectiones

Adversus Valentinianos 15.1

1

Age nunc discant Pythagorici, agnoscant Stoici, Plato ipse, unde materia, quam innatam volunt, et originem, et substantiam traxerit in omnem hanc struem mundi, quod nec Mercurius ille Trismegistus magister omnium Physicorum recogitavit.

PL 2, 567A

よろしい、では今こそピュタゴラス派は学ぶがよい、ストア派は認めるがよい、プラトンその人もまた――彼らが生まれざるものとしたいあの質料が、この世界という全構造のうちへ、いったいどこから起源と実体とを引き出したのかを。これは、あらゆる自然学者たちの教師である、あの三重に偉大なメルクリウスでさえ思い至らなかったことである。

Adversus Valentinianos 15.2

2

Audisti Conversionem, genus aliud Passionis; ex hac omnis anima hujus mundi dicitur constitisse, etiam ipsius Demiurgi, id est Dei nostri. Audisti moerorem et timorem; ex his initiata sunt caetera. Nam ex lacrymis ejus universa aquarum natura manavit.

PL 2, 567A

お前は『転向』という、受苦のもう一つの種類について聞いた。これから、この世界のあらゆる魂――デーミウールゴス自身の魂、すなわち我々の神の魂でさえも――が成り立ったと言われている。お前は悲嘆と恐怖についても聞いた。これらから、残りのものが始められた。実に、彼女の涙から、水というものの全き本性が流れ出たのである。

Adversus Valentinianos 15.3

3

Hic aestimandum, quem exitum duxerit, quantis lacrymarum generibus inundarit. Habuit et falsas, habuit et amaras, et dulces, et calidas, et frigidas guttas, et bituminosas, et ferruginantes, et sulphurantes, utique et venenatas, ut et Nonacris inde sudaverit quae Alexandrum occidit, et Lyncestarum inde defluxerit quae ebrios efficit, et Salmacis inde se solverit quae masculos molles.

PL 2, 568A

ここで推し量らねばならない――彼女がどれほどの流れを導き出し、いかばかり多くの種類の涙で溢れさせたかを。偽りの涙もあれば、苦い涙も、甘い涙も、熱い涙も、冷たい涙もあった。瀝青質のもの、鉄気を帯びたもの、硫黄を帯びたもの、そして当然、毒を含んだものもあった。そこから、アレクサンドロスを殺したあのノナクリスの水が滲み出たほどであり、酔わせるあのリュンケスティスの泉がそこから流れ出たほどであり、男を柔弱にするあのサルマキスの泉がそこから解け出たほどである。

Adversus Valentinianos 15.4

4

Coelestes imbres pipiavit Achamoth: et nos in cisternis etiam alienos luctus et lacrymas servare curamus. Proinde ex consternatione et pavore corporalia elementa ducta sunt.

PL 2, 568A

アカモートは、天からの雨を雛のように鳴いて産み落とした。そして我々もまた、貯水槽の中に、他人の嘆きや涙までも蓄えようと心を砕いているのである。したがって、狼狽と恐怖とから、物体的な諸元素が導き出された。

Adversus Valentinianos 15.5

5

Et tamen in tanta circumstantia solitudinis, in tanto circumsepto destitutionis, ridebat interim, qua conspecti Christi recordans, eo de gaudio risus lumen effulsit.

PL 2, 569A

それでもなお、これほどの孤独に取り巻かれ、これほどの見捨てられの囲いのうちにありながら、彼女はさしあたり笑っていた。目にしたキリストを思い出すことによってであり、その喜びから、笑いの光が輝き出たのである。

Adversus Valentinianos 15.6

6

Cujus hoc providentiae beneficium, quale illam ridere cogebat, idcirco ne semper nos in tenebris moraremur? Nec obstupescas, qui laetitia ejus tam splendidum elementum radiaverit mundo, cum moestitia quoque ejus tam necessarium instrumentum defluxerit saeculo?

PL 2, 569A

これはいったい、誰の摂理の恩恵であったのか。彼女を笑わせるよう仕向けたのは、我々が常に闇のうちにとどまることのないようにするためであったのか。お前は驚くには及ばない――彼女の悲嘆でさえ、世にこれほど必要な道具を流し出したのだから、彼女の喜びが世界にこれほど輝かしい元素を放ったとて、何ほどのことがあろうか。

Adversus Valentinianos 15.7

7

O risum illuminatorem! o fletum rigatorem! Et tamen poterat remedio jam agere cum illius loci horrore. Omnem enim obscuritatem ejus discussisset, quoties ridere voluisset, vel ne cogeretur desertores suos applicare.

PL 2, 569A

おお、照らす者たる笑いよ。おお、潤す者たる涙よ。それでもなお彼女は、その場所の恐ろしさに対して、すでに治療をもって立ち向かうことができたはずである。笑おうと望みさえすれば、その都度そこのあらゆる暗闇を打ち払うことができたであろうし、あるいは、自分を見捨てて去った者たちを呼び寄せずに済んだであろう。