ファウスティヌスとマルケリヌスfl. 380s

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 13 › Libellus precum ad imperatores

Pars II, Caput X 第II部 第X章

Faustinus and Marcellinus · Libellus precum ad imperatores · PL 13, 89D · 16 sectiones

Libellus precum ad imperatores 2.10.1

1

Interea fama in cognitionem rei cunctos inquietat, et frequens sermo populorum est, Quinam est ille Gregorius, qui audet Osio resistere? Plurimi enim et Osii praevaricationem adhuc ignorabant, et quinam esset sanctus Gregorius nondum bene compertum, habebant.

PL 13, 89D

その間に、噂が皆を騒がせて事の次第を知ろうとさせ、人々のあいだでは絶えずこう語られた。「オシウスに逆らうとは、いったいそのグレゴリウスとは誰か」。実際、多くの者はオシウスの背信をまだ知らず、聖グレゴリウスが何者かもまだよくは知らなかったのである。

Libellus precum ad imperatores 2.10.2

2

Erat etiam apud eos qui illum forte noverant, rudis adhuc episcopus, licet apud Christum non rudis vindex fidei, pro merito sanctitatis.

PL 13, 90A

たまたま彼を知っていた人々のもとでも、彼はまだ経験の浅い司教であった。もっとも、キリストのもとでは、その聖性の功績ゆえに、信仰の経験なき擁護者ではなかった。

Libellus precum ad imperatores 2.10.3

3

Sed ecce ventum est ad vicarium, et multi ex administratoribus interfuerunt, et Osius sedet judex, imo et super judicem, fretus regali imperio; et sanctus Gregorius, exemplo Domini sui, ut reus assistit, non de prava conscientia, sed pro conditione praesentis judicii: caeterum fide liber erat.

PL 13, 90A

さて、代官のもとに来てみると、役人たちの多くが同席していた。オシウスは裁判官として座り、いやそれどころか裁判官の上に座し、王の命令に頼っていた。聖グレゴリウスは、自分の主の例にならい、被告として立った。やましい良心のゆえにではなく、現在の裁判の立場のためである。そのほかの点では、信仰において自由であった。

Libellus precum ad imperatores 2.10.4

4

Magna exspectatio singulorum, ad quam partem victoria declinaret. Et Osius quidem auctoritate nititur suae aetatis, Gregorius vero nititur auctoritate veritatis. Ille quidem fiducia regis terreni, iste autem fiducia regis sempiterni.

PL 13, 90A

皆が大いに期待した。勝利はどちらの側に傾くのか。オシウスは自分の年齢の権威に頼り、グレゴリウスは真理の権威に頼っていた。前者は地上の王への信頼により、後者は永遠の王への信頼による。

Libellus precum ad imperatores 2.10.5

5

Et Osius scripto imperatoris nititur, sed Gregorius scripta divinae vocis obtinet. Et cum per omnia Osius confutatur, ita ut suis vocibus quas pro fide et veritate prius scripserat, vindicaretur, commotus ad Clementinum vicarium, Non, inquit, cognitio tibi mandata est, sed exsecutio: vides ut resistit praeceptis regalibus: exsequere ergo quod mandatum est, mitte eum in exsilium.

PL 13, 90A

またオシウスは皇帝の文書に頼るが、グレゴリウスは神の声の文書を握っている。あらゆる点でオシウスが論破され、かつて信仰と真理のために自分が書いた言葉によって〔彼自身が〕責められるに至ると〔vindicaretur は「責められる・罰せられる」の意に取った〕、彼は動揺して代官クレメンティヌスに言った。「あなたに委ねられたのは審理ではなく執行だ。見よ、この者は王の命令に抵抗している。ならば委ねられたことを執行せよ。彼を流刑に送れ」。

Libellus precum ad imperatores 2.10.6

6

Sed Clementinus, licet non esset Christianus, tamen exhibens reverentiam nomini episcopatus, in eo maxime homine quem videbat rationabiliter et fideliter obtinere, respondit Osio: Non audeo, inquiens, episcopum in exsilium mittere, quamdiu in episcopi nomine perseverat.

PL 13, 90B

しかしクレメンティヌスは、キリスト教徒ではなかったが、それでも司教という名に敬意を示した。とりわけ、理にかない、忠実に〔自分の立場を〕保っていると見えた人物に対してである。彼はオシウスに答えた。「司教の名のうちにとどまっているかぎり、司教を流刑に送る勇気は私にはない」。

Libellus precum ad imperatores 2.10.7

7

Sed da, tu, prior sententiam, eum de episcopatus honore dejiciens, et tunc demum exsequar in eum quasi privatum quod ex praecepto imperatoris fieri desideras.

PL 13, 90B

「だがあなたが先に判決を下してほしい。彼を司教の栄誉から退けて。そうすれば、あなたが皇帝の命令によって望むことを、私はそのとき初めて、一私人に対するものとして彼に執行しよう」。

Libellus precum ad imperatores 2.10.8

8

Ut autem vidit sanctus Gregorius, quod Osius vellet dare sententiam, ut quasi dejectus videretur, appellat ad verum et potentem judicem Christum, totis fidei suae viribus exclamans: Christe Deus qui venturus es judicare vivos et mortuos, ne patiaris hodie humanam proferri sententiam adversum me minimum servum tuum, qui pro fide tui nominis ut reus assistens spectaculum praebeo.

PL 13, 90C

聖グレゴリウスは、オシウスが、自分があたかも退けられたかのように見せるために判決を下そうとしているのを見ると、まことの力ある裁き主キリストに訴え、自分の信仰の全力を込めて叫んだ。「キリストなる神よ、汝は生者と死者を裁くために来る。今日、人間の判決が、汝の最も小さなしもべである私に対して下されるのを、許すな。私は汝の名の信仰のために被告として立ち、見世物となっている」。

Libellus precum ad imperatores 2.10.9

9

Sed tu ipse, quaeso, in causa tua hodie judica; ipse sententiam proferre dignaberis per ultionem.

PL 13, 90C

「だが汝自身が、願う、汝自身の事柄において今日裁け。汝自身が、報復をもって判決を下すことをよしとするであろう」。

Libellus precum ad imperatores 2.10.10

10

Non hoc quasi metuens exsilium fieri cupio, cum mihi pro tuo nomine nullum supplicium non suave sit: sed multi praevaricationis errore liberentur, cum praesentem et momentaneam viderint ultionem.

PL 13, 90C

「私が流刑になることを恐れてこれを望むのではない。汝の名のためなら、私にとって甘美でない刑罰はないからである。そうではなく、多くの者が、現在の瞬時の報復を見て、背信の誤りから解放されるように」。

Libellus precum ad imperatores 2.10.11

11

Et cum multo invidiosius et sanctius Deum verbis fidelibus interpellat, ecce repente Osius, cum sententiam conatur exponere, os vertit, distorquens pariter et cervicem, de sessu in terram eliditur, atque illic exspirat, aut, ut quidam volunt, obmutuit.

PL 13, 90C

こうして、彼が信仰の言葉をもって、はるかに激しく、また聖なる仕方で神に訴えているとき、見よ、突如としてオシウスは、判決を述べようと努めるうちに、口をゆがめ、同時に首をもねじり、座から地に打ち倒され、そこで息絶えた。あるいは、ある人々の言うところでは、口がきけなくなった。

Libellus precum ad imperatores 2.10.12

12

Inde tamen effertur ut mortuus. Tunc admirantibus cunctis, etiam Clementinus ille gentilis expavit.

PL 13, 90D

それでもそこから死者として運び出された。そのとき、皆が驚嘆するなかで、異教徒であるあのクレメンティヌスさえ恐れおののいた。

Libellus precum ad imperatores 2.10.13

13

Et licet esset judex, tamen timens ne de se quoque simili supplicio judicaretur, prostravit se ad pedes sancti viri, obsecrans eum ut sibi parceret, qui in eum divinae legis ignoratione peccasset, et non tam proprio arbitrio, quam mandantis imperio.

PL 13, 90D

彼は裁判官であったが、自分についても同様の刑罰によって裁かれはしまいかと恐れ、聖なる人の足もとにひれ伏して、赦してくれるよう願った。自分は神の法を知らなかったために彼に対して罪を犯したのであり、それは自分自身の判断というより、命じた者の命令によるのだと。

Libellus precum ad imperatores 2.10.14

14

Erat tunc stupor in omnibus, ac divinae virtutis admiratio: quod in illo spectaculum totum novimus visum est.

PL 13, 90D

そのとき皆に驚愕と、神の力への讃嘆があった。あの出来事の見世物は、すべてが新しく見えた〔底本は totum novimus。ミーニュの脚注(オックスフォード版)は、この句を写本の助けなしには癒しがたい崩れとし、イシドルスとイルデフォンススの続編者がこの文を欠くことから、挿入であろうとする。訳は totum novum と読む推測による〕。

Libellus precum ad imperatores 2.10.15

15

Nam qui proferre voluit humanam sententiam, mox divinam perpessus est graviorem; et judex qui judicare venerat, jam pallens et reus timebat judicari, et qui quasi reus in exsilium mittendus adstiterat, a judice prostrato rogabatur ut parceret quasi judex.

PL 13, 91A

人間の判決を述べようとした者は、まもなくより重い神の判決をこうむり、裁くために来た裁判官は、すでに青ざめ、被告として裁かれることを恐れていた。かたや、被告として流刑に送られるはずで立っていた者は、ひれ伏した裁判官から、あたかも裁判官であるかのように、赦してくれるよう乞われたのである。

Libellus precum ad imperatores 2.10.16

16

Inde est quod solus Gregorius ex numero vindicantium integram fidem, nec in fugam versus, nec passus exsilium, unusquisque timeret de illo ulterius vindicare.

PL 13, 91A

こうして、完全な信仰を擁護する者の数のうち、グレゴリウスだけが、逃亡に追い込まれることも流刑を受けることもなかった。誰もが、彼に対してそれ以上報復することを恐れたのである〔底本の文は構文が崩れており、このように解した〕。