De poenitentia liber unus 13.1
Eundum tibi est ad armarium idonei largitoris; et foenore poenitentiae ac satisfactionis oblatis usuris conscribe syngrapha, mitte chirographa, eme tibi ab illo aurum ignitum Dei dono, qualibuscumque si non pretiosis, mercibus imple navigium, censum tuum in comparando illam pretiosam margaritam depende, ex qua animae tuae turpitudinem possis ornare; ut cum ad civitatem magnam, delatis mercibus, veneris, lucris dignioribus et mercibus beatissimis amplior sis.
PL 17, 986Aあなたは、ふさわしい贈与者の金庫へ行かねばならない。悔い改めと償いという利子によって利息を差し出し、証文を書け。自筆の証文を送れ。彼から、神の賜物によって、火で精錬された金を買え。たとえ高価でなくとも、どんな品であれ、船に積み込め。あなたの財産を、あの高価な真珠を買うために費やせ。それによって、あなたの魂の醜さを飾ることができるからである。そうして、積み荷を携えて大きな都に着いたとき、よりふさわしい利益と、このうえなく幸いな商品によって、いっそう豊かになるように。
De poenitentia liber unus 13.2
Nam si te segnitiae stupor invaserit, et dominari sensibus coeperit corporis ignavia, nec ulla animae tuae reficiendae argumenta quaesieris, subjicieris cruciatibus creditoris, obnoxius fenori detineberis.
PL 17, 986Bもし怠惰の麻痺があなたを襲い、体の怠けがあなたの感覚を支配しはじめ、魂を立て直すための手立てを何一つ求めなかったなら、あなたは債権者の責め苦に服させられ、利息の債務者として拘束されるだろう。
De poenitentia liber unus 13.3
Dicetur liberalis illa sententia, quam non valebis tui conscius evadere, aut appellationis interjecta voce suspendere: Omni habenti dabitur, et abundabit, ab eo autem qui non habet, et quod habet, auferetur ab eo (Matth. XXV, 29) ; et: Servum supervacuum expelle foras in tenebras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentium (Ibid, 30).
PL 17, 986Bあの寛大な〔liberalis。断罪の宣告の形容として落ち着かないが、字のとおり訳した〕宣告が言い渡されるだろう。あなたは自分の罪を知っているので、それを逃れることも、控訴の声を挟んで停止させることもできまい。「すべて持つ者は与えられて豊かになり、持たない者は、持っているものまで取り上げられる」(マタイ25:29)。また、「無用な僕を外の暗闇に追い出せ。そこには泣き叫びと歯ぎしりがある」(マタイ25:30)。
De poenitentia liber unus 13.4
Tunicam tuam vilissimi operis lanificio confectam non pateris induere: horret tibi vestis tua, quae sit deformis ex macula; et non tibi horret anima tua, quae fit peccati sorde et sceleris inquinatione polluta!
PL 17, 986Cあなたは、ごく粗末な毛織りの仕事でできた自分の上着を着ることに耐えない。染みで見苦しくなったあなたの衣は、あなたにとって忌まわしい。それなのに、罪の汚れと悪事の汚染で汚されたあなたの魂は、あなたにとって忌まわしくないのか。
De poenitentia liber unus 13.5
Nisi quia eodem momento tunicam festinas eluere, ut possis eam mundam et sine ullo naevo foeditatis induere: animae vero tuae infectum squalore criminum non desideras recuperare candorem; nec optas dilui conscientiam tuam, quam scias flagitiorum illuvie et contaminatione scelerum coenulentam.
PL 17, 986Cそのくせ〔Nisi quia の係りは定かでない。前の文を受けて「そのくせ」と取った〕、あなたは同じ時に上着を急いで洗い、清らかな、汚れの染み一つない状態で着られるようにする。だが、罪過の汚れに染まったあなたの魂の白さを取り戻すことは望まない。あなたの良心が、恥ずべき行いの汚物と悪事の汚染で泥にまみれていると知りながら、それが洗われることを願わない。
De poenitentia liber unus 13.6
Quis, rogo, cadit, et non quaerit surgere? quis infirmatur, et non desiderat convalescere? quis periclitatur, et non optat evadere? quis pauper effectus, patrimonium non cupit reparare?
PL 17, 986C問う。誰が、倒れて、起き上がろうとしないだろうか。誰が、病んで、快復を望まないだろうか。誰が、危険にさらされて、逃れることを願わないだろうか。誰が、貧しくなって、財産を取り戻そうと望まないだろうか。
De poenitentia liber unus 13.7
Haec si rerum patitur natura, ut istiusmodi emergentibus casibus, quispiam redire nequeat ad status pristini qualitatem, aemulare priora, ut deteriora percipias, dimitte manus, et semivigiles oculos stoliditate involve, obdormisce numquam evigilaturus, jace numquam surrecturus, et hebetem mentem stupore soporis elide.
PL 17, 986Cもし事物の本性が、このような事態が生じたとき、誰かが以前の状態の質に戻れないことを許すというのなら、以前のものを追い求めて、より悪いものを得るがよい〔aemulare priora, ut deteriora percipias は皮肉の命令と取った。aemulare は「張り合う」とも「追い求める」とも取れる〕。手を落とせ。半ば覚めた目を愚鈍で包め。二度と目覚めないつもりで眠り込め。二度と起き上がらないつもりで横たわれ。鈍った精神を眠りの麻痺で押しつぶせ。
De poenitentia liber unus 13.8
Poenitebit te postmodum tarditatis, cum nihil quod utilitati animae tuae proficiat, cogitaveris.
PL 17, 986D魂の益になることを何一つ考えなかったなら、あなたは後になって自分の遅さを悔いるだろう。
De poenitentia liber unus 13.9
Eris semper jacens infirmus, nudus, paupertate confectus, et, ut ita dixerim, somni ebrietate temulentus, elogium illud quo numquam careas, auditurus: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt (Psal. LXXV, 6) .
PL 17, 986Dあなたはいつも、病み、裸で、貧しさにすり減り、言ってみれば眠りの酔いに酔いしれて、横たわっているだろう。そして、決して免れることのない、あの宣告を聞くことになる。「彼らは自分の眠りを眠り、何も見いださなかった」(詩篇75:6)。
De poenitentia liber unus 13.10
Exsurge, frater, exsurge; et malesani consilii pelle torporem: vigila, semper vigila, et esto pro tua salute sollicitus, non ut dormias desperatus.
PL 17, 987A兄弟よ、起きよ、起きよ。正気を欠いた考えの麻痺を追い払え。目を覚ませ、つねに目を覚ませ。自分の救いのために心を配れ、絶望して眠るのではなく。
De poenitentia liber unus 13.11
Cave nocturnum furem, ne domus tuae perfodiat parietem, et meridianum jaculatorem sagittae volantis evita; patet enim incursibus incauta securitas, et facile dormienti subrepitur, ut lethaliter feriatur.
PL 17, 987A夜の盗人に用心せよ、あなたの家の壁を掘り抜かれないように。真昼に飛ぶ矢の射手を避けよ。不用意な安心は襲撃にさらされ、眠る者には容易に忍び寄られて、致命的に打たれるからである。
De poenitentia liber unus 13.12
In vigilante fiducia est, in dormiente nihil tutum: convenit sobriae menti somnum servum habere, non dominum.
PL 17, 987A目覚める者には確信があるが、眠る者には何も安全ではない。節度ある精神には、眠りを奴隷として持つことがふさわしく、主人として持つことはふさわしくない。
De poenitentia liber unus 13.13
Refugit hostis, quem non invenerit dormientem: Et beatus servus erit, quem adveniens dominus invenerit vigilantem (Ephes. V, 14) ; quia dicit: Surge qui dormis, exsurge a mortuis (Matth. XXIV, 46) ; et attinge Christum.
PL 17, 987A敵は、眠っているところを見いだせなかった者から逃げ去る。「到着した主人が、目を覚ましているところを見いだす僕は幸いである」(エフェソ5:14)〔引かれた句はマタイ24:46〕。それは、「眠る者よ、起きよ。死者の中から立ち上がれ」(マタイ24:46)〔引かれた句はエフェソ5:14〕と言うからである。そして、キリストに触れよ。