De poenitentia liber unus 11.1
In hac igitur te veluti praesentis loci fiducia ultima confessio latronis inducat, et spem maximam tribuat novissima desperatis non desperantis in cruce confessio.
PL 17, 984Cそれゆえ、盗賊の最後の告白が、いわばこの今ある場の確信の中へと〔in hac … praesentis loci fiducia の意味は定かでない。十字架の上のこの場の確信と取った〕あなたを導き、十字架の上で絶望しなかった者の最期の告白が、絶望した者たちに最大の希望を与えるように。
De poenitentia liber unus 11.2
Omne igitur vitae suae actum ille latrociniis cruentaverat, et egerat semper in saeculo diabolicae feritatis armigerum, numquam Dei meminerat, nulla Legis audierat mandata, aut certe si audierat, proclivior ad facinora non curabat, totam spem in desperatione versabat, et exercebat crudelitatem more sceleratorum satellitum; ob hoc namque damnatus in cruce, et cum ipsis criminibus suis affixus ligno pendebat.
PL 17, 984Cさて、あの盗賊は生涯のあらゆる行いを強盗によって血に染め、常に世にあって、悪魔的な凶暴さの武器持ちとして生き、神を思い起こしたこともなく、律法の戒めを聞いたこともなかった。あるいは、聞いたとしても、悪行に傾きやすく、気にかけなかった。すべての望みを絶望の中でころがし、悪人どもの手下のやり方で残酷を行っていた。それゆえ、十字架で断罪され、自らの罪過そのものとともに木に釘づけにされて、かかっていたのである。
De poenitentia liber unus 11.3
Tandem perditus resipuit, et in ipso supplicio constitutus, magnum sibi mercatus est ex morte compendium; Deum enim cum quo pendebat, agnovit: judicem futurum cui adhaerebat, intremuit: conscientiae suae crimina publicavit, baptismum sanguinis perfusione protinus acquisivit, et cum Domino in paradisum purpuratus confessor intravit.
PL 17, 984Dついに、滅びた者が正気に返り、まさに責め苦のただ中にあって、死から大きな利益を買い取った。ともにかかっている神を認め、すがりついている相手が来たるべき裁き主であると知って震え、自らの良心の罪過を公にし、血を浴びることで直ちに洗礼〔血の洗礼〕を得、紫衣をまとった告白者として、主とともに楽園に入った。
De poenitentia liber unus 11.4
Haec vera consultatio poenitentiae, hoc praecipuum pragmaticum confitendi, si Filium Dei quem non ignoras auctorem, credas et judicem, ipso dicente: Pater neminem judicat, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22) ; et ad spem salutis perpetuae capessendam non praesenti vitae consulere, sed de futuro judicio cogitare.
PL 17, 984Dこれこそ悔い改めの真の熟慮であり、告白の格別の実益である。すなわち、あなたが作り主として知っている神の子を、裁き主とも信じること(子自らこう言っている。「父は誰をも裁かず、すべての裁きを子に与えた」(ヨハネ5:22))、そして永遠の救いの望みを得るために、現在の生を顧みるのではなく、来たるべき裁きを思うことである。
De poenitentia liber unus 11.5
Primo enim in conspectu judicis se se damnatus exposuit, et confessus de criminibus suis, implevit officium poenitentis: deinde cum crucis cerneret poenam, intellexit judicium affixo commune esse, non causam; Deum tamen tunc credidit, quando eum Judaea pertinaciter abnegavit: et futuri non immemor in cruce judicii, memoriam sui commendabat judicio regnaturi.
PL 17, 985Aまず彼は、断罪された者として、裁き主の眼前に自らをさらし、自分の罪過を告白して、悔い改める者の務めを果たした。次に、十字架の刑罰を見て、判決は釘づけにされた者に共通でも、その原因は共通でないと悟った〔judicium affixo commune esse, non causam は定かでない。ともに釘づけにされた者(キリスト)と判決は同じでも、罪状は同じでない、と取った〕。それでも彼は、ユダヤが神を頑なに否んでいたまさにその時に、神を信じた。そして、十字架の上で来たるべき裁きを忘れず、王として治める者の裁きに、自分への記憶を委ねていた。
De poenitentia liber unus 11.6
Hoc Evangelium manifestat: Respondens autem, inquit, alius latro, corripiebat illum, dicens: Non times Deum, qui in eadem damnatione es? Nos quidem juste quemadmodum egimus, et percipimus: hic autem nihil mali admisit.
PL 17, 985A福音書はこれを示している。「もう一人の盗賊が答えて、彼をたしなめて言った。『汝は同じ断罪を受けていながら、神を恐れないのか。我々は行ったとおりに、正当に報いを受けている。だがこの人は何も悪を行わなかった』」。
De poenitentia liber unus 11.7
Et dicebat ad Jesum: Domine, memor esto mei, cum veneris in regnum tuum (Luc. XXIII, 39 et seq.) . Sed vide repente quid meruit, quid ex ore Veritatis audivit, quid gratia judicantis accepit: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Ibid., 42) .
PL 17, 985A「そして彼はイエスに言っていた。『主よ、汝が汝の国に来るとき、私を思い起こせ』」(ルカ23:39以下)。だが見よ、彼がたちどころに何を受けるにふさわしくされたか、真理の口から何を聞いたか、裁く者の恩寵から何を受けたかを。「アーメン、私は汝に言う。今日、汝は私とともに楽園にいる」(ルカ23:42)〔引かれた句はルカ23:43〕。