De Noe et arca 32.1
Cur in benedictione Sem dictum fuerit: Benedictus Dominus Deus Sem; et cur hujus servituti non Cham qui peccavit, sed filius ejus addicatur? Ad extremum benedictio Japheth exponitur.
PL 14, 414Aセムの祝福において、なぜ「セムの神、主はほむべきかな」と言われたのか。また、この者の奴隷とされるのが、なぜ罪を犯したハムではなく、その子なのか。最後に、ヤフェトの祝福が説き明かされる。
De Noe et arca 32.2
120. Benedicens filium suum Sem ait Noe: Benedictus Dominus Deus Sem; et erit Chanaan servus ejus (Gen. IX, 26) .
PL 14, 414B120. 息子セムを祝福して、ノアは言った。「セムの神、主はほむべきかな。カナンはその奴隷となるであろう」(創世記9:26)。
De Noe et arca 32.3
Et Dominum et Deum dixit, et specialiter Deum filii sui cui nomen Sem est; eo quod Deus justorum est, hoc est, Deus montium, non vallium, qui gratiam habeant virtutis excelsae.
PL 14, 414B「主」とも「神」とも言い、とくに自分の子の神、すなわちその名がセムである者の神、と言った。神は義人たちの神、すなわち山の神であって谷の神ではなく、高き徳の恩寵をそなえた者たちの神だからである。
De Noe et arca 32.4
Deinde qua ratione cum filius ejus Cham peccaverit, non ipsum sed filium ejus servituti addixit?
PL 14, 414B次に、子のハムが罪を犯したのに、いかなる理由で、ハム自身ではなくその子を奴隷に引き渡したのか。
De Noe et arca 32.5
Et fortasse ideo quod pater plus afficitur injuriis filii sui, maxime quarum ipse reus et auctor exsistat, et vehementius contristatur sui peccati damnationem a filio persolutam, qui non tam suo, quam patris merito puniretur.
PL 14, 414Bおそらくそれは、父は自分の子が受ける害にいっそう心を痛めるものであり、とりわけその害について自分が責めを負い、その原因をつくった者であるときはそうだからであり、また自分の罪への断罪が子によって償われるのを、いっそう激しく悲しむからである。その子は、自分の咎というより父の咎によって罰せられるのであろう。
De Noe et arca 32.6
Deinde quia qui doctrinae paternae discipulus esset filius, et pessimarum aemulus cogitationum, uno corpore uterque uteretur et mente, eademque malitia.
PL 14, 414B次に、子は父の教えの弟子であり、もっとも悪い思いを競い合う者であったので、二人は一つの体と一つの精神を用い、同じ悪意を持ったからである。
De Noe et arca 32.7
Indifferenter igitur vel paternae, vel suae malitiae filius pretium luit; quoniam improbitatis commune consortium est.
PL 14, 414Cしたがって子は、父の悪意の代価も自分の悪意の代価も、区別なく支払うことになる。邪悪には共通の結びつきがあるからである。
De Noe et arca 32.8
Quod igitur pro patris solvit improbitate, sine dubio et pro sua solvit, culpae ejus reus: vel certe diutius poena producitur, cum etiam ad filium usque pertendit, et successoris afflictio in tempora multa profertur. Hoc secundum litteram.
PL 14, 414Cそれゆえ、子が父の邪悪のために支払うものは、疑いなく自分の邪悪のためにも支払うものであり、子は父の罪の責めを負う者である。あるいは少なくとも、刑罰が子にまで及ぶとき、刑罰はいっそう長く引き延ばされ、後継者の苦難は多くの時代にわたって続くことになる。以上は字義にそった解釈である。
De Noe et arca 32.9
121. Caeterum non tam hic homines quam mores comprehenduntur, quorum in utroque una natura. Nam Cham calor, Chanaan commotio et inquietudo: qui autem calidus est, utique inquietus atque commotior est. In duobus igitur erat una passio, et unus affectus.
PL 14, 414C121. ところで、ここで捉えられているのは、人間というよりも性向であり、その本性は両者に一つである。ハムは熱であり、カナンは動揺と落ち着きのなさだからである。熱い者は必ず落ち着きがなく、より動揺しやすい。それゆえ二人には一つの情念、一つの情動があった。
De Noe et arca 32.10
Itaque cum alter addicitur, uterque damnatur. 122. Cum sanctus igitur Noe benedicens filium suum Japheth ait: Dilatet Dominus Japheth, habitet in domibus Sem, et fiat Chanaan servus ejus (Ibid., 27) ; diximus supra Japheth quasi indifferens bonum significari (Sup., cap. 2) .
PL 14, 414Dしたがって、一方が引き渡されるとき、両者が断罪されるのである。122. さて、聖なるノアはその子ヤフェトを祝福して言った。「主がヤフェトを広げるように。彼がセムの家々に住み、カナンが彼の奴隷となるように」(創世記9:27)。我々は先に、ヤフェトがいわば中立の善を表すと述べた(前出、第2章)。
De Noe et arca 32.11
Indifferentia autem latitudinem habet, quae est in salute, vigore, decore, fortitudine, divitiis, gratia, nobilitate, amicis, potestatibus, et caeteris.
PL 14, 414Dところで中立のものは広がりをもち、それは健康、活力、美しさ、強さ、富、好意、高貴な生まれ、友人、権力、その他にある。
De Noe et arca 32.12
Sed haec licet indifferentia bona sint; tamen plerisque nocuerunt, qui ea non cum sapientia et justitia possederunt. Multos enim ebrios fecere divitiae, nobilitas et potestas superbos, pulchritudo luxuriosos, cujus suffragio alienae mentis corruperint castitatem.
PL 14, 415Aしかし、これらは中立の善であるとしても、知恵と正義をもってそれらを所有しなかった多くの者を害してきた。実際、富は多くの者を酔わせ、高貴な生まれと権力は人を高慢にし、美貌は人を放縦にした。その後押しによって、人は他人の精神の貞潔を損ねるに至ったのである。
De Noe et arca 32.13
Ergo pro utentis affectu horum quae diximus, indifferentiae sunt, quorum usus aut virtutibus regitur; aut certe sine gubernatione virtutum fraudi esse incipiunt, quae possunt esse utilitati.
PL 14, 415Aしたがって、我々が述べたこれらのものは、用いる者の心のあり方に応じて中立なのである。その用い方が徳によって導かれるか、あるいは、徳による統御を欠いたとき、益となりうるものが害となりはじめるか、のいずれかである。