Adversus Praxeam 25.1
Post Philippum, et totam substantiam quaestionis istius, quem in finem Evangelii perseverant in eodem genere sermonis, quo Pater et Filius in sua proprietate distinguuntur, Paracletum quoque a Patre se postulaturum, cum ascendisset ad Patrem, et missurum repromittit, et quidem alium, sed jam praemisimus quomodo alium, Caeterum: De meo sumet (Joan. XVI, 4), inquit; sicut ipse de Patris.
PL 2, 187Cフィリポの一件、およびこの問題の実体全体を経てもなお、福音書は終わりに至るまで、父と子とがそれぞれの固有性において区別される、その同じ語り口を貫いている。〔主は〕父のもとへ昇ったのちには、父から自らのためにパラクレートスを求め、遣わすであろうと重ねて約束する。しかも「別の」パラクレートスであるが、いかなる意味で「別」であるかはすでに先に述べた。しかしまた、「彼は私のものから受けるであろう」(ヨハネ16:4)と言われている——ちょうど彼自身が父のものから受けるのと同じように。
Adversus Praxeam 25.2
Ita connexus Patris in Filio, et Filii in Paracleto, tres efficit cohaerentes, alterum ex altero, qui tres unum sint, non unus. Quo modo dictum est (Joan. X, 30): Ego et Pater unum sumus; ad substantiae unitatem, non ad numeri singularitatem.
PL 2, 188Aかくして父が子のうちに、子がパラクレートスのうちにそれぞれ結び合わされていることが、互いに連結した三者を成す。一方は他方から出るのであって、この三者は一つであって、一者ではない。それは「私と父とは一つである」(ヨハネ10:30)と言われている通りである——それは実体の一体性を言うのであって、数の単一性を言うのではない。
Adversus Praxeam 25.3
Percurre adhuc, et invenies quem Patrem credis, vice Patris dictum. Et Patrem agricolam, utique in terra tu putas fuisse. Hunc rursus in coelis a Filio agnosci, cum illuc respiciens, discipulos suos Patri tradit.
PL 2, 188Aなおも読み進めよ。そうすればお前は、お前が父と信じているものが、父に代わって語られているのに気づくであろう。また、父は農夫であった、とお前はてっきり地上でのことだと思っているのではないか。しかしこの同じ方は、天においてもまた子によってそれと認められる——子が天を仰ぎ見て、弟子たちを父に委ねるときに。
Adversus Praxeam 25.4
Sed et si in isto Evangelio non esset revelatum: Deus meus, ad quid me dereliquisti (Matth. XXVII, 46)? et, Pater, in tuis manibus depono spiritum meum; tamen post resurrectionem et devictae gloriam mortis, exposita necessitate omnis humilitatis, cum jam Patrem se posset ostendere tam fideli foeminae, ex dilectione, non ex curiositate, nec ex incredulitate Thomae, tangere eum aggressae: Ne, inquit, (Joan. XX, 17), contigeris me, nondum ascendi ad Patrem meum; vade autem ad fratres meos (quin et in hoc se Filium ostendit; filios enim appellasset illos, si Pater fuisset), et dices eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum, Deum meum et Deum vestrum.
PL 2, 188Aしかしまた、たとえこの福音書のうちに「わが神よ、〔汝は〕何ゆえ我を見捨てたのか」(マタイ27:46)、また「父よ、汝の御手に、わが霊を委ねる」ということが示されていなかったとしても——それでもなお、復活の後、死に打ち勝った栄光のうちに、あらゆる卑下の必要を脱し去った彼が、愛ゆえに、好奇心からでも、トマスの不信からでもなく、彼に触れようとしたあの信仰篤い女に対して、すでに自らを父として示すこともできたはずでありながら、こう言われている。「触れるな、我はまだわが父のもとへ上っていない。それより、わが兄弟たちのところへ行き」(ヨハネ20:17)(しかもこの点においてもまた、彼は自らが子であることを示している。もし父であったなら、彼らを『子ら』と呼んだであろうから)、「こう告げよ——我はわが父にしてまた汝らの父、わが神にしてまた汝らの神なる方のもとへ上る、と」。
Adversus Praxeam 25.5
Pater ad Patrem et Deus ad Deum; an Filius ad Patrem, et Sermo ad Deum? Ipsa quoque clausula Evangelii propter quid consignat haec scripta, nisi: ut credatis, inquit, Jesum Christum Filium Dei?
PL 2, 188B父が父のもとへ、神が神のもとへ、と言うべきなのか。それとも子が父のもとへ、言葉が神のもとへ、と言うべきではないか。福音書そのものの結びの一句もまた、いったい何のためにこの書かれたことどもを証印するのか。「汝らが、イエス・キリストは神の子であると信じるために」と言われている、まさにそのためではないか。
Adversus Praxeam 25.6
Igitur quaecumque ex his putaveris ad demonstrationem ejusdem Patris et Filii proficere tibi posse, adversus definitivam Evangelii sententiam niteris. Non ideo enim scripta sunt, ut Patrem credas Jesum Christum, sed ut Filium.
PL 2, 188Bだから、これらの中からお前が何を取り出して、父と子とが同一であることの証明に役立つと考えようとも、お前は福音書の確定的な判決に逆らって力むことになる。なぜなら、これらのことが書かれたのは、お前がイエス・キリストを父と信じるためではなく、子と信じるためだからである。