Gratiarum actio Juliano Augusto 5.1
Hae voces fuerunt ad inflammanda odia probris omnibus potentiores. Si enim comminisci aliqua flagitia tentassent, facile ipso splendore laudis et gloriae refutarentur. Invenerunt accusandi genus quod nullus refelleret.
PL 18, 413Aこの言葉は、あらゆる非難にもまして、憎しみを燃え立たせる力があった。もし彼らが何らかの恥ずべき行いをでっち上げようとしても、賞賛と栄光のまさにその輝きによって、たやすく論破されたであろうからである。彼らは、誰も反駁しえない告発の型を見いだした。
Gratiarum actio Juliano Augusto 5.2
Sed quid, oro vos, principem nostrum facere debuisse censetis? Romanas urbes hostibus dederet, ne animum fratris offenderet? Provincias firmissimas, utilissimasque reipublicae sub obtutibus suis vexari ac diripi sineret, ne quid Augustus quod nollet audiret?
PL 18, 413Aだが、諸君に問う、我々の君主は何をなすべきだったと思うか。兄弟の心を害さぬために、ローマの諸都市を敵に明け渡すべきだったのか。国家にとっていとも堅固で有益な諸属州が、自分の目の前で荒らされ略奪されるのを許し、アウグストゥスが望まぬことを耳にしないようにすべきだったのか。
Gratiarum actio Juliano Augusto 5.3
Flagitiis administrantium non modo frena laxaret, sed etiam stimulator accenderet, ne inter principes faceret morum dissimilitudo discordiam?
PL 18, 413A統治する者たちの悪行に対して、手綱を緩めるにとどまらず、拍車をかける者としてさらに燃え立たせるべきだったのか〔底本は stimulator。「煽る者として」と解した〕。君主たちのあいだで、風習の相違が不和を生まぬようにと。
Gratiarum actio Juliano Augusto 5.4
Nobilem Etruriae adolescentem ferunt, cum propter eximiam formae dignitatem multarum in se feminarum amores excitaret, faciem suam ad obliterandam pulchritudinem vulneribus sauciasse.
PL 18, 413Bエトルリアの高貴な若者のことが伝えられている。彼は並外れた容姿の美しさゆえに、多くの女たちの恋を自分に呼び起こしたので、美しさを消し去ろうとして、自分の顔を傷で傷つけたという。
Gratiarum actio Juliano Augusto 5.5
Sed facile fuit juveni dignitati corporis decorem animi praeponenti et candorem decolorare, et oris nitorem alte impressis cicatricibus devenustare. Num aliquid hujusmodi adversus amorem civium facere debuit Julianus?
PL 18, 413Bだが、肉体の品位よりも心の美を上に置くこの若者にとって、肌の白さを損ない、顔の輝きを、深く刻んだ傷痕で醜くすることは容易であった。ユリアヌスが、市民の愛に対して、これと同じようなことをすべきだったろうか。
Gratiarum actio Juliano Augusto 5.6
Ac ne potuit quidem; nisi forte existimamus patientes vulnerum formas esse virtutum. Scilicet et candorem aequitatis potuit obumbrare, et a temperantia purpuram sancti ruboris abolere, vicem fortitudinis indignis confodere vulneribus, eruere oculos providentiae!
PL 18, 413Bしかも、できもしなかった。徳の姿が傷を受け入れうるものだと我々が考えるなら、別であるが。もちろん彼は、公正の清らかさに影を落とし、節制から聖なる赤らみの紫〔羞じらいの色〕を消し去り、勇気の姿を不当な傷で刺し貫き、先見の目をえぐり出すことができたのだろう、というわけだ。
Gratiarum actio Juliano Augusto 5.7
Deinde nisi ille adolescens severam manum propriis vultibus intulisset, dies et mora, non longa aetatis successio omnem illum florem corporis peremisset. At in virtutibus principis nostri quanto aetas prolixior, tanto pulchritudo praestantior.
PL 18, 413Bさらに、あの若者が自分の顔に厳しい手を加えなかったとしても、日と時の経過が、長くはない年齢の移ろいが、あの肉体の花のすべてを奪っていたであろう。だが、我々の君主の徳においては、年齢が長くなるほど、美しさはいよいよ優れる。