Gratiarum actio Juliano Augusto 11.1
Hucusque solus hic fructus imperii putabatur, ut imperator a caeteris civibus non fortibus factis, nec splendore gloriae, sed magnitudine sumptuum separaretur.
PL 18, 417Aこれまで、帝位の実りとはただ次のことだけだと考えられていた。皇帝が他の市民から区別されるのは、勇ましい行いによってでも栄光の輝きによってでもなく、出費の大きさによってである、ということだ。
Gratiarum actio Juliano Augusto 11.2
Inde nihil necessariae substructionum in aedibus moles, ingentes aulicorum catervae legionum sumptum facile vincebant.
PL 18, 417Aそれゆえ、居所の、必要でもない土台の大建築や、宮廷人たちの巨大な群れが、軍団の費用をたやすく上回っていた。
Gratiarum actio Juliano Augusto 11.3
Quin etiam prandiorum et coenarum laboratas magnitudines Romanus populus sentiebat; cum quaesitissimae dapes non gustu, sed difficultatibus aestimarentur, miracula avium, longinqui maris pisces, alieni temporis poma, aestivae nives, hibernae rosae.
PL 18, 417Aさらに、昼餐と晩餐の苦心の大きさを、ローマの民は感じていた。最も珍しい料理が、味ではなく入手の困難によって値踏みされ、鳥の珍品、遠い海の魚、季節はずれの果実、夏の雪、冬のバラが供されたのである。
Gratiarum actio Juliano Augusto 11.4
Haec cuncta animus voluptatum omnium victor abjecit. Neque enim comparandae sunt picturatae marmorum crustae, et solido auro tecta laquearia, qui majorem anni partem in nuda humo cubet, et coelo tantum tegatur; neque turbae institutorum ad delicias ministrorum, cui tam pauca sint ministranda; neque tempus epulatum ei qui saepius statarium prandium ad necessitatem humani corporis capiat, gaudens castrensi cibo, ministro obvio et poculo fortuito.
PL 18, 417Bこれらすべてを、あらゆる快楽に打ち勝った心は捨てた。実に、一年の大半を裸の地に寝て、ただ空にだけ覆われる者には、彩色した大理石の化粧板や純金の格天井を調える要はない〔comparandae sunt を「調えられるべき」の意と取った〕。仕えてもらうべきことがこれほど少ない者には、贅沢のために仕込まれた従者の群れは要らない。しばしば人間の体の必要のために立ったまま昼食を取り、陣中の食物と、手近な従者と、ありあわせの杯を喜ぶ者には、宴の時間は要らない。