Gratiarum actio Juliano Augusto 22.1
Ecquis deus uno in anno multiplices fructus agro uni dedit? Num quisquam in eadem novali aestate una amplius quam semel messuit? Num cui uno autumno, unoque vineto vindemia triplex fluxit? Una certe unius est hiemis olivitas.
PL 18, 424Aいったい、どの神が、一年のうちに一枚の畑へ幾重もの実りを与えたことがあるか。同じ休耕地で、一夏のうちに一度より多く刈り取った者がいるか。一つの秋に、一つのブドウ畑から三度の収穫が流れ出た者がいるか。オリーブの収穫は、確かに一冬に一度である。
Gratiarum actio Juliano Augusto 22.2
Sed in nostri principis beneficiis miraculo caret multiplicata fecunditas. Ut de aliis optimis vitis taceam, qui a priore in proximum autumnum fructus honorum multipliciter messuerunt, mihi certe tertia unius anni ubertas est consulatus.
PL 18, 424Aだが我々の君主の恩恵においては、幾重にも重なる豊かさは不思議ではない。ほかの最良の蔓〔底本は vitis。ブドウの木にたとえた人々と取った。刷りの t は薄く、viris(人々)とも読め、続く qui … messuerunt にはそのほうが合うかもしれない〕、すなわち前の秋から次の秋にかけて栄職の実りを幾度も刈り取った者たちについては黙するとして、私にとって、一年の第三の豊かさは執政官職である。
Gratiarum actio Juliano Augusto 22.3
Primum thesaurorum omnium mandata custodia, et dispensatio largiendi. Secundum locum tenet in honorum meorum fructibus praefectura. Additus his, quo vel solo cujuslibet aviditas vinceretur, proventuum tuorum tertius, consulatus.
PL 18, 424B第一は、あらゆる財宝の保管と、施与の分配を委ねられたことである。私の栄職の実りのうち、第二の位を占めるのは長官職である。これらに加えられたのが、それだけでも誰の貪欲をも打ち負かすに足る、あなたの収穫の第三、執政官職である。
Gratiarum actio Juliano Augusto 22.4
Dein cum ager assiduitate fructuum in maciem decoquatur: imperatoris nostri posterior liberalitas vincit priorem, nec fit effeta gignendo, sed per vices fructuum fecundatur. Nova prorsus fuit honorum deferendorum et insperata congestio.
PL 18, 424Bさらに、畑は絶え間なく実りを出すと、痩せ細るまで疲れ果てる。だが我々の皇帝の後の気前のよさは前のそれに勝り、産むことで衰えるのでなく、実りの順番ごとにいっそう豊かになる。栄職を授けるこの重ね方は、まことに新しく、思いがけないものであった。
Gratiarum actio Juliano Augusto 22.5
Nondum statum suum siderum curricula mutaverant, jam princeps cursum dignitatis alterius commovebat; et jam tum sol ab eorumdem astrorum regione radiabat, jam Augustus tertia magistratus mei signa transcenderat.
PL 18, 424B星々の運行がまだその位置を改めていないうちに、君主はすでに別の位の歩みを動かしていた。そしてその時すでに、太陽は同じ星々の領域から光を放っており、すでにアウグストゥスは、私の公職の三つ目の標章を越えていた〔signa は公職の標章と星座(黄道の宮)との掛けことばとも読める〕。
Gratiarum actio Juliano Augusto 22.6
Quaeso, non vobis inanis gloriae cupidissimus, non flagrans ambitione notabili videretur, si quis in se tanta pariter optasset, quanta in me uno tempore Augustus ingessit?
PL 18, 424C諸君に尋ねる。アウグストゥスが私一人に同時に積み上げたほどのものを、もし誰かが自分のために同時に望んだなら、その者は、空しい栄光をこの上なく欲し、非難に値する野心に燃えていると見えないだろうか。