Gratiarum actio Juliano Augusto 27.1
At mutant secundae res animos? Nostrum principem si nondum mutaverint, quando mutabunt? Cujus unquam divinior felicitas fuit?
PL 18, 427Aだが順境は心を変えるというのか。我々の君主を、もしまだ変えていないのなら、いつ変えるのか。これまでに、誰の幸運がこれほど神的であったであろうか。
Gratiarum actio Juliano Augusto 27.2
Paulo ante in laceratis Galliae provinciis lapsus inimicorum capitalium apertis armis, et occultis insidiis petebatur; in pauculis mensibus divino munere Libyae, Europae, Asiaeque regnator est. Quae majora exspectabimus dei praemia, quaeve uberiora dona fortunae?
PL 18, 427Bつい先ごろまで、引き裂かれたガリアの諸属州で、窮した身のまま〔lapsus の係りと意味は定かでない。窮した身と取った〕、命を狙う敵どもから、公然の武力と隠れた陰謀によって攻められていた。ところが数か月のうちに、神の賜物によって、リビア、ヨーロッパ、アジアの支配者となっている。我々は、神の報いとして何をこれ以上に大きく、運の贈り物として何をこれ以上に豊かに待ち望めようか。
Gratiarum actio Juliano Augusto 27.3
Videte num secundis rebus elatus aliquid de prioris vitae mansuetudine et moderatione mutaverit. Mutavit plane, mutavit. Nam civilior factus prosperorum infregit invidiam.
PL 18, 427B諸君、見よ。順調な境遇に高ぶって、以前の生き方の穏やかさと節度を何か変えたであろうか。確かに変えた、確かに変えたのだ。というのは、より市民らしくなって、順境が招く妬みを打ち砕いたからである。
Gratiarum actio Juliano Augusto 27.4
Cui non vel illud tempus sedatae praebuit mentis indicium, quo horrendi belli metu republica liberata, elati sumus cuncti gestiente laetitia?
PL 18, 427B国家が恐るべき戦争の懸念から解かれ、我々の誰もが躍る喜びに舞い上がったあの時でさえ、静まった心の証しを示したことを、誰が認めないであろうか。
Gratiarum actio Juliano Augusto 27.5
Sed imperator, quanquam coelesti ope salutem reipublicae propagatam videret, et conditionem doluit humanam, et, offensarum gratiam faciens, induit fratrem, et cujus armis vitam impugnatam sciebat; mortem ejus ornavit, ac postea ipse justa persolvit. Et memoria, et oblivione mirabilis, oblitus inimici, meminit haeredis.
PL 18, 427Bだが皇帝は、天の助けによって国家の安寧が延ばされたのを目にしながらも、人の境遇を嘆き、〔過去の〕侮辱を免じて、兄弟〔の役〕を身に帯び〔induit fratrem。induere は役を身にまとうこと。兄弟としてふるまったと取った〕、その武力によって自分の生命が攻められたと知っていた者の死を飾り、のちには自ら葬いの礼を果たした。記憶においても忘却においても驚くべき人である。敵を忘れて、後継者を思い出したのだ〔haeredis が誰を指すかは定かでない〕。