Liber contra Constantium imperatorem 2.1
Ut Hilarius in tuenda fide semper paci studuerit. Ut modestiam cum adversariis servarit. --Ego, Fratres, ut mihi omnes, qui me vel audiunt vel familiaritate cognitum habent, testes sunt, gravissimum fidei periculum longe antea praevidens, post sanctorum virorum exsilia Paulini, Eusebii, Luciferi, Dionysii, quinto abhinc anno, a Saturnini et Ursacii et Valentis communione me cum Gallicanis episcopis separavi, indulta caeteris consortibus eorum resipiscendi facultate: ut nec pacis abesset voluntas, et principalium morborum foetida, et in corruptionem totius corporis membra proficientia desecarentur; si tamen hoc ipsum beatissimis confessoribus Christi editum decretum tum a nobis manere placuisset.
PL 10, 578Cヒラリウスが、信仰を守るにあたって常に平和を求めたこと。敵対者に対して慎みを保ったこと。――兄弟たちよ、私の話を聞く者も、親しく私を知る者も、みな証人であるが、私は、信仰の最も重大な危険をはるか前から見通し、聖なる人々パウリヌス、エウセビウス、ルキフェル、ディオニュシウスの追放ののち、今から五年前に、サトゥルニヌス、ウルサキウス、ウァレンスとの交わりから、ガリアの司教たちとともに身を分かった。彼らの他の仲間たちには、悔い改める機会を与えたうえでのことである。それは、平和への意志が欠けることなく、しかも、主だった病の腐ったもの〔principalium は病の主だったものとも、首謀者たちとも取れる〕と、体全体の腐敗へと進みつつある肢体とが切り取られるようにするためであった。もっとも、そのとき我々が出したこの決議そのものが保たれることを、キリストの幸いなる告白者たちがよしとするならば、の話である。
Liber contra Constantium imperatorem 2.2
Qui postea per factionem eorum pseudoapostolorum ad Biterrensem synodum compulsus, cognitionem demonstrandae hujus haereseos obtuli.
PL 10, 579Aのちに、あの偽使徒たちの党派によってビテルラエの会議へ強いられ、私はこの異端を明らかにするための審理を申し出た。
Liber contra Constantium imperatorem 2.3
Sed hi timentes publicae conscientiae, audire ingesta a me noluerunt: putantes se innocentiam suam Christo posse mentiri, si volentes nescirent, quod gesturi postmodum essent scientes.
PL 10, 579Aしかし彼らは、公の良心を恐れて、私の持ち出したことを聞こうとしなかった。のちに知りつつ行うことになる事柄を、望んで知らずにいるならば、自分たちの無実をキリストに偽ることができると考えたのである。
Liber contra Constantium imperatorem 2.4
Atque exinde toto hoc tempore in exsilio detentus, neque decedendum mihi esse de Christi confessione decrevi, neque honestam aliquam ac probabilem ineundae unitatis rationem statui respuendam.
PL 10, 579Aそしてそれ以来、この間ずっと追放のうちに留め置かれ、私は、キリストの告白から退いてはならないと定め、また、一致に入るための何らかの立派で是認できる道を退けてはならないとも定めた。
Liber contra Constantium imperatorem 2.5
Denique exinde nihil in tempora maledictum, nihil in eam, quae tum se Christi ecclesiam mentiebatur, nunc autem antichristi est synagoga, famosum ac dignum ipsorum impietate scripsi, aut locutus sum: neque interim criminis loco duxi, quemquam aut cum his colloqui, aut suspensa licet communionis societate, orationis domum adire, aut paci optanda sperare; dum erroris indulgentiam, ab antichristo ad Christum recursum, per poenitentiam praepararemus (Vid. l. de Synod. n. 4 et 8) .
PL 10, 579B実に、それ以来、私は、時代を呪う言葉も、そのとき自らをキリストの教会と偽って名乗っていたが今は反キリストの会堂であるものに向けた、彼ら自身の不敬虔にふさわしい誹謗の言葉も、何一つ書きも語りもしなかった。さしあたり、だれかが彼らと語り合うことも、交わりの結びつきは停止されたままであっても祈りの家に赴くことも、平和を願って望みを抱くことも、罪とは見なさなかった。それは、我々が、誤りの赦しと、反キリストからキリストへの立ち返りとを、悔い改めによって備えようとしていたからである(『教会会議について』第4節および第8節を参照)。