De Trinitate 7.1
Sed illud quod dicit Dominus (Joan. IV, 24) Spiritum Deum, puto ego sic locutum Christum de Patre, ut adhuc aliquid plus intelligi velit quam Spiritum Deum.
PL 3, 897Aしかし、主が「神は霊である」(ヨハネ4:24)と言われる、この言葉について、私はこう思う。キリストが父についてこのように語ったのは、なお「神は霊である」ということ以上の何かが理解されることを望んでのことであった、と。
De Trinitate 7.2
Hominibus enim licet in Evangelio suo intelligendi incrementa faciens disputet; sed tamen et ipse sic adhuc de Deo loquitur hominibus, quomodo possunt adhuc audire vel capere; licet, ut diximus, in agnitionem Dei religiosa jam facere incrementa nitatur.
PL 3, 897A実に、この方は自らの福音書において、人々に対し理解の進展をもたらしつつ論じてはいるが、それでもなお、人々にはまだ聞き取り、あるいは捉えることのできる仕方でしか、神について語ってはいない。すでに述べたように、信仰にかなった神認識への進展をもたらそうと努めてはいるとしても、である。
De Trinitate 7.3
Invenimus enim scriptum esse quod (I Joan. IV, 8) Deus Charitas dictus sit; nec ex hoc tamen Dei substantia Charitas expressa est: et quod (I Joan. I, 5) Lux dictus est; nec tamen in hoc substantia Dei est, sed totum hoc de Deo dictum est quantum dici potest; ut merito et quando Spiritus dictus est, non omne id quod est, dictus sit; sed ut dum mens hominum intelligendo usque ad ipsum proficit Spiritum, conversa jam ipsa in spiritu, aliud quid amplius per Spiritum conjicere Deum esse possit.
PL 3, 897B実に我々は、神が「愛」と呼ばれていると書かれているのを見出す(一ヨハネ4:8)。しかしそれによって、神の実体が愛であると表されているのではない。また神が「光」と呼ばれているとも(一ヨハネ1:5)。しかしこれによっても、神の実体がそこにあるのではなく、これらすべては、語りうる限りにおいて神について語られているのである。したがって、神が「霊」と呼ばれるときも、それは神であるところのものすべてが語られているのではなく、人間の心が理解を重ねて霊そのものにまで至り、霊のうちへとすでに転じられたそのときに、霊を通してさらに何かより大いなるものが神であると推し量ることができるようにするためなのである。
De Trinitate 7.4
Id enim quod est, secundum id quod est, nec humano sermone edici, nec humanis auribus percipi, nec humanis sensibus colligi potest.
PL 3, 897B実に、それがあるところのものは、それがあるところのものに即しては、人間の言葉によって語られることも、人間の耳によって聞き取られることも、人間の感覚によって捉えられることもできないからである。
De Trinitate 7.5
Nam si (I Cor. II, 9) quae praeparavit Deus his qui diligunt illum, nec oculus vidit, nec auris audivit, nec cor hominis, aut mens ipsa percepit; qualis et quantus est ille ipse qui haec repromittit, ad quae intelligenda et mens hominis et natura defecit?
PL 3, 897C実に、もし(一コリント2:9)神が己を愛する者たちのために備えられたものを、目も見ず、耳も聞かず、人間の胸の内も、心そのものも捉えなかったのであれば、これらを理解するにあたって人間の心も本性も及ばなかったところの、これらを約束するこの方御自身は、いかなる者であり、いかほどの方であろうか。
De Trinitate 7.6
Denique si acceperis Spiritum substantiam Dei, creaturam feceris Deum. Omnis enim spiritus creatura est. Erit ergo jam factus Deus.
PL 3, 897C実に、もし「霊」を神の実体そのものと解するならば、神を被造物としてしまうことになる。あらゆる霊は被造物だからである。したがって神はすでに造られた者となってしまうであろう。
De Trinitate 7.7
Quomodo et si secundum Moysen (Deut. IV, 24) Ignem acceperis Deum; creaturam illum esse dicendo, institutum expresseris, non institutorem docueris. Sed haec figurantur potius quam ita sunt.
PL 3, 898Aそれは、もしモーセに従って(申命記4:24)神を「火」であると解するならば、それを被造物であると言うことによって、創始されたものを言い表したことにはなっても、創始者を教えたことにはならないのと同様である。しかし、これらのことは、そのとおりそうであるというよりも、むしろなぞらえて言われているのである。
De Trinitate 7.8
Nam et in Veteri Testamento ideo Deus Ignis dicitur, ut peccatori populo metus incutiatur, dum judex ostenditur.
PL 3, 898A実に、旧約においても、神が「火」と呼ばれるのは、罪ある民に恐れを打ち込むためであり、審判者として示されるからである。
De Trinitate 7.9
Et in Novo Testamento Spiritus esse profertur, ut refector et creator in delictis suis mortuorum, per hanc bonitatem collatae credentibus indulgentiae, comprobetur.
PL 3, 898Aそして新約においては、神が「霊」であると示されるのは、自らの罪のうちに死んだ者たちを立て直す者、また創造主として、信じる者たちに授けられたこの寛恕の善性によって証しされるためである。