ノウァティアヌスfl. c. 250

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 3 › De Trinitate

Caput I 第I章

Novatian · De Trinitate · PL 3, 886A · 14 sectiones

De Trinitate 1.1

1

Regula exigit veritatis ut primo omnium credamus in Deum Patrem et Dominum omnipotentem, id est, rerum omnium perfectissimum conditorem, qui coelum alta sublimitate suspenderit, terram dejecta mole solidaverit, maria soluto liquore diffuderit, et haec omnia propriis et condignis instrumentis et ornata et plena digesserit.

PL 3, 886A

真理の規範は、我々がまず何よりも、父にして全能の主なる神を信じよと命じる。すなわち万物の最も完全な創造主であり、天を高い崇高さのうちに吊るし、地を沈み込む塊によって固め、海を解き放たれた水として広げ、これらすべてを、それぞれにふさわしい道具によって、飾られ満たされたものとして整えた方である。

De Trinitate 1.2

2

Nam et in solidamento coeli luciferos solis ortus excitavit, lunae candentem globum ad solatium noctis mensurnis incrementis orbis implevit, astrorum etiam radios variis fulgoribus micantis lucis accendit: et haec omnia legitimis meatibus circumire totum mundi ambitum voluit, humano generi (Gen. I, 14) dies, menses, annos, signa, tempora, utilitatesque factura.

PL 3, 886B

実に、天の大空のうちに太陽の輝く出を呼び起こし、夜を慰めるために月の白く輝く球を、その満ち欠けの月々の周期によって満たし、星々の光もまた様々な閃光をもってきらめく光で灯した。そして、これらすべてが定められた運行によって世界の全周を巡ることを望んだ。それは人類のために(創世記1:14)日々、月々、年々、しるし、時、そして益とをもたらすためである。

De Trinitate 1.3

3

In terris quoque altissimos montes in verticem sustulit, valles in ima dejecit, campos aequaliter stravit, animalium greges ad varias hominum servitutes utiliter instituit.

PL 3, 887A

地上にもまた、最も高い山々を頂へと持ち上げ、谷々を低みへと沈め、野を平らに敷きならし、動物の群れを、人間への様々な奉仕のために有用なものとして定めた。

De Trinitate 1.4

4

Silvarum quoque robora humanis usibus profutura solidavit, fruges in cibum elicuit, fontium ora reseravit, et lapsuris fluminibus infudit.

PL 3, 887A

森の樹木もまた、人間の用に益するものとして固くし、実りを食物として引き出し、泉の口を開き、流れゆく川々にそれを注いだ。

De Trinitate 1.5

5

Post quae, ne non etiam ipsis quoque deliciis procurasset oculorum, variis florum coloribus ad voluptatem spectantium cuncta vestivit.

PL 3, 887A

これらの後、目そのものの喜びをも用意しなかったということのないように、様々な花の色彩をもって、見る者の楽しみのためにすべてを装った。

De Trinitate 1.6

6

In ipso quoque mari, quamvis esset et magnitudine et utilitate mirabile, multimoda animalia, nunc mediocris, nunc vasti corporis finxit, ingenium artificis de institutionis varietate testantia.

PL 3, 887A

海そのものにおいても、それは大きさにおいても有用性においても驚嘆すべきものであったが、様々な形の動物を、あるときは中くらいの、あるときは巨大な体をもつものとして形づくり、その創造の多様さによって、造り主の才知を証しさせた。

De Trinitate 1.7

7

Quibus non contentus, ne forte fremitus et cursus aquarum, cum dispendio possessoris humani, alienum occuparet elementum, fines littoribus inclusit: quo cum fremens fluctus et ex alto sinu spumans unda venisset, rursum in se rediret, nec terminos concessos excederet, servans jura praescripta: ut divinas leges tanto magis homo custodiret, quanto illas etiam elementa servassent.

PL 3, 887A

これらに満足せず、あるいは水のとどろきと流れが、人間という所有者の損失をもって、他の元素の領域を占めてしまうことのないように、境を岸辺によって囲い込んだ。そこでは、とどろく波と、深い湾から泡立つうねりが打ち寄せても、再び自らのうちへと戻り、許された境界を越えることなく、あらかじめ定められた法を守るのである。それは、元素でさえもそれらの法を守るのであれば、人間はなおのこと神の法を守るようにということである。

De Trinitate 1.8

8

Post quae hominem quoque mundo praeposuit, et quidem (Gen. I, 27) ad imaginem Dei factum: cui mentem et rationem indidit et prudentiam, ut Deum posset imitari: cujus etsi corporis terrena primordia, coelestis tamen et divini halitus inspirata substantia: quem quum (Gen. I, 28) omnia in servitutem illi dedisset, solum liberum esse voluit.

PL 3, 887B

これらの後、人間をもまた世界の長として立てた。それも(創世記1:27)神の似姿として造られた者としてである。その者に精神と理性と知恵とを与え、神を模すことができるようにした。その肉体の起源は地のものであったとしても、その実体は天的で神的な息吹によって吹き込まれたものであった。そして(創世記1:28)万物をその者への奉仕へと与えたとき、その者だけを自由な者として望んだのである。

De Trinitate 1.9

9

Et ne in periculum caderet rursum soluta libertas (Gen. II, 17) , mandatum posuit, quo tamen non inesse malum in fructu arboris doceretur, sed futurum, si forte ex voluntate hominis de contemptu datae legis praemoneretur.

PL 3, 887B

そして、解き放たれた自由が再び危険に陥ることのないように(創世記2:17)、命令を置いた。その命令によって教えられたのは、木の実そのもののうちに悪が内在するのではないということであり、もし人間の意志によって、与えられた法への侮りから悪が生じるとすれば、それは未来のこととして、あらかじめ告げ知らされるためであった。

De Trinitate 1.10

10

Nam et liber esse debuerat, ne incongruenter Dei imago serviret: et lex addenda, ne usque ad contemptum dantis libertas effraenata prorumperet: ut et praemia condigna et merita poenarum consequenter exciperet, suum jam habens illud, quod motu mentis in alterutram partem agitare voluisset: ex quo mortalitas, invidia utique, in ipsum redit; qui cum illam de obedientia posset evadere, in eamdem incurrit, dum ex consilio perverso (Gen. III, 5) Deus esse festinat: cujus tamen poenam nihilominus indulgenter temperavit, dum non tam ipse, quam labores ejus maledicuntur super terram.

PL 3, 887C

実に、人間は自由であるべきであった。神の似姿が不釣り合いに奴隷となることのないようにである。そして法が付け加えられるべきであった。自由が、与えた方への侮りにまで至るほど、たがの外れたものとして噴き出すことのないようにである。それは、ふさわしい報いと当然の罰とを、それに応じて受け取るためであり、すでに自らのものとして、精神の動きによってどちらか一方へと動かそうと望んだところのものを持っていたからである。そこから、死すべき運命が、当然ながら妬みによって、人間自身へと戻ってきた。人間は服従によってそれを免れることができたにもかかわらず、同じ運命に陥った。というのも、よこしまな企てから(創世記3:5)神であることを急いだからである。それでもなお、その罰を神は寛大に和らげた。人間自身よりも、むしろその労苦が地の上で呪われたのである。

De Trinitate 1.11

11

Nam et quod requiritur, non ex ignorantia venit, sed spem hominis futurae in Christo et inventionis et salutis ostendit: et quod (Ibid. 22, 23, 24) ne de ligno arboris vitae contingat arcetur, non de invidiae maligno livore descendit, sed ne vivens in aeternum, nisi peccata Christus ante donasset, circumferret secum in poenam sui semper immortale delictum.

PL 3, 888A

実に、〔人間が〕捜し求められたことも、知らないことから来るのではなく、キリストにおいて将来見出されることと救われることとへの、人間の希望を示すためである。そして(創世記3:22, 23, 24)命の木からその実に触れることを妨げられたのも、妬みの悪意ある恨みから下ったのではなく、もしキリストがあらかじめ罪を赦すのでなければ、永遠に生きながら、自らへの罰として、不死の罪を常に身に負い続けることのないようにである。

De Trinitate 1.12

12

Quamquam etiam superioribus, id est super ipsum quoque solidamentum partibus, quae non sunt hodie nostris contemplabiles oculis, Angelos prius instituerit, spiritales Virtutes digesserit, Thronos Potestatesque praefecerit, et alia multa coelorum immensa spatia, et sacramentorum infinita opera condiderit, ut immensus hic licet mundus poene novissimum magis Dei corporalium rerum appareat opus esse, quam solum.

PL 3, 888B

けれども、より高き部分、すなわちこの大空そのものの上なる部分——それは今日我々の目には見て取れないものであるが——においても、先立って天使たちを立て、霊的な諸力を整え、座と権力とを長として据え、そのほか天の限りない広がりの多くと、秘義の無限のわざとを創った。それゆえ、これほど広大なこの世界でさえ、神の物体的な事業のうちでは、唯一のわざというよりも、ほとんど最後のわざとして現れるのである。

De Trinitate 1.13

13

Namque quae infra terram jacent, neque ipsa sunt digestis et ordinatis potestatibus vacua.

PL 3, 888B

実に、地の下に横たわるものもまた、整えられ秩序づけられた権力を欠いてはいない。

De Trinitate 1.14

14

Locus enim est quo piorum animae impiorumque ducuntur, futuri judicii praejudicia sentientes: ut operum ipsius in omnibus partibus redundantes magnitudines non intra mundi hujus capacissimos licet, ut diximus, sinus conclusas videremus, sed etiam infra ipsius mundi et profunda et altitudines cogitare possemus; et sic considerata operum magnitudine, tantae molis digne mirari possemus artificem.

PL 3, 888B

というのも、そこは敬虔な者たちの魂と不敬虔な者たちの魂とが導かれる場所であり、来るべき審判の先取りを感じ取る場所だからである。それゆえ我々は、その〔神の〕みわざのあふれるほどの偉大さを、この世界の——先に述べたように、いかに広大であろうとも——懐のうちに閉じ込められたものとしてのみ見るのではなく、この世界そのものの下なる深みと高みをも思い巡らすことができるのであり、こうしてみわざの偉大さを考えることによって、これほどの巨塊の造り主を、ふさわしく驚嘆をもって仰ぐことができるのである。