ノウァティアヌスfl. c. 250

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 3 › De Trinitate

Caput XXIX 第XXIX章

Novatian · De Trinitate · PL 3, 943A · 26 sectiones

De Trinitate 29.1

1

Sed enim ordo rationis et Fidei auctoritas digestis vocibus et Litteris Domini, admonet nos, post haec credere etiam in Spiritum sanctum, olim Ecclesiae repromissum, sed statutis temporum opportunitatibus redditum.

PL 3, 943A

しかし、理性の順序と信仰の権威とは、主の御言葉と文書とに整然と記されているとおり、我々に、これらの後に聖なる霊をも信じるよう命じる。この方はかつて教会に約束され、定められた時の機会に至って与えられたのである。

De Trinitate 29.2

2

Est enim per Joelem prophetam repromissus, sed per Christum redditus. In novissimis, inquit, diebus effundam de Spiritu meo super servos et ancillas meas (Joel. II, 28) .

PL 3, 943A

実に、この方は預言者ヨエルによって約束され、キリストによって与えられたのである。「終わりの日に、私は私の霊から、私の僕たちと婢たちとの上に注ごう」(ヨエル2:28)と言われている。

De Trinitate 29.3

3

Dominus autem: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, erunt remissa; et quorum retinueritis, erunt retenta (Act. II, 17. Joan. XX, 22, 23) .

PL 3, 943A

しかし主は言われた。「聖なる霊を受けよ。汝らが赦す者の罪は赦され、汝らが留める者の罪は留められる」(使徒言行録2:17;ヨハネ20:22,23)と。

De Trinitate 29.4

4

Hunc autem Spiritum sanctum Dominus Christus modo (Joan. XIV, 16, 17) Paraclitum appellat, modo Spiritum veritatis esse pronuntiat; qui non est in Evangelio novus, sed nec nove datus: nam hic ipse et in Prophetis populum accusavit, et in Apostolis advocationem Gentibus praestitit.

PL 3, 943B

しかし主キリストは、この聖なる霊を、あるときは「パラクレートス」(弁護者)(ヨハネ14:16,17)と呼び、あるときは真理の霊であると告げる。この方は福音書において新たに現れた者ではなく、また新たに与えられた者でもない。実に、この同じ方が預言者たちにあって民を告発し、使徒たちにあって諸国民に弁護をもたらしたからである。

De Trinitate 29.5

5

Nam illi ut accusarentur merebantur, quia contempserant Legem: et qui ex Gentibus credunt, ut patrocinio Spiritus adjuventur merentur, quia ad Evangelicam pervenire gestiunt legem.

PL 3, 943B

彼らが告発されるに値したのは、律法を蔑ろにしたからであり、諸国民のうちから信じる者たちが霊の後ろ盾によって助けられるに値するのは、福音の律法に至ることを熱望するからである。

De Trinitate 29.6

6

Differentia sane in illo genera officiorum: quoniam in temporibus differens ratio causarum: nec ex hoc tamen ipse diversus, qui haec sic gerit; nec alter est, dum sic agit: sed unus atque ipse est, dividens officia sua per tempora, et rerum occasiones atque momenta.

PL 3, 943B

この方における務めの種類はたしかに異なる。時によって事柄の理が異なるからである。しかし、これらをかくのごとく行う方それ自身が、そのために別のものとなるのではなく、かくのごとく働くからといって別の者となるのでもない。むしろ、ただ一人にして同じ方が、その務めを時と、事柄の機会と時機とに応じて分かつのである。

De Trinitate 29.7

7

Denique Apostolus Paulus: Habentes, inquit, eumdem Spiritum, sicut scriptum est: Credidi propter quod locutus sum; et nos credimus, ideo loquimur (II Cor. IV, 13) .

PL 3, 943C

実に、使徒パウロは言う。「我々は同じ霊を持っている。『私は信じた、それゆえに語った』と書かれているとおりである。我々もまた信じる、それゆえに語るのである」(二コリント4:13)と。

De Trinitate 29.8

8

Unus ergo et idem Spiritus, qui in Prophetis et Apostolis; nisi quoniam ibi ad momentum, heic semper.

PL 3, 943C

かくして、預言者たちと使徒たちとにあるのは、一つの同じ霊である。ただし、かの時にあっては一時のことであり、この時にあっては常にあるという違いがある。

De Trinitate 29.9

9

Caeterum ibi, non ut semper in illis inesset: heic, ut in illis semper maneret: et ibi mediocriter distributus, heic totus effusus; ibi parce datus, heic large commodatus; nec tamen ante resurrectionem Domini exhibitus, sed post resurrectionem Christi contributus.

PL 3, 943C

しかし、かの時には彼らのうちに常には宿らなかったのに対し、この時には彼らのうちに常にとどまるようにされている。かの時には程々に分け与えられたのに対し、この時には全きままに注がれている。かの時には僅かに与えられたのに対し、この時には豊かに授けられている。しかもそれは、主の復活の前には示されず、キリストの復活の後に与えられたのである。

De Trinitate 29.10

10

Rogabo enim, aiebat, Patrem: et alium advocatum dabit vobis, ut vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis (Joan. XIV, 16, 17) .

PL 3, 943C

実に主は言われた。「私は父に願おう。そうすれば父は、汝らとともに永遠にあるように、もう一人の弁護者、真理の霊を汝らに与えるであろう」(ヨハネ14:16,17)と。

De Trinitate 29.11

11

Et: Cum venerit advocatus ille, quem ego missurus sum vobis a Patre meo, Spiritum veritatis, qui de Patre meo procedit (Joan. XV, 26) . Et: Si non abiero ego, advocatus ille non veniet ad vos: si autem ego abiero, remittam illum ad vos (Joan. XVI, 7) .

PL 3, 943C

また「私が父のもとより汝らに遣わすかの弁護者、私の父より出る真理の霊が来るとき」(ヨハネ15:26)とも言われた。また「私が去らなければ、かの弁護者は汝らのもとに来ないであろう。しかし、私が去るならば、彼を汝らのもとに遣わすであろう」(ヨハネ16:7)とも言われた。

De Trinitate 29.12

12

Et: Cum venerit Spiritus veritatis, ille vos diriget in omnem veritatem (Joan. XVI, 13) . Et quoniam Dominus in coelos esset abiturus, Paraclitum discipulis necessario dabat, ne illos quodammodo pupillos, quod minime decebat, relinqueret, et sine advocato et quodam tutore desereret.

PL 3, 943D

また「真理の霊が来るとき、彼は汝らをあらゆる真理へ導くであろう」(ヨハネ16:13)とも言われた。そして、主は天に去ろうとしていたがゆえに、弟子たちにパラクレートスを与えることが必要であった。彼らをいわば孤児のごとくに残すことは決してふさわしくなく、弁護者もなく、いわば後見人もないままに見捨てることがないようにするためである。

De Trinitate 29.13

13

Hic est enim qui ipsorum animos mentesque firmavit, qui Evangelica Sacramenta distinxit, qui in ipsis illuminator rerum Divinarum fuit, qui confirmati pro nomine Domini nec carceres nec vincula timuerunt; quin immo ipsas saeculi potestates et tormenta calcaverunt, armati jam scilicet per ipsum atque firmati, habentes in se dona, quae hic idem Spiritus Ecclesiae Christi sponsae quasi quaedam ornamenta distribuit et dirigit.

PL 3, 944A

実に、この方こそ彼らの心と思いを堅くし、福音の秘義を分かち示し、彼らのうちにあって神的な事柄の光を照らす者であった。主の名のゆえに堅められた者たちが牢獄をも鎖をも恐れなかったのはこの方による。否、それどころか、彼らはこの世の権力と拷問とを踏みにじったのである。まさにこの方によって武装させられ、堅められていたからであり、彼らのうちに賜物を持っていたのであって、この同じ霊は、これをキリストの花嫁なる教会に、いわば装いとして分かち与え、整えるのである。

De Trinitate 29.14

14

Hic est enim qui Prophetas in Ecclesia constituit, Magistros erudit, linguas dirigit, virtutes et sanitates facit, opera mirabilia gerit, discretiones spirituum porrigit, gubernationes contribuit, consilia suggerit, quaeque alia sunt charismatum dona componit et digerit; et ideo Ecclesiam Domini undique, et in omnibus perfectam et consummatam facit.

PL 3, 944A

実に、この方こそ教会のうちに預言者たちを立て、教師たちを教え導き、異言を整え、力の業と癒しとを行い、驚くべき業をなし、霊の識別を差し出し、統治の務めを授け、勧めを示し、その他もろもろの賜物を組み立て整える方である。それゆえに、この方は主の教会を、あらゆる点においてあまねく完全な、成し遂げられたものとするのである。

De Trinitate 29.15

15

Hic est qui in modum columbae, posteaquam Dominus baptizatus est, super eum venit et mansit (Matth. III, 16) , habitans in solo Christo plenus et totus, nec in aliqua mensura aut portione mutilatus, sed cum tota sua redundantia cumulate distributus et missus; ut ex illo delibationem quamdam gratiarum caeteri consequi possint; totius sancti Spiritus in Christo fonte remanente, ut ex illo donorum atque operum venae ducerentur, Spiritu sancto in Christo affluenter habitante.

PL 3, 944B

この方こそ、鳩の姿にて、主が洗礼を受けられた後、その上に来たりてとどまった方(マタイ3:16)であり、ただキリストのうちにのみ、満ち満ちて、全きままに宿り、いかなる分量においても部分においても欠けることなく、その溢れんばかりの豊かさをもって、あふれるほどに分け与えられ、遣わされたのである。それは、この方から他の者たちが恩寵のいくばくかの分け前を得ることができるためであり、聖なる霊の全体はキリストという泉のうちにとどまり続け、そこから賜物と業との流れが導き出されるようにするためである。聖なる霊はキリストのうちに豊かに宿っている。

De Trinitate 29.16

16

Hoc etenim jam prophetans Isaias aiebat: Et requiescet, inquit, super eum Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus consilii et virtutis, Spiritus scientiae et pietatis, et implebit eum Spiritus timoris Dei (Isa. XI, 2, 3) .

PL 3, 944B

実に、これをすでにイザヤは預言して言った。「その上に、知恵と分別の霊、思慮と力との霊、知識と敬虔との霊がとどまり、神を畏れる霊が彼を満たすであろう」(イザヤ11:2,3)と。

De Trinitate 29.17

17

Hoc idem atque ipsum et alio in loco ex persona ipsius Domini: Spiritus Domini super me propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me (Isa. LXI, 1) . Similiter David: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo laetitiae a consortibus tuis (Psal. XLIV, 8) .

PL 3, 944C

これと同じことを、また別の箇所では主御自身の位格に立って、こう言われている。「主の霊、私の上にあり、主は私に油を注がれた。貧しき者に福音を宣べ伝えるようにと、私を遣わされた」(イザヤ61:1)と。同じくダビデも言う。「このゆえに、神よ、汝の神は、汝の朋輩にまさって喜びの油を汝に注がれた」(詩篇44:8)と。

De Trinitate 29.18

18

De hoc apostolus Paulus: Qui enim Spiritum Christi non habet, hic non est ejus (Rom. VIII, 9) . Et: Ubi Spiritus Domini, ibi libertas (II Cor. III, 17) .

PL 3, 944C

この方について使徒パウロは言う。「キリストの霊を持たぬ者は、キリストのものではない」(ローマ8:9)と。また「主の霊のあるところ、そこに自由がある」(二コリント3:17)と。

De Trinitate 29.19

19

Hic est qui operatur ex aquis secundam nativitatem, semen quoddam divini generis, et consecrator coelestis nativitatis, pignus promissae haereditatis (Ephes. I, 14) , et quasi chirographum quoddam aeternae salutis; qui nos Dei faciat templum (I Cor. VI, 19) , et nos ejus efficiat domum; qui interpellat divinas aures pro nobis gemitibus ineloquacibus (Rom. VIII, 26) , advocationis implens officia, et defensionis exhibens munera; inhabitator corporibus nostris datus, et sanctitatis effector: qui id agens in nobis ad aeternitatem, et ad resurrectionem immortalitatis corpora nostra producat, dum illa in se assuefacit cum coelesti virtute misceri, et cum Spiritus sancti divina aeternitate sociari.

PL 3, 944C

この方こそ、水から第二の誕生をもたらす方であり、神的な家系のいわば種であり、天における誕生を聖なるものとなす者であり、約束された嗣業の保証(エフェソ1:14)であり、永遠の救いのいわば証書のごときものである。この方は我々を神の神殿とならしめ(一コリント6:19)、我々をその家とならしめる。この方は言葉に出せぬうめきをもって我々のために神の耳に訴えかけ(ローマ8:26)、弁護の務めを果たし、擁護の務めを示す。我々の肉体に宿る者として与えられ、聖なることを成し遂げる者である。この方は我々のうちにこれを行いつつ、我々の肉体を永遠へ、不死の復活へと導き出す。それは、肉体を天上の力と混じり合うことに慣れさせ、聖なる霊の神的な永遠性と結び合わせるためである。

De Trinitate 29.20

20

Erudiuntur enim in illo, et per ipsum corpora nostra ad immortalitatem proficere, dum ad decreta ipsius discunt se moderanter temperare. Hic est enim qui contra carnem desiderat, quia caro contra ipsum repugnat (Gal. V, 17) .

PL 3, 945A

実に、我々の肉体は、この方のうちにあって、この方を通して不死へと進むべく教え導かれ、その定めに従って自らを節度をもって整えることを学ぶ。実に、この方こそ肉に逆らって欲する方である。肉がこの方に逆らうからである(ガラテヤ5:17)。

De Trinitate 29.21

21

Hic est qui inexplebiles cupiditates coercet, immoderatas libidines frangit, illicitos ardores extinguit, flagrantes impetus vincit, ebrietates rejicit, avaritias repellit, luxuriosas comessationes fugat, charitates nectit, affectiones constringit, sectas repellit, regulam veritatis expedit, haereticos revincit, improbos foras expuit, Evangelia custodit.

PL 3, 945A

この方こそ、飽くことなき欲望を抑え、度を過ぎた欲情を打ち砕き、許されぬ情念を消し去り、燃え盛る衝動を打ち負かし、酩酊を退け、貪欲を斥け、贅沢な宴楽を追い払い、愛を結び合わせ、情愛を引き締め、党派を退け、真理の規範を解き明かし、異端者たちを打ち負かし、不埒な者たちを外へと吐き出し、福音を守る方である。

De Trinitate 29.22

22

De hoc idem Apostolus: Non enim spiritum mundi accepimus, sed Spiritum qui ex eo est (I Cor. II, 12) . De hoc exultat, et dicit: Puto autem quia et ego Spiritum Dei habeo (I Cor. VII, 40) .

PL 3, 945B

この方について、同じ使徒は言う。「我々は世の霊を受けたのではなく、神より出づる霊を受けたのである」(一コリント2:12)と。この方について、彼は喜び躍って言う。「私もまた神の霊を持っていると思う」(一コリント7:40)と。

De Trinitate 29.23

23

De hoc dicit: Et Spiritus Prophetarum prophetis subjectus est (I Cor. XIV, 32) . De hoc refert: Spiritus autem manifeste dicit, quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum, in hypocrisi mendacia loquentium, cauteriatam habentium conscientiam suam (I Tim. IV, 1) .

PL 3, 945B

この方について、彼は言う。「預言者たちの霊は預言者たちに服する」(一コリント14:32)と。この方について彼は伝える。「しかし霊ははっきりと言う。終わりの時には、ある者たちは信仰から離れ、人を惑わす諸霊と、悪霊どもの教え、すなわち偽善のうちに偽りを語り、自らの良心に焼き印を押された者たちの教えとに、心を向けるようになる」(一テモテ4:1)と。

De Trinitate 29.24

24

In hoc Spiritu positus nemo umquam dicit anathema Jesu (I Cor. XII, 3) : nemo negavit Christum Dei Filium, aut repudiavit creatorem Deum: nemo contra Scripturas ulla sua verba depromit: nemo alia et sacrilega decreta constituit: nemo diversa jura conscribit.

PL 3, 945B

この霊のうちに置かれた者は、決して「イエスは呪われよ」(一コリント12:3)とは言わない。神の子キリストを否むこともなく、創造主なる神を拒むこともない。聖典に逆らう言葉を吐くこともなく、他の瀆聖的な定めを立てることもなく、異なる法を書き記すこともない。

De Trinitate 29.25

25

In hunc quisquis blasphemaverit, remissionem non habet, non tantum in isto saeculo, verum etiam nec in futuro (Matth. XII, 32) .

PL 3, 945C

この方を冒瀆する者はだれであれ、赦しを得ることがない。この世においてだけでなく、来るべき世においても赦されない(マタイ12:32)。

De Trinitate 29.26

26

Hic in Apostolis Christo testimonium reddit, in Martyribus constantem fidem religionis ostendit, in Virginibus admirabilem continentiam signatae castitatis includit, in caeteris incorrupta et incontaminata doctrinae Dominicae jura custodit, haereticos destruit, perversos corrigit, infideles arguit, simulatores ostendit, improbos quoque corrigit, Ecclesiam incorruptam et inviolatam, perpetuae virginitatis et veritatis sanctitate custodit.

PL 3, 945C

この方は使徒たちにあってキリストへの証しを返し、殉教者たちにあっては宗教の揺るぎない信仰を示し、童貞女たちにあっては封印された貞潔の驚くべき節制を保ち、その他の者たちにあっては主の教えの汚れなき損なわれざる法を守り、異端者たちを打ち破り、曲がった者たちを正し、不信の者たちを咎め、偽る者たちを暴き、不埒な者たちをも正し、教会を、永遠の童貞性と真理の聖なることとをもって、損なわれず、犯されないものとして守るのである。