ノウァティアヌスfl. c. 250

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 3 › De Trinitate

Caput XVI 第XVI章

Novatian · De Trinitate · PL 3, 914B · 23 sectiones

De Trinitate 16.1

1

Si homo tantummodo Christus, quomodo ipse dicit: Et omnis qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum? (Joan. XI, 26.) Sed enim qui in hominem solitarium credit et nudum, maledictus dicitur (Jer. XVII, 5) : heic autem, qui credit in Christum non maledictus, sed in aeternum non moriturus refertur.

PL 3, 914B

もしキリストがただ人間のみであるならば、どうして彼自身がこう言うのか。「そして生きていて私を信じる者はみな、永遠に死ぬことがない」(ヨハネ11:26)。しかし、ただの人間、裸の人間を信じる者は、呪われた者と言われる(エレミヤ17:5)。ところがここでは、キリストを信じる者は呪われた者ではなく、永遠に死ぬことのない者として語られている。

De Trinitate 16.2

2

Ex quo, si aut homo est tantum, ut haeretici volunt, quomodo quisquis in eum credit, non morietur in aeternum, cum maledictus esse teneatur qui confidit in homine?

PL 3, 914C

このことから、もし異端者たちが望むように彼がただ人間のみであるならば、人間に信頼する者は呪われた者とされるはずであるのに、どうして彼を信じる者は皆、永遠に死ぬことがないのか。

De Trinitate 16.3

3

Aut si non maledictus, sed potius ad aeternae vitae consecutionem, ut legitur, destinatus; non homo tantummodo Christus, sed et Deus: in quem qui credit, et maledictionis periculum deponit, et ad fructum justitiae accedit.

PL 3, 914C

あるいは、もし彼を信じる者が呪われた者ではなく、むしろ書かれているとおり永遠の生命の獲得へと定められているのであれば、キリストはただ人間のみではなく、神でもあるのである。彼を信じる者は、呪いの危険を脱ぎ捨て、義の実りへと近づくのだから。

De Trinitate 16.4

4

Si homo tantummodo Christus, quomodo Paraclitum dicit de suo esse sumpturum quae nuntiaturus si? (Joan. XVI, 14.) Neque enim Paraclitus ab homine quidquam accipit, sed homiui scientiam Paraclitus porrigit, nec futura ab homine Paraclitus discit, sed de futuris hominem Paraclitus instruit.

PL 3, 914C

もしキリストがただ人間のみであるならば、どうして彼は、パラクレートス(聖なる霊を指す)が自分のものから受け取って告げ知らせるであろうと言うのか(ヨハネ16:14)。パラクレートスは人間から何かを受け取ることはない。むしろパラクレートスが人間に知識を与えるのである。パラクレートスは未来のことを人間から学ぶのではなく、むしろパラクレートスが人間に未来のことを教えるのである。

De Trinitate 16.5

5

Ergo aut non accepit Paraclitus a Christo homine quod nuntiet, quoniam Paraclito homo nihil poterit dare a quo ipse homo debet accipere; et fallit in praesenti loco Christus et decipit, cum Paraclitum a se homine accepturum quae nuntiet dicit; aut non nos fallit, sicut nec fallit, et accepit Paraclitus a Christo quae nuntiet.

PL 3, 915A

それゆえ、あるいは、パラクレートスは人間であるキリストから告げるべきことを受け取らなかったのであろう。人間は、自分がそこから受け取るべきパラクレートスに対して何一つ与えることができないのだから。そしてこの場合、キリストはこの箇所において欺き偽っていることになる。人間である自分からパラクレートスが告げるべきことを受け取るであろうと言っているのだから。あるいは、彼は我々を欺いていない――実際に欺いてはいないのだから――そしてパラクレートスはキリストから告げるべきことを受け取ったのである。

De Trinitate 16.6

6

Sed si a Christo accepit quae nuntiet; major ergo jam Paraclito Christus est: quoniam nec Paraclitus a Christo acciperet, nisi minor Christo esset.

PL 3, 915A

しかし、もしパラクレートスがキリストから告げるべきことを受け取ったのであれば、キリストはすでにパラクレートスより大いなる者である。パラクレートスがキリストより劣った者でなければ、キリストから受け取ることはなかったであろうから。

De Trinitate 16.7

7

Minor autem Christo Paraclitus Christum etiam Deum esse hoc ipso probat, a quo accepit quae nuntiat; ut testimonium Christi divinitatis grande sit, dum minor Christo Paraclitus repertus, ab illo sumit quae caeteris tradit.

PL 3, 915A

しかし、キリストより劣った者であるパラクレートスは、自らが告げることをキリストから受け取っているという、まさにそのこと自体によって、キリストが神でもあることを証している。こうして、キリストの神性の大いなる証しとなる。キリストより劣った者として見出されるパラクレートスが、他の者たちに伝えることを彼から受け取っているのだから。

De Trinitate 16.8

8

Quandoquidem si homo tantummodo Christus, a Paraclito Christus acciperet quae diceret, non a Christo Paraclitus acciperet quae nuntiaret.

PL 3, 915B

なぜなら、もしキリストがただ人間のみであったならば、キリストが語るべきことをパラクレートスから受け取るはずであって、パラクレートスがキリストから告げるべきことを受け取るはずはなかったであろうから。

De Trinitate 16.9

9

Si homo tantummodo Christus; quare credendi nobis talem regulam posuit quo diceret: Haec est autem vita aeterna ut sciant te unum et verum Deum, et quem misisti Jesum Christum? (Joan. XVII, 3.) Si noluisset se etiam Deum intelligi, cur addidit: Et quem misisti Jesum Christum, nisi quoniam et Deum accipi voluit?

PL 3, 915B

もしキリストがただ人間のみであるならば、どうして彼は、こう言うことによって我々に信ずべき規範をこのように立てたのか。「そして永遠の生命とはこれである。すなわち、彼らが唯一の真の神である汝と、汝が遣わしたイエス・キリストとを知ることである」(ヨハネ17:3)。もし彼が自らも神として理解されることを望まなかったのであれば、なぜ「汝が遣わしたイエス・キリスト」と言い添えたのか。彼もまた神として受け入れられることを望んだのでなければ。

De Trinitate 16.10

10

Quoniam si se Deum nollet intelligi, addidisset: Et quem misisti hominem Jesum Christum: nunc autem neque addidit, nec se hominem nobis tantummodo Christus tradidit, sed Deo junxit, ut et Deum per hanc conjunctionem, sicut est, intelligi vellet.

PL 3, 915B

もし彼が自らを神として理解されることを望まなかったなら、「そして汝が遣わした人間イエス・キリスト」と言い添えたであろう。しかし今、彼はそうは言い添えなかった。キリストは自らをただ人間として我々に伝えたのではなく、神へと結びつけたのである。それは、この結びつきによって、まさにあるがままに、神としても理解されることを望んだからである。

De Trinitate 16.11

11

Est ergo credendum, secundum praescriptam regulam, in Dominum, unum verum Deum, et in eum quem misit Jesum Christum consequenter, qui se nequaquam Patri, ut diximus, junxisset, nisi Deum quoque intelligi vellet; separasset enim ab eo, si Deum intelligi se noluisset: inter homines enim tantummodo se collocasset, si hominem se esse tantummodo sciret; nec cum Deo junxisset, si se non et Deum nosset: nunc et de homine tacet, quoniam hominem illum nemo dubitat; et Deo se jungit merito, ut credituris divinitatis suae formulam poneret.

PL 3, 915C

それゆえ、先に定められた規範に従って、唯一の真の神である主と、それに続いて彼が遣わしたイエス・キリストとを、信じるべきなのである。彼は、既に述べたとおり、自らを神としても理解されることを望まなかったならば、決して自らを父に結びつけることはなかったであろう。もし自らが神として理解されることを望まなかったのであれば、自らを父から切り離したであろう。もし自らがただ人間のみであると自覚していたなら、人間たちのうちにのみ自らを置いたであろう。もし自らが神でもあることを知らなかったなら、神に結びつけることもなかったであろう。しかし今、彼は人間であることについては沈黙している。彼が人間であることを疑う者は誰もいないからである。そして当然にも自らを神に結びつける。それは、これから信じる者たちに、自らの神性の定式を置くためである。

De Trinitate 16.12

12

Si homo tantummodo Christus; quomodo dicit: Et nunc honorifica me gloria quam habebam apud te priusquam mundus esset? (Joan. XVII, 5.) Si antequam mundus esset, gloriam habuit apud Deum, et claritatem tenuit apud Patrem, ante mundum fuit: nec enim habuisset gloriam, nisi ipse prius fuisset, qui gloriam posset tenere.

PL 3, 916A

もしキリストがただ人間のみであるならば、どうして彼はこう言うのか。「そして今、世界が存在する前に私が汝のもとで持っていたその栄光によって、私を輝かせたまえ」(ヨハネ17:5)。もし世界が存在する前に、彼が神のもとで栄光を持ち、父のもとで光輝を保っていたのであれば、彼は世界より前に存在していたのである。栄光を保ちうる者として、自らがまず存在していたのでなければ、栄光を持つことはなかったであろうから。

De Trinitate 16.13

13

Nemo enim habere aliquid poterit, nisi ante ipse fuerit, qui aliquid tenet. Sed enim Christus habet gloriam ante mundi institutionem; ergo ante institutionem mundi fuit.

PL 3, 916A

実に、何かを保つ者自身が先に存在していたのでなければ、誰も何かを持つことはできない。しかしキリストは、世界の創建の前に栄光を持っている。それゆえ彼は、世界の創建の前に存在していたのである。

De Trinitate 16.14

14

Nisi enim ante institutionem mundi esset; ante mundi institutionem gloriam habere non posset, cum ipse non esset.

PL 3, 916A

実に、もし彼が世界の創建の前に存在していなかったならば、自らが存在していなかった以上、世界の創建の前に栄光を持つことはできなかったであろう。

De Trinitate 16.15

15

Sed enim homo gloriam ante mundi institutionem habere non potuit, qui post mundum fuit: Christus autem habuit: ante mundum igitur fuit: non igitur homo tantummodo fuit, qui ante mundum fuit: Deus est igitur, quoniam ante mundum fuit, et gloriam ante mundum tenuit.

PL 3, 916A

しかし、世界の後に存在した人間は、世界の創建の前に栄光を持つことはできなかった。ところがキリストは持っていた。それゆえ彼は世界より前に存在していたのである。世界より前に存在していた以上、彼はただ人間のみではなかった。それゆえ彼は神である。世界より前に存在し、世界より前に栄光を保っていたのだから。

De Trinitate 16.16

16

Nec praedestinatio ista dicatur, quoniam nec posita est; aut addant hoc qui hoc putant: sed vae est adjicientibus, quomodo et detrahentibus, positum (Apoc. XXII, 18, 19) : non potest ergo dici quod non potest adjici.

PL 3, 916B

これは予定のことであると言われてはならない。そのようには定められていないからである。そう考える者たちがいるなら、その者たちはそれを付け加えるがよい。しかし、付け加える者にも取り去る者にも禍いがあると定められている(黙示録22:18-19)。それゆえ、付け加えることのできないものを、そう言うことはできない。

De Trinitate 16.17

17

Sublata ergo praedestinatione quae non est posita, in substantia fuit Christus ante mundi institutionem. Verbum est enim per quod facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil.

PL 3, 916B

それゆえ、定められていない予定という考えを取り除くならば、キリストは世界の創建の前に、実体において存在していたのである。実に彼は、それを通してすべてが造られ、それなしには何一つ造られなかった言葉なのである。

De Trinitate 16.18

18

Quoniam et si in praedestinatione dicitur gloriosus, et ante mundi institutionem fuisse praedestinationem, ordo servetur, et ante hunc erit multus numerus hominum in gloriam destinatus.

PL 3, 916B

たとえ彼が予定において栄光ある者と言われ、この予定が世界の創建の前に存在していたとしても、順序が守られる以上、彼より前に、栄光へと定められた多くの人間の数があることになろう。

De Trinitate 16.19

19

Minor enim per istam destinationem Christus caeteris intelligetur, quibus posterior denotatur.

PL 3, 916C

なぜなら、この定めによれば、キリストは他の者たちに劣る者と理解されることになろう。彼らより後の者とされてしまうからである。

De Trinitate 16.20

20

Nam si haec gloria in praedestinatione fuit, praedestinationem istam in gloriam novissimus Christus accepit: ante enim praedestinatus Adam esse cernetur, et Abel, et Enoch, et Noe, et Abraham, et reliqui caeteri.

PL 3, 916C

なぜなら、もしこの栄光が予定のうちにあったのなら、キリストはこの栄光への予定を最も後に受けたことになる。彼より先に、アダムが、アベルが、エノクが、ノアが、アブラハムが、そしてその他の者たちが、予定されていたと見なされるであろうから。

De Trinitate 16.21

21

Nam cum apud Deum et personarum et rerum omnium ordo digestus sit, ante hanc praedestinationem Christi in gloriam multi praedestinati fuisse dicentur.

PL 3, 916C

神のもとでは、人々についても、あらゆる事柄についても、秩序が整えられている以上、キリストのこの栄光への予定より前に、多くの者たちが予定されていたと言われることになろう。

De Trinitate 16.22

22

Et hoc pacto minor caeteris hominibus Christus esse deprehenditur, qui melior et major et antiquior ipsis quoque Angelis invenitur.

PL 3, 916C

そしてこのようにして、天使たちよりもなお優れ、大いなる者であり、より古い者として見出されるはずのキリストが、他の人間たちより劣る者であると見なされてしまうことになる。

De Trinitate 16.23

23

Aut haec igitur omnia tollantur, ut Christo divinitas auferatur: aut si haec tolli non possunt, Christo ab haereticis Divinitas propria reddatur.

PL 3, 917A

したがって、これらすべてが取り除かれることによって、キリストから神性が奪われるのでなければならない。あるいは、もしこれらを取り除くことができないのであれば、異端者たちは、キリストに固有の神性を彼に返さねばならない。