ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De interpellatione Job et David libri quatuor

Liber II, Caput VII 第II巻 第VII章

Ambrose of Milan · De interpellatione Job et David libri quatuor · PL 14, 821C · 32 sectiones

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.1

1

Dum exoptatus Christi adventus differtur, saevisse diabolum, ut in Christum credituros obtereret, et in ipsis signa defigeret sua: ubi de signis quae sequi et quae fugere nos oporteat, disseritur.

PL 14, 821C

キリストの待ち望まれた到来が延ばされる間、悪魔は、キリストを信じようとする者たちを踏み砕き、彼ら自身のうちに自分の印を打ち込もうとして荒れ狂った。ここで、我々が従うべき印と避けるべき印について論じられる。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.2

2

Diabolum signa sua in eis ponere, qui fidei semen in via excipiunt; sanctos e contrario diaboli fidem collocare in pervio: tandem ne diabolus tabernaculum Dei polluat, providendum, ad quod maxime opus est perseverantia.

PL 14, 821D

悪魔は、道で信仰の種を受ける者たちのうちに、自らの印を置く。これに反して、聖なる者たちには、悪魔が〔彼らの〕信仰を人の通る所に置こうとする〔diaboli は fidem に係るのか collocare の主語か定かでない。悪魔が聖なる者たちの信仰を通り道に置こうとする、と取った〕。ついに、悪魔が神の幕屋を汚さぬよう、備えなければならず、そのためにとりわけ耐え抜くことが必要である。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.3

3

26. Quare, inquit, me repulisti: et quare tristis incedo, dum affligit me inimicus: confringit ossa mea: exprobraverunt mihi qui tribulant me, dum dicitur mihi quotidie: Ubi est Deus tuus? quare tristis es, anima mea (Psal. XLI, 10) ? Et reliqua.

PL 14, 821D

26. 「なぜ汝は私を退けたのか」と彼は言う。「なぜ私は悲しんで歩むのか、敵が私を苦しめる間。彼は私の骨を砕く。私を悩ます者たちが私を辱めた。毎日私に『汝の神はどこにいるのか』と言われる間に。なぜ汝は悲しむのか、私の魂よ」(詩篇41:10)。以下の句が続く。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.4

4

Prima interpellatio querelam habuit, quod comperendinarentur bona, quorum jam fructus desiderabatur.

PL 14, 821D

最初の嘆きは、すでにその実りが望まれている善きものが、先延ばしにされることへの訴えであった。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.5

5

Secunda interpellatio, quod exspectatus prudentibus Christi differebatur adventus, quem Lex annuntiaverat, quem prophetae pollicebantur, et eo impatientius aestuabant corda justorum, quoniam ad redemptionem cognoverant esse venturum universorum. Quorum universorum?

PL 14, 822A

第二の嘆きは、賢い者たちに待ち望まれたキリストの到来が先延ばしにされたことである。律法がそれを告げ、預言者たちが約束した到来である。義人たちの心は、それゆえいっそうじりじりと燃えた。彼が万人の贖いのために来ると知っていたからである。その万人とは誰か。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.6

6

Quibus Evangelico tramite viam virtutis aperiret, bonorumque operum semitas demonstraret, sicut ipse dixit in Proverbiis: Dominus creavit me principium viarum suarum (Prov. VIII, 22) .

PL 14, 822A

福音の小道によって、彼が徳の道を開き、善い業の道筋を示してやる者たちである。彼自身が箴言で言ったとおりである。「主は、私を自らの道の初めとして造った」(箴言8:22)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.7

7

Ideo ergo dicebatur ei: Ubi est Deus tuus; quia adhuc non venerat Christus, sed sperabatur? Saeviebat ergo diabolus, ut obtereret quos sciebat in adventum Domini credituros, et diversis afflictabat exitiis.

PL 14, 822A

では、彼に「汝の神はどこにいるのか」と言われたのは、キリストがまだ来ておらず、待ち望まれていたからなのか。こうして悪魔は、主の到来を信じようとすると知っていた者たちを踏み砕こうと荒れ狂い、さまざまな破滅で苦しめた。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.8

8

Interpellat ergo David, ut morantem excitet questu prophetico, festinare urgeat, admoneat subvenire. Habemus similitudinem hujus interpellationis etiam in posterioribus, ubi dicit idem propheta: Utquid repulisti nos, Deus, in finem (Psal. LXXIII, 1) ?

PL 14, 822A

それゆえダビデは嘆き訴える。ためらう者を預言者の訴えで目覚めさせ、急ぐよう迫り、助けに来るよう促すためである。この嘆きに似たものは、後の箇所にもある。同じ預言者が言う。「なぜ汝は我々を、神よ、終わりまで退けたのか」(詩篇73:1)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.9

9

Et ibi aperte quod congregationis suae oblitus sit, et virgam haereditatis suae abjecerit, flebiliter deploravit; et quod in plebem Dei insurrexerint ejus inimici, de quibus ait: Et gloriati sunt qui oderunt te, in medio festi tui (Ibid. 4) .

PL 14, 822B

そこでも彼は、神が自らの会衆を忘れ、自らの嗣業の杖を投げ捨てたこと、神の民に敵が立ち向かったことを、涙ながらに公然と嘆いた。その敵について彼は言う。「汝を憎む者たちは、汝の祭りのただ中で誇った」(詩篇73:4)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.10

10

Forte hic versiculus videretur Assyrios declarare, qui triumphaverunt populum Judaeorum, nisi sequeretur: Posuerunt signa sua signa, et non cognovi (Ibid. 5) . Signa semper in bello sunt, quae praeliaturos praeire consueverunt, et agmen ducere militare.

PL 14, 822B

この句は、ユダヤ人の民に勝ち誇ったアッシリア人を指すと見えるかもしれない。ただし、次にこう続かなければの話である。「彼らは自らの印を印として置いたが、私は知らなかった」(詩篇73:5)。印は戦いにつねにあり、戦おうとする者たちに先立って、軍の隊列を導くものである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.11

11

Unusquisque numerus aut legio signa sua sequitur. Et si dispersi fuerint bellorum tumultu, eo ubi signa sua prospexerint esse, quamlibet longe positi revertuntur. Unusquisque ductor haec signa constituit, et sequenda praescribit.

PL 14, 822B

どの部隊も軍団も、自らの印に従う。戦いの騒ぎで散り散りになっても、自らの印があると見つけた所へ、どれほど遠くにいても戻ってくる。それぞれの指揮官がこれらの印を定め、従うべきものとして命じる。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.12

12

Sed sunt etiam alia signa, quae victor hostis imponit, et tamquam captivis observanda decernit; sed qui fidelis est miles, propria signa sequitur, non agnoscit aliena. 27. Quae sint aliena signa intensius et impensius consideremus.

PL 14, 822C

だが、ほかの印もある。勝った敵が押し付け、捕虜に守らせるべきものとして定める印である。しかし忠実な兵士は、自らの印に従い、他人の印を認めない。27. 他人の印が何であるか、いっそう注意深くよく考えよう。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.13

13

Signum suum posuit Christus in frontibus singulorum; ibi quoque Antichristus sua signa ponet, ut proprios recognoscat. Sed qui in occulto Judaeus est, ille verus confessor dicit: Posuerunt signa sua signa, et non cognovi.

PL 14, 822C

キリストは、自らの印を一人ひとりの額に置いた。そこにはまた、反キリストが自らの印を置くであろう。自らのものを見分けるためである。しかし、隠れたところでユダヤ人である者、あのまことの告白者は言う。「彼らは自らの印を印として置いたが、私は知らなかった」。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.14

14

Posuerunt diabolus et ministri ejus, sed ego nescivi illa; quia non consensi artibus ejus, non acquievi imperiis ejus.

PL 14, 822C

悪魔とその使いたちが置いた。だが私はそれを知らなかった。その術に同意せず、その命令に従わなかったからである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.15

15

Posuit Assyrius Nabuchodonosor signa pueris Hebraeorum, et mutavit illis nomina; et praecepit ut adorarent imaginem ejus, et recederent a solemnibus patrum suorum, ritusque Chaldaeos, posthabita Dei Lege, sequerentur.

PL 14, 822D

アッシリアのネブカドネツァルは、ヘブライ人の若者たちに印を置き、彼らの名を変えた。そして、自分の像を拝み、父祖たちの祭りから離れ、神の律法を捨て置いて、カルデアの儀礼に従うよう命じた。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.16

16

Constituit hoc rex, sed statuit Daniel in corde suo, ut regalis mensae contagia declinaret (Dan. III, 18) . Recte ergo ei convenit dicere, Signa non cognovi aliena. Jussum erat ut Hebraei pueri adorarent imaginem regis; responderunt ei, Non adoramus imaginem tuam.

PL 14, 822D

王はこう定めたが、ダニエルは心に決めた。王の食卓の汚れを避けようと(ダニエル3:18)〔引照は底本のまま。この句はダニエル1:8 にあたる〕。ゆえに、彼が「他人の印を私は知らなかった」と言うのはふさわしい。ヘブライ人の若者たちは王の像を拝むよう命じられ、彼に答えた。「我々は汝の像を拝まない」。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.17

17

Apte ergo dixit unusquisque eorum: Posuerunt signa sua signa, et non cognovi (Dan. III, 18) ; id est, non sum expertus, non ullo consensu recepi, non aliqua societate in me transtuli. Unde et de Dei Filio legimus quod peccatum non cognovit (II Cor. V, 21) .

PL 14, 822D

それゆえ彼らのひとりひとりは適切に言った。「彼らは自らの印を印として置いたが、私は知らなかった」(ダニエル3:18)〔底本の引照は Dan. III, 18。引かれた句は詩篇73:4〕。すなわち、私は経験しなかった、いかなる同意によっても受け入れなかった、いかなる交わりによっても自分に移さなかった、ということである。それゆえ、神の子について、彼は罪を知らなかったと我々は読む(二コリント5:21)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.18

18

Et alibi habes: Quoniam qui custodit mandatum non cognoscit verbum nequam (Eccles. VIII, 5) : cum liquido clareat, quia non cognitio improbitatis, sed societas criminosa sit, ipse etiam David in posterioribus dicit: Declinantes autem malignos a me non agnoscebam (Psal. C, 4) .

PL 14, 823A

また別の箇所であなたは見いだす。「戒めを守る者は、悪しき言葉を知らない」(コヘレトの言葉8:5)。ここで言われているのは、邪悪を知ることがないということではなく、罪深い交わりをもたないということであると明白であるから、ダビデ自身も後の箇所で言う。「私から退く悪しき者たちを、私は知らなかった」(詩篇100:4)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.19

19

Ubi autem voluerint haec signa adversarii ponere, declarat: Sicut in via, inquit, super summum: quasi in silva lignorum securibus conciderunt januas ejus in idipsum, bipenni et ascia dejecerunt illud (Psal. LXXIII, 6) .

PL 14, 823A

敵がこれらの印をどこに置こうとしたかを、彼は明らかにする。「道の上、いちばん上に」と彼は言う。「林の木々のように、斧でその門を同時に切り倒し、両刃の斧と手斧でそれを打ち倒した」(詩篇73:6)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.20

20

Quid hoc sibi vult, nisi hoc ostendat quia fides nostra non quasi in via esse debeat; ne veniant volucres coeli, et auferant eam, sicut verbum illud quod legis in Evangelio, non debere circa vias et semitas seminari (Luc. VIII, 5) .

PL 14, 823A

これは何を意味するのか。我々の信仰が、道にあるようなものであってはならないこと、天の鳥が来てそれを奪い去らないために、ということを示す以外にない。それは福音書で読むあの言葉、すなわち道や小道のそばに種を蒔いてはならないという言葉のとおりである(ルカ8:5)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.21

21

28. Ergo sancti volentes fidem hujusce eradicare adversarii, qui non vident signa sua in corde ejus, tentaverunt quasi in via, id est, in pervio collocare. Cor autem in summo est; quia oculi sapientis in capite ejus.

PL 14, 823B

28. それゆえ、聖なる者の信仰を根こそぎにしようとした敵対者たちは、自分たちの印がその心のうちに見えないので、〔印を〕いわば道に、すなわち通り道に置こうと試みた〔sancti…hujusce の係りが定かでない〕。だが心は最上にある。賢者の目はその頭にあるからである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.22

22

Et posuerunt signa quasi in silva lignorum, quae cito exuruntur igni, aut securibus conciduntur. Exit enim ignis de silva, et exurit etiam cedros Libani. Hoc autem faciendum putaverunt; ut polluerent divini nominis tabernaculum, quod est in nobis.

PL 14, 823B

そして彼らは、林の木々のようなところに印を置いた。それは火に素早く焼かれ、斧で切り倒される。林から火が出て、レバノンのスギをも焼き尽くす。彼らは、我々のうちにある神の名の幕屋を汚すために、これをなすべきだと考えたのである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.23

23

Sicut enim templum Dei sumus: ita sumus et tabernaculum Dei, in quo festa Domini celebrantur. Ergo tu, o homo, summum tuum custodi, ut conquasses capita inimicorum, verticem capilli perambulantium (Psal. LXVII, 22) .

PL 14, 823B

我々は神の神殿であるように、神の幕屋でもあり、そこで主の祭りが祝われる。ゆえに人よ、あなたはあなたの最上のものを守れ。それは、敵たちの頭、歩き回る者たちの髪の頂を打ち砕くためである(詩篇67:22)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.24

24

In superfluis enim perambulant, non in sanctis; in vertice capilli, non in vertice devotionis et fidei. Et si spiritus potestatem habentis in te ascendat, ut habes in Ecclesiaste, locum tuum non derelinquas (Eccles. X, 4) .

PL 14, 823C

彼らが歩き回るのは余計なもののうえであって、聖なるもののうえではない。髪の頂であって、献身と信仰の頂ではない。もし権力をもつ者の霊があなたに向かって上ってくるなら、コヘレトの言葉にあるように、あなたの場所を捨てるな(コヘレトの言葉10:4)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.25

25

Etenim superiorem te Christus constituit, quem ad imaginem Dei fecit. Tene ergo superiorem fidei et pietatis locum, quem a Christo accepisti; ut superior factus, ascendentem de inferioribus, hoc est, de terrenis et saecularibus, spiritum nequam facile repellas, et signa ejus non suscipias in pectore tuo: non occupet animae tuae vestibulum, nec introitus mentis tuae; et quasi in silva lignorum ignibus suis caduca et fragilia populetur, aut securibus suis januas tui cordis excidat.

PL 14, 823C

実に、神の像に造ったあなたを、キリストは上位に置いた。ゆえに、キリストから受けた、信仰と敬虔の上位の場所を保て。上位に立つ者となって、下のもの、すなわち地上のもの・世のものから上ってくる邪悪な霊を、たやすく退けるためであり、その印をあなたの胸に受け入れないためである。それがあなたの魂の玄関も、あなたの精神の入口も占領しないように。また、林の木々のなかでのように、自らの火で、落ちやすく壊れやすいものを荒らしたり、自らの斧で、あなたの心の門を切り倒したりしないように。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.26

26

Sit igitur in nobis non silva, sed vinea; sit porta nostri oris et cordis clausa diligentius, ne hostis introeat. Cito defidit januam, si patentem eam invenerit. At vero Christus pulsat, non dejicit, qui confortavit, o Hierusalem, seras portarum tuarum.

PL 14, 823D

ゆえに、我々のうちにあるのが林ではなく、ブドウ畑であるように。我々の口と心の門が、敵が入らないよう、いっそう念入りに閉ざされているように。敵は、門が開いているのを見いだせば、すぐにそれを打ち割る〔底本は defidit。diffidit と読む〕。しかしキリストは、「エルサレムよ、汝の門のかんぬきを強めた」者として、叩くのであって、打ち倒しはしない。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.27

27

Christus manu pulsat, ut aperias, adversarius securibus concidit; et ideo scriptum est (III Reg. VI, 7) , ne securis et malleus in domum Dei intret. Foris debet esse superbia et fallacia, non intus. Foris enim pugnae, pax intus quae supra omnem intellectum est.

PL 14, 823D

キリストは、あなたが開けるよう手で叩く。敵対者は斧で切り倒す。それゆえ、斧と鎚が神の家に入ってはならないと書かれている(列王記三6:7)。高慢と欺きは外にあるべきで、内にあってはならない。外には戦いがあり、内には、あらゆる理解を超える平和があるからである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.28

28

Non scindatur ferro anima tua: sed ut anima Joseph, ita anima tua ferrum pertranseat; ne principale tuum, velut quoddam tabernaculum Verbi, in ipso fidei principio et doctrinae spiritualis diruatur ingressu.

PL 14, 824A

あなたの魂が鉄で裂かれることのないように。ヨセフの魂が鉄を通り抜けたように、あなたの魂も鉄を通り抜けよ。あなたの主導的な部分が、いわば言葉の幕屋のように、信仰の始まりそのもの、霊的な教えの入口で、打ち壊されることのないように。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.29

29

Fundatus enim usu atque exercitatione immobilis perseverat, nec locum dat ei qui in summum, quasi transfigurans se in angelum lucis, conatur ascendere; qui si in nobis sua signa non viderit, auctoritatem resistendi habere non poterit.

PL 14, 824A

鍛錬と修練によって基礎づけられた者は、動かずに耐え抜き、光の天使に姿を変えて頂へ上ろうとする者に場所を与えない。その者は、我々のうちに自分の印を見なければ、抗う権威をもちえない。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.30

30

Ergo ne affligat nos inimicus, ne ossa nostra confringat, non deficiamus perseverare in Christo ut dicat de nobis: Triduum habent quod perseverant mecum, et dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via (Matth. XV, 32) .

PL 14, 824A

ゆえに、敵が我々を苦しめないように、我々の骨を砕かないように、我々はキリストのうちに耐え抜くことにおいて弱らないでおこう。キリストが我々について言うためである。「彼らは三日間、私とともに耐えている。私は彼らを断食のまま去らせたくない。道で弱らないように」(マタイ15:32)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.31

31

Beatus cui ipse dederit cordis firmamentum, ut deficere non possit in istius vitae tramite constitutus.

PL 14, 824B

幸いなのは、キリスト自身が心の支えを与えた者である。この生の道に置かれても、弱ることができない。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.7.32

32

Non enim deficit qui sperat in Domino, atque ei intimo confitetur affectu; quandoquidem etiam eques ille cujus equi calcaneum serpens momordit, etsi retro cecidit, deceptus tamen non est, quia salutem exspectavit a Domino.

PL 14, 824B

主に望みをおき、最も内なる思いで主を讃える〔confitetur。「告白する」とも訳せるが、「讃える」と取った〕者は弱らないからである。蛇が馬のかかとをかんだ、あの騎手も、後ろに落ちたが、欺かれなかった。主から救いを待ったからである。