ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De interpellatione Job et David libri quatuor

Liber II, Caput III 第II巻 第III章

Ambrose of Milan · De interpellatione Job et David libri quatuor · PL 14, 815C · 12 sectiones

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.1

1

Non mirum si David hujus vitae malis, et si consolatione sua minime careant, turbatus sit; cum ipse Christus qui mortem subivit voluntariam, turbari voluerit, et quo sensu hoc intelligendum? Item quare alio loco non confiteor, sed confitebor Propheta dixerit?

PL 14, 815C

ダビデがこの生の災いに心を乱されたのは不思議でない。慰めがまったく欠けているわけではないとしても、である。自ら進んで死を受けたキリスト自身が、心を乱されることを望んだのだから。これはどういう意味に解すべきか。また、なぜ別の箇所で預言者は「私は讃えない」ではなく「私は讃えるだろう」と言ったのか〔confiteor は「告白する」とも訳せるが、詩篇の「ほめたたえる」の意と取って「讃える」とした〕。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.2

2

10. Denique et in posterioribus dicit: Heu me, quia incolatus meus prolongatus est (Psal. CXVI, 5) ! Et ideo interpellabat Dominum, quia ad meliora properabat. In ipsis tamen afflictationibus saeculi magna esset consolatio praesentium, spes futurorum.

PL 14, 815C

10. 実に、後の箇所でも彼は言う。「ああ、私は悲しい、私の寄留は長引いた」(詩篇116:5)〔底本は詩篇116篇。この句はウルガタの詩篇119:5 にあたる〕。それゆえ彼は主に嘆き訴えたのである。より善きものへ急いでいたからである。だがこの世の苦難のさなかにも、未来のものへの希望が、現在のものに対する大きな慰めとなったであろう〔praesentium は「現在のものの(慰め)」で、spes futurorum がその慰めの中身であると取った〕。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.3

3

Quis enim non erigeret animum, qui posset sperare in tabernaculo coelesti beata illa sibi consortia reservari.

PL 14, 815D

天の幕屋にあって、あの幸いな交わりが自分のために取っておかれると望みうる者は、誰が心を奮い立たせないだろうか。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.4

4

Sed quia infirmae conditioni plerumque futura taedio sunt, praesentia vexationi; ideo et sancti Prophetae insurgentibus corporis fluctibus anima turbabatur.

PL 14, 815D

しかし、弱い境遇の者にとって、未来のものはしばしば倦怠となり、現在のものは苦しみとなる。それゆえ聖なる預言者の魂も、体の波が立ち上がると、乱されたのである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.5

5

11. Nolo enim mireris si Propheta animam suam dicit esse exagitatam, cum dixerit ipse Dominus Jesus: Nunc anima mea turbata est (Joan. XII, 27) .

PL 14, 815D

11. 預言者が自らの魂が掻き乱されたと言うのを、あなたは驚くな。主イエス自身が言ったからである。「今、私の魂は乱されている」(ヨハネ12:27)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.6

6

Qui enim suscepit infirmitates nostras, nostrum quoque suscepit affectum, in quo et tristis erat usque ad mortem, non propter mortem; mors enim voluntaria moestitiam habere non poterat, in qua futura erat universorum laetitia, universorum refectio.

PL 14, 816A

我々の弱さを引き受けた者は、我々の感情も引き受けたのであり、その感情において、死に至るまで悲しんでいた。死のゆえにではない。自ら進んで受ける死には悲しみはありえず、その死のうちにこそ、すべての者の喜び、すべての者の回復が成るはずだったからである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.7

7

De qua et alibi dixit: Et surrexi, et vidi, et somnus dulcis factus est mihi (Jerem. XXXI, 26) . Bonus somnus qui fecit non esurire esurientes, non sitire sitientes, quibus sacramentorum dulcedinem praeparavit.

PL 14, 816A

その死についてはほかの箇所でも言った。「私は起き上がって見た。すると眠りは私にとって甘くなった」(エレミヤ31:26)。飢える者を飢えさせず、渇く者を渇かせないようにした眠りは、善い眠りである。彼はそれらの者のために、秘跡の甘さを備えたのである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.8

8

Quomodo ergo anima ejus timore turbata est, qui fecit aliorum animas non timere? Tristis ergo usque ad mortem, donec consummaretur gratia: quod probatur ipsius testimonio dicentis de morte sua: Baptismate habeo baptizari, et quomodo angor, usque dum perficiatur (Luc. XII, 50) ?

PL 14, 816A

では、他の者たちの魂を恐れないようにした者の魂が、どうして恐れによって乱されたのか。ゆえに彼は、恩寵が完成するまで、死に至るまで悲しんだのである。これは、自らの死について語る彼自身の証言によって証明される。「私には受けるべき洗礼がある。それが成し遂げられるまで、私はどれほど苦しむことか」(ルカ12:50)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.9

9

12. Turbatus igitur David lubricis saeculi hujus anfractibus dixit: Quare tristis es, anima mea: quare conturbas me? Spera in Deum, quoniam confitebor illi: salutare vultus mei, et Deus meus (Psal. XLI, 6 et 7) .

PL 14, 816B

12. こうして、この世の滑りやすい曲がり道に乱されたダビデは言った。「なぜ汝は悲しむのか、私の魂よ。なぜ私を乱すのか。神に望みをおけ。私は彼を讃えるからである。私の顔の救い、私の神」(詩篇41:6-7)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.10

10

Ergo quando anxii et solliciti sumus, spes nos futurorum exspectatione confirmet. Vide singula: Spera, quoniam confitebor, inquit.

PL 14, 816B

それゆえ、我々が不安や心配のうちにあるとき、希望が未来のものへの期待によって我々を強めるように。一つ一つを見よ。「望みをおけ、私は讃えるだろうからである」と彼は言う。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.11

11

Non confiteor, sed confitebor; hoc est, tunc melius confitebor, quando revelata facie gloriam Domini speculatus in eamdem imaginem reformabor.

PL 14, 816B

「私は讃える」ではなく「私は讃えるだろう」。すなわち、顔の覆いが除かれて主の栄光を仰ぎ見、同じ像へと造り変えられるとき、そのときこそ私はよりよく讃えるだろう、ということである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 2.3.12

12

13. Subito cum se consolaretur, in se reversus ait: Ad me ipsum anima mea turbata est (Psal. XLI, 7) ; id est, qui alios confirmare debeo, ipse conturbor. Et quia ex me non habeo firmamentum, de auctore sumamus.

PL 14, 816B

13. 突然、自らを慰めていたとき、彼は我に返って言った。「私の魂は、私自身のもとで乱れた」(詩篇41:7)。すなわち、他の者を強めるべき私自身が乱されているのである。そして、私は自分からは支えをもたないから、我々は創り主から取ろう。