ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › De interpellatione Job et David libri quatuor

Liber I, Caput III 第I巻 第III章

Ambrose of Milan · De interpellatione Job et David libri quatuor · PL 14, 799B · 17 sectiones

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.1

1

De misera conditione hominis, qui quotidie sub formidine est; quamque stulte cogitet peccata sua Dei cognitionem fallere posse: item quam miserum in lectulo nobis ad quietem dato sollicitudine agitari, atque ex eodem vacuos ac nudos exsurgere, quae vitae istius imago est.

PL 14, 799B

日々恐れのもとにある人の惨めな境遇について。自分の罪が神の知から逃れうると考えるのが、いかに愚かか。また、安らぎのために我々に与えられた寝床で心労にさいなまれ、そこから空しく裸で起き上がるのが、いかに惨めか。これがこの生の似姿である。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.2

2

6. Quam misera hominis conditio, quae quasi mercenaria aliis laborat, sibi indiget, et nisi aliena misericordia sustentare se nequit!

PL 14, 799C

6. 人の境遇は何と惨めなことか。日雇い人のように他人のために働きながら、自分には乏しく、他人の慈しみ〔misericordia は「慈しみ」、miseratio は「憐れみ」と訳し分ける〕によらなければ自らを支えることができない。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.3

3

Quotidie sub formidine, sub timore gravem tolerans servitutem, et ne deprehendatur a Domino, erratica atque fugitiva sub umbra quadam saeculi hujus putat se posse delitescere.

PL 14, 799C

日々恐れのもと、おののきのもとで重い隷従を耐え、主に見つけ出されぬよう、さまよい逃げる者として、この世のある種の陰に隠れおおせると考える。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.4

4

Considera illum de quo ait in Ecclesiastico Syrach.: Omnis homo transgrediens in lecto suo, contemnens et dicens in anima sua: Quis me videt? Tenebrae circumdant me et parietes, quem vereor (Eccli. XXIII, 25 et 26) ?

PL 14, 799C

シラが『集会の書』で語っているその者を考えよ。「寝床で〔掟を〕踏み越える者は誰でも、心のうちで軽んじて言う。誰が私を見ているか。闇と壁が私を囲んでいる。私は誰を恐れようか」(集会の書23:25、26)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.5

5

Nonne tibi videtur iste vere esse mercenarius qui sua prodegerit, ut ille adolescens in Evangelio (Luc. XV, 13 et seq.) , qui legitur accepisse a patre substantiae portionem, et egens atque inops, quo famem levaret, pascere greges coepit alienos, ut mercede sumptum exerceret suum?

PL 14, 799C

あなたには、この者こそ、財産を使い果たした真の日雇い人に見えないか。福音書のあの若者のように(ルカ15:13以下)。彼は父から財産の分け前を受け取り、窮乏し無一物となって、飢えをしのぐために他人の群れを飼いはじめ、賃金で自分の暮らしを賄おうとしたと読まれる。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.6

6

Sed ille tamen aliquando conversus est; quia revertit ad patrem, et peccata sua non repressit, sed prodidit.

PL 14, 800A

だがあの若者は、やがて立ち返った。父のもとへ帰り、自分の罪を抑え込まず、明かしたからである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.7

7

Hic autem qui se existimat ab eo qui omnia videt, non videri, et tenebris putat commissa sua posse celari, umbram praetendit: sed frustra latere se credit, cum oculus Domini lucidior sole, occulta omnia deprehendat, tenebrosa illuminet, et intimi cordis penetret conscientiam, atque in alta et profunda descendat.

PL 14, 800A

ところがこの者は、すべてを見る者に自分は見られないと思い込み、自分のなした事は闇に隠せると考えて、陰を前に広げる。だが、隠れていると信じるのは空しい。主の目は太陽より明るく、隠れたものをすべて見つけ出し、闇を照らし、心の奥底の良心に入り込み、高みと深みにまで降り下るのだから。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.8

8

Vanus ergo qui putat tenebris esse se tutum, cum lucem vitare non possit, quae lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt.

PL 14, 800A

それゆえ、闇のなかで自分は安全だと考える者は空しい。闇のなかで輝き、闇がこれを捉えない光を、避けることはできないのに。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.9

9

Quasi fugitivus itaque et malus mercenarius deprehenditur, et antequam se occultet, agnoscitur; quia Domino, omnia antequam quaerat, cognita sunt, non solum quae facta, sed etiam quae futura sunt?

PL 14, 800A

こうして彼は、逃亡者のように、また悪い日雇い人のように見つけ出され、身を隠す前に見抜かれる。主には、すべてのことが、尋ねる前から知られているからである。すでになされたことだけでなく、これからなされることも〔底本の文末は疑問符。平叙文と取った〕。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.10

10

7. Perit igitur in vacua spe qui putat quod suum crimen abscondat: fabula est istud, non veritas. Denique fabula peccantium otiosa, non habens fructum, sed gemitum. Narratio enim fatui sarcina in via.

PL 14, 800B

7. こうして、自分の罪を隠せると考える者は、空しい望みのうちに滅びる。それは作り話であって、真実ではない。つまり、罪を犯す者たちの作り話は無益で、実りをもたず、呻きをもつ。愚か者の語りは道中の荷だからである。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.11

11

Quid enim aliud est peccatum, nisi sarcina quae hujus saeculi onerat viatorem gravi depressum fasce delicti; qui si nollet oneri subjacere, debuit audire dicentem: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam (Matth. XI, 28) .

PL 14, 800B

実際、罪とは何か。この世の旅人に載せられ、罪の重い束で押しつぶす荷でなくて何であろうか。その者がその荷の下に伏すのを望まないのなら、こう語る者の声を聞くべきであった。「労する者、重荷を負わされた者は、みな私のもとに来よ。私が汝らを休ませよう」(マタイ11:28)。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.12

12

8. Quid autem aerumnosius, cum ipse lectus ad communem quictem datus, grave vulnus infligat? Tunc enim solemus quae fecimus recordari, et factorum suorum stimulis compungitur interior conscientia.

PL 14, 800B

8. さらに、万人の休息のために与えられた寝床そのものが重い傷を負わせるとき、これほど悲惨なことがあろうか。というのも、そのとき我々は自分のしたことを思い起こすのが常であり、内なる良心は自分の行いの針に刺されるからである〔底本は quictem。quietem の誤りと解した〕。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.13

13

Unde Scriptura ait his: Quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini (Psal. IV, 5)? Remedium quidem dedit, sed tamen conscientiam vulneravit.

PL 14, 800B

それゆえ聖書はこの者たちに言う。「汝らが心のうちで言うことについて、寝床の上で心を刺されよ」(詩篇4:5)。聖書は確かに薬を与えたが、それでも良心を傷つけた。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.14

14

Sed esto ut aliquando fessis somnus obrepat, terremur insomniis, exagitamur visionibus; ut non jam requies, sed poena sit. Ita enim abeunt divitiae saeculi, veluti somnium exsurgentis.

PL 14, 800C

だが、疲れた者にいつか眠りが忍び寄るとしよう。我々は夢に怯え、幻に追い立てられ、そのためもはや休息ではなく刑罰となる。世の富は、まさにこのように去っていく。目覚める者にとっての夢のように。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.15

15

Surrexit aliquis ex istius corporis somno, et nihil possedit, idque ipsum quod se credebat habere, amisit.

PL 14, 800C

この体の眠りから目覚めたある者は、何も所有せず、持っていると信じていたそのものまで失った。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.16

16

9. Constituite mihi nunc divitem illum, qui quotidiana lucra, et quaestus varios congerebat, et exagitabatur cupiditatibus suis, subito resipiscentem, considerantemque secum, quia non cum morietur, accipiet omnia, neque simul descendet cum eo gloria domus ejus; et quod ea quae possidet, in hac vita habeant aliquid voluptatis, non etiam in futurum: aperientem oculos ad coelestia.

PL 14, 800C

9. さあ諸君、あの富者を思い描いてみよ。日々の利得とさまざまの儲けを積み上げ、自分の欲望に駆り立てられていたのに、突然我に返り、こう自ら考える者を。死ぬときにすべてを持っていくのではなく、彼の家の栄光も彼とともに下ることはない。そして、自分の所有するものは、この生においては何がしかの快楽をもつにせよ、将来にはもたないのだ、と。そうして天上のものへ目を開く者を。

De interpellatione Job et David libri quatuor 1.3.17

17

Nonne tibi videtur sicut qui in somnis bibebat, bibisse; et sicut qui in somnis epulabatur, epulatus: aperuisse autem oculos, et cognovisse quod anima ejus inane speravit, et adhuc esuriat, atque sitiat; quia modum non habet avaritia, nec rapiendo expletur, sed incitatur eo egentior, quo plura quaesierit? Et hic ergo surrexit, et vanum est somnium.

PL 14, 800D

あなたには、この者は、夢で飲んでいた者が飲んだと思い、夢で宴をしていた者が宴をしたと思っているようなものだが、目を開いてみて、自分の魂が空しいものを望んでいたこと、なお飢え渇いていることを知ったと見えないか。貪欲には限度がなく、奪うことで満たされず、より多くを求めたぶんだけいっそう窮乏して駆り立てられるからである。それゆえこの者も目覚めたのであり、夢は空しい。