De errore profanarum religionum 9.1
Luctum de morte Adonidis a Marte in aprum converso percussi perstringit, et narrationem Evangelicam de ejecto daemonio paucis commemorat.
PL 12, 1004A猪に変じたマルスに打たれたアドニスの死をめぐる嘆きを取り上げ、また、福音書の悪霊を追い出した物語を手短に想起する。
De errore profanarum religionum 9.2
In plurimis Orientis civitatibus, licet hoc malum etiam ad nos transitum fecerit, Adonis quasi maritus plangitur Veneris, et percussor ejus circumstantibus vulnusque monstratur.
PL 12, 1004A東方の非常に多くの町では――この災いは我々のところにまで及んだが――アドニスがいわばウェヌスの夫として嘆かれ、彼を討った者とその傷とが、居並ぶ人々に示される。
De errore profanarum religionum 9.3
Mars enim in porci sylvestris speciem formamque mutatus, ut sibi primas partes in amore Veneris vindicaret, incaute contra se ruentem percutit juvenem. Si Deus erat Adonis, cur rivalis insidias nesciebat? Si homo, cur cum superiore certabat?
PL 12, 1004Aすなわちマルスが、野生の豚の姿形に変じ、ウェヌスの愛において第一の座を自分のものにしようとして、不用意に自分へ突進してきた若者を打ち倒したというのである。アドニスが神であったなら、なぜ恋敵の策略を知らなかったのか。人間であったなら、なぜ自分より上の者と争ったのか。
De errore profanarum religionum 9.4
Sed et alium audio cum Venere conjugale habuisse consortium. Vulcanus, nisi fallor, ab his deorum cultoribus maritus Veneris esse perhibetur. O vanorum hominum ridenda persuasio! Inter duos maritos adulter positus ab uno capitur, alterum vincit.
PL 12, 1004Bだが私は、ほかにもウェヌスと婚姻の絆を結んだ者がいると聞く。思い違いでなければ、神々のこれらの崇拝者によって、ウルカヌスがウェヌスの夫であると言われている。ああ、空しい人間どもの笑うべき妄信よ。二人の夫のあいだに置かれた姦夫は、一方には捕えられ、他方には勝つのである。
De errore profanarum religionum 9.5
Sed vide, ut adulter Deus maritum vinceret, quod sibi corpus elegit, porcus esse maluit: qui, si habebat corporis mutandi potestatem, leonis debuit potius speciem formamque suscipere.
PL 12, 1004Bだが見よ、姦夫である神が夫に勝つために、どんな身体を自分のために選んだかを。彼は豚であることをむしろ望んだ。身体を変える力があったのなら、むしろ獅子の姿形を取るべきであった。
De errore profanarum religionum 9.6
Sed leonem dicunt, qui naturas animalium norunt, in illa agrestis animi feritate pudicitiae servare virtutem. Merito igitur ab adultero leonis spernitur forma et libidinosi animalis eligitur. Hic jam Evangelicae traditionis secreta tractemus.
PL 12, 1004Bしかし動物の本性を知る者たちは、獅子は荒々しい気性の獰猛さのなかにありながら、貞潔の徳を守ると言う。したがって、姦夫によって獅子の姿が退けられ、淫らな獣の姿が選ばれたのは、当然である。ここで、福音書の伝承の秘められた事柄を取り上げよう。
De errore profanarum religionum 9.7
Ejecto daemonio Dominus porcorum gregem donat (Matth. VIII, 31, 32; Marci V, 13; Luc. VIII, 32, 33) . Nec immerito, ut cum libidinosis animalibus per dura praecipitia fluctusque jactatus, per mortes porcorum varias, digna nece immundus spiritus carperetur.
PL 12, 1004C悪霊を追い出したとき、主は豚の群れを与えた(マタイ8:31-32;マルコ5:13;ルカ8:32-33)。それは理由のないことではない。汚れた霊が、淫らな獣どもとともに、険しい断崖と波のなかへ投げ込まれ、豚どものさまざまな死を通じて、ふさわしい滅びによって苛まれるためである。