ユリウス・フィルミクス・マテルヌスfl. c. 335–350

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 12 › De errore profanarum religionum

Caput XIV 第XIV章

Julius Firmicus Maternus · De errore profanarum religionum · PL 12, 1011B · 17 sectiones

De errore profanarum religionum 14.1

1

Serapidem, ejus nomen et sacra e Josephi patriarchae historia fictum esse contendit; et daemones in simulacris ex assiduis sacrificiis colligi et hostiarum sanguine nutriri.

PL 12, 1011B

セラピスは、その名も祭儀も、族長ヨセフの物語から作り出されたものだと論じる。また、悪霊が像のなかに、絶え間ない生贄によって集められ、犠牲獣の血で養われると論じる。

De errore profanarum religionum 14.2

2

Serapidem humanis obedire jussis et nolentem ad loquendum adactum fuisse, ex Porphyrio probat; et idem hoc de omnibus reliquis Gentilium diis, Christianorum imperio obnoxiis, statuit.

PL 12, 1011B

セラピスが人間の命令に従い、望まないのに語るよう強いられたことを、ポルピュリオスから証明する。そして同じことを、異教徒たちの他のすべての神々、すなわちキリスト教徒の命令に服している神々についても、定める。

De errore profanarum religionum 14.3

3

Discite etiam, sacrosancti imperatores, venerandum Alexandriae numen unde sumpserit exordium, ac a communi nostra fragilitate detecta ad veritatis exordium mortalitatis nostrae sermo revocetur.

PL 12, 1011B

いとも神聖な皇帝たちよ、アレクサンドリアの崇められる神威がどこから始まりを得たかをも、学ぶがよい。我々に共通の弱さが明るみに出されたうえで、我々の死すべき身についての語りが、真理の始まりへと呼び戻されるように。

De errore profanarum religionum 14.4

4

Cum ingrueret arescentibus frugibus malitiosa fames, Jacobi religiosi patriarchae semine procreatus juvenis Joseph, interpretatusque somnium regis, totum, quicquid innuebat, ostendit (Gen. XLI) .

PL 12, 1012A

悪意に満ちた飢饉が、作物の枯れゆくなかを襲いかかったとき、敬虔な族長ヤコブの子孫として生まれた若者ヨセフが、王の夢を解き明かし、それが示唆していたことをすべて示した(創世記41章)。

De errore profanarum religionum 14.5

5

Joseph (est Jacobi filius) qui ob pudicitiam in carcerem missus, ereptus post interpretationem somnii, fuit particeps regni. Nam septem annorum collectis et servatis frugibus, alterius septennii egestatem divinae manus providentia mitigavit.

PL 12, 1012A

ヨセフ(ヤコブの子である)は、貞潔のゆえに牢に入れられ、夢の解き明かしののちに救い出され、王権に与る者となった。七年分の穀物を集めて蓄えたことで、次の七年の窮乏を、神の手の摂理が和らげたのである。

De errore profanarum religionum 14.6

6

Huic post mortem Aegyptii patrio gentis suae instituto templa fecerunt: et, ut justam dispensationis gratiam posteritas disceret, quo modio esurientibus et ementibus frumenta diviserat, capiti is superpositus est.

PL 12, 1012A

この者のために、エジプト人は、死後、自民族の父祖の制度に従って神殿を造った。そして、後世の人々が、分配の正当な恩恵を知るように、飢える者と買い求める者に穀物を分けた升が、その頭の上に載せられた。

De errore profanarum religionum 14.7

7

Nomen etiam, ut sanctius coleretur, ex primo auctore generis accepit. Nam quia Sarae pronepos fuerat, ex qua nonagenaria (Gen. XXI, 2) Abraham indulgentia Dei susceperat filium, Serapis dictus est Graeco sermone, hoc est, Σαρᾶς ἀπὸ.

PL 12, 1012B

名もまた、いっそう神聖に崇拝されるように、一族の最初の創始者から受けた。すなわち、彼はサラの曾孫であり、九十歳のサラから、神の恵みによってアブラハムが子を授かった(創世記21:2)ので、ギリシア語で「セラピス」、すなわちサラス・アポ(サラから)と呼ばれたのである〔ギリシア語の語呂合わせ。底本は前置詞を後に置く語順で刷る〕。

De errore profanarum religionum 14.8

8

Sed hoc invito Joseph accidit, immo mortuo. Neque enim ad hoc facinus religiosus animus et Deo summo dicatus adduci potuisset, ut erroris illecebras ex nomine suo superstitiosis hominibus ipse praeberet, praesertim cum sciret haec esse in Dei sacrosanctis legibus, ne quis hominum tale aliquid aut veneraretur aut coleret.

PL 12, 1012B

しかしこれは、ヨセフの意に反して、いやむしろ、彼の死後に起きたことである。敬虔で、至高の神に捧げられた心が、迷信深い人々に、自分の名による誤りの誘惑を自ら差し出すような悪事へ導かれることは、あり得なかったであろう。とりわけ、人間の誰もそのようなものを崇敬も崇拝もしてはならないと、神のいとも神聖な法に定められていることを、知っていたのだから。

De errore profanarum religionum 14.9

9

Hic in Aegypto colitur, hic adoratur, hujus simulacrum Neocororum turba custodit, et ad memoriam vetustatis errans populus ordinem sacrorum in honorem integerrimi ac prudentissimi hominis constitutum contentiosa hodie animositate custodit.

PL 12, 1013A

この者がエジプトで崇拝され、崇められ、その像をネオコロス〔神殿守〕たちの群れが守っている。そして古い記憶のゆえに、迷う民が、もっとも高潔でもっとも賢明な人への栄誉として定められた祭儀の次第を、今日なお頑固な意気込みで守っている。

De errore profanarum religionum 14.10

10

Sed et in ipso simulacro, sicut in caeteris, ex assiduis sacrificiis immundi daemonum spiritus colliguntur.

PL 12, 1013A

しかしこの像そのものにも、ほかの像と同じく、絶え間ない生贄によって、悪霊たちの汚れた霊が集められる。

De errore profanarum religionum 14.11

11

Nihil enim operantur animae, et cruor ex assidua pecudum caede profusus, nisi ut daemonum substantia, qui diaboli procreatione generantur, ex isto sanguine nutriatur.

PL 12, 1013A

魂と、絶え間ない家畜の屠殺から流れ出た血とは、悪魔が生み出して生まれた悪霊たちの実体が、この血から養われるということのほかには、何も働かないのである。

De errore profanarum religionum 14.12

12

Nam ita esse Porphyrius, defensor Stoicorum, hostis Dei et veritatis, in multis sceleratarum impietatum scriptis, manifestis nobis probationibus prodidit.

PL 12, 1013A

実際、そうであることを、ストア派の擁護者で、神と真理の敵であるポルピュリオスが、罪深い不敬を述べた多くの著作のなかで、我々に明白な証拠をもって明かした。

De errore profanarum religionum 14.13

13

In libris enim, quos appellat περὶ τῆς εὐλογίων φιλοσοφίας, majestatem ejus praedicans, de infirmitate confessus est. Imprimis enim librorum partibus (id est in ipsis auspiciis positus) dixit: Serapis vocatus, et intra corpus hominis collocatus, talia respondit.

PL 12, 1013A

彼が『神託に基づく哲学について』と呼ぶ書物〔底本の書名のギリシア語は「エウロギオーン」と崩れている。ミーニュの脚注に従い「エク・ロギオーン」(神託に基づく)と読む。ポルピュリオスの失われた書である〕において、彼はその〔セラピスの〕威厳を称えながら、弱さについて告白してしまった。この書物の最初の部分(すなわちまさに冒頭に置かれたところ)で、彼はこう言った。「セラピスは呼び出され、人間の身体の内に据えられて、このように答えた」。

De errore profanarum religionum 14.14

14

Dicant nunc mihi perditi homines, quis potior est, qui vocat et imperat et includit, an qui vocatur et paret? Et cum venerit, in suscipientis hominis corpore potestate jubentis includitur.

PL 12, 1014A

いま、滅びた人間どもは私に答えるがよい。呼び出し、命令し、閉じ込める者と、呼び出され、従う者とでは、どちらがまさっているのか。しかも後者は、来たときには、受け入れる人間の身体の内に、命ずる者の権能によって閉じ込められるのである。

De errore profanarum religionum 14.15

15

Gratias agimus, Porphyri, quod libris tuis deorum tuorum nobis substantiam prodidisti. Didicimus per te, quatenus dii tui hominibus viventibus serviant.

PL 12, 1014A

ポルピュリオスよ、汝の書物で、汝の神々の実体を我々に明かしてくれたことに感謝する。汝を通して、汝の神々が、生きている人間にどこまで仕えるかを、我々は学んだ。

De errore profanarum religionum 14.16

16

Serapis tuus ab homine vocatur, et venit, et, cum venerit, statim jussus includitur, et loquendi necessitas nolenti forsitan imperatur. Sic apud nos deos vestros, cum hominibus nocere coeperint, religiosi sermonis flagella castigant.

PL 12, 1014A

汝のセラピスは人間に呼ばれて来る。そして来れば、ただちに命じられて閉じ込められ、おそらくは望まないのに語る強制を課される。同じように、我々のもとでは、諸君の神々が人間に害を及ぼしはじめるとき、敬虔な言葉の鞭が彼らを懲らしめる。

De errore profanarum religionum 14.17

17

Sic in corpore hominum constituti dii vestri verbo Dei spiritualium flammarum igne torquentur, et qui apud vos quasi dii coluntur, apud nos religiosae fidei medela Christi gratia humano subjacentes imperio, et tormenta repugnantes sustinent, et victi poenis ultricibus subjugantur.

PL 12, 1014A

こうして、人間の身体のなかに据えられた諸君の神々は、神の言葉によって、霊的な炎の火で責め苛まれる。諸君のもとではいわば神々として崇拝される者たちが、我々のもとでは、敬虔な信仰の薬、すなわちキリストの恩恵によって、人間の命令に服し、抗いながら責め苦に耐え、報復の罰に負けて屈服させられるのである。