ユリウス・フィルミクス・マテルヌスfl. c. 335–350

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 12 › De errore profanarum religionum

Caput XXV 第XXV章

Julius Firmicus Maternus · De errore profanarum religionum · PL 12, 1034A · 30 sectiones

De errore profanarum religionum 25.1

1

Excursu facto de misero hocce profanorum hominum errore graviter monet, et regnum Christo datum hac unctione indicari docet, multis Scripturarum allatis locis; simul descensum Christum ad inferos tangit.

PL 12, 1034A

世俗の人々の哀れな誤りについて脱線したのち、厳しく戒め、この塗油によってキリストに与えられた王国が示されていることを、聖書の多くの箇所を引いて説き、あわせてキリストの陰府降下にも触れる。

De errore profanarum religionum 25.2

2

Sed quod impuro ore sacerdos iste et polluta verborum contaminatione componit, libet diligenti inquisitione discutere. Liberato Deo suo, bonum animum gerere socios, fiduciam bonae spei habere persuadet.

PL 12, 1034A

しかし、この祭司が不浄な口で、汚れた言葉の汚染によって組み立てていることを、念入りな探究によって吟味したい。彼は、自らの神が解き放たれたので、仲間たちに、善き心を持ち、善き希望への確信を持つよう説く。

De errore profanarum religionum 25.3

3

O quam miseris, quam luctuosis se laqueis involuit caduca calliditas! Quis Deum tuum liberat? cui hoc praestitit, quod laborat? Disce, disce quod nescis, disce quod non vides.

PL 12, 1034B

ああ、はかない狡知は、いかに哀れな、いかに嘆かわしい罠に自らをからめたことか。誰が汝の神を解き放つのか。彼が苦しんでいるそのことを、誰のために果たしたのか。学べ、学べ、汝の知らぬことを。学べ、汝の見ぬことを。

De errore profanarum religionum 25.4

4

Christus filius Dei, ut humanum genus a mortis laqueis liberaret, omnia ista sustinuit, ut captivitatis durae jugum tolleret, ut hominem patri redderet, ut mitigata offensa hominem cum Deo prospera conciliatione componeret, ut promissae resurrectionis fructum proprio monstraret exemplo, fecit Filius Dei quod ante promiserat, clausit januas sedis infernae, et durae legis necessitatem calcata morte prostravit.

PL 12, 1034B

神の子キリストは、人類を死の罠から解き放つために、これらすべてを耐え忍んだ。苛酷な囚われの軛を取り去るために、人間を父に返すために、罪過を和らげて人間を神と幸いな和解のうちに結ぶために、約束された復活の実りを自らの範例によって示すために。神の子は、かねて約束していたことを成し遂げ、陰府の座の門を閉ざし、死を踏みにじって、苛酷な掟の必然を打ち倒した。

De errore profanarum religionum 25.5

5

Per triduum recens ita ab eo justorum turba collecta est ne diutius contra eos mortis dominaretur improbitas, ne justorum meritum ex longa desperatione concideret, fregit claustra perpetua, et ferreae fores, Christo jubente, collapsae sunt: ecce terra contremuit, et, fundamentorum suorum stabilitate concussa, praesentis Christi numen agnovit.

PL 12, 1034B

三日のあいだ、新たに、彼によって義人たちの群れが集められた。それは、死の悪意がこれ以上彼らに対して支配することのないように、義人たちの功が、長い絶望のゆえに崩れ落ちないようにするためであった。彼は永遠の閂を砕き、鉄の扉はキリストの命令によって崩れ落ちた。見よ、大地は震え、その土台の安定を揺さぶられて、臨在するキリストの神威を認めた。

De errore profanarum religionum 25.6

6

Ante praefinitum tempus praecipitat diem mundi rotata vertigo; et sol non completo diurnarum horarum spatio properato cursu vergit in noctem (Luc. XXIII, 44) .

PL 12, 1035A

定められた時より前に、旋回する天の渦が世の昼を急がせる。そして太陽は、昼の時間の期間が満ちないうちに、急ぎの運行で夜へ傾く(ルカ23:44)。

De errore profanarum religionum 25.7

7

Ecce veli fastigia summa finduntur, et obscurioribus tenebris orbem terrarum caligo noctis abscondit (Matth. XVII, 51) . Omnia elementa, Christo pugnante, turbata sunt, tunc scilicet cum primum contra mortis tyrannidem humanum corpus armavit.

PL 12, 1035A

見よ、幕の頂が裂かれ、いっそう暗い闇をもって、夜の暗黒が地の円を覆う(マタイ17:51〔底本の引照のまま。27:51 の誤り〕)。万物の元素は、キリストが戦っていたので、乱れた。それはまさに、彼が死の暴虐に対して、人間の体を初めて武装させたときのことである。

De errore profanarum religionum 25.8

8

Per triduum ista conflictatione pugnatum est, quamdiu mors superatis malitiae suae viribus frangeretur. Quid solita impatientia, homo religiose, homo Christi, desperas et deficis.

PL 12, 1035A

三日のあいだ、この衝突によって戦いが続き、ついに死は、その悪意の力を打ち負かされて砕かれた。なぜ汝は、いつもの忍耐のなさで、信心深い人よ、キリストの人よ、絶望して気力を失うのか。

De errore profanarum religionum 25.9

9

Tridui moram non fers, sollicitudinem ac desperationem tuam novis precibus confiteris? Hoc te facturum esse illo die Spiritus sanctus veneranda voce significat, cum per David dicit: Aestimati sumus sicut oves occisionis.

PL 12, 1035A

三日の遅れに耐えられず、汝の不安と絶望を、新たな祈りで告白するのか。あの日に汝がそうするであろうことを、聖なる霊は、尊ぶべき声で示す。ダビデを通して言うときである。「我々は、屠られる羊のようにみなされた。」

De errore profanarum religionum 25.10

10

Exsurge, quare obdormis, Domine? exsurge et ne disperdas usque in finem. Quare faciem tuam avertis? oblivisceris inopiam nostram et tribulationem: quoniam humiliata est in pulvere anima nostra, haesit in terra venter noster.

PL 12, 1035B

「起きよ、主よ。なぜ眠っているのか。起きよ、最後まで我々を捨て去るな。なぜ汝の顔を背けるのか。汝は我々の窮乏と苦難を忘れている。我々の魂は塵の中で低くされ、我々の腹は地に貼りついたからである。」

De errore profanarum religionum 25.11

11

Exsurge, Domine, opem fer nobis, et libera nos propter nomen tuum (Psal. XLIII, 22-26) . Ecce post triduum lucidior solito dies oritur, et reddita soli praeteriti luminis gratia. Omnipotens Deus Christus splendidioribus solis radiis adoratur.

PL 12, 1035B

「起きよ、主よ、我々に助けをもたらし、汝の名のゆえに我々を解き放て」(詩篇43:22-26)。見よ、三日ののち、いつもより明るい日が昇り、過ぎ去った光の恩寵が太陽に返された。全能の神キリストは、いっそう輝く太陽の光線によって礼拝される。

De errore profanarum religionum 25.12

12

Exsultat salutare numen, et triumphales currus ejus justorum ac sanctorum turba comitatur. Tunc elato gaudio clamat elata mortalitas: Ubi est, mors, aculeus tuus (I Cor. XV, 56) ? Tunc praecurrens salutare numen aperiri sibi coelestes januas praecipit.

PL 12, 1035B

救いの神威は歓喜し、その凱旋の戦車に、義人と聖なる者たちの群れが付き従う。そのとき、湧き上がる喜びをもって、高められた死すべき者が叫ぶ。「死よ、汝の針はどこにあるか」(一コリント15:56〔底本の引照のまま。15:55 にあたる〕)。そのとき、先に進む救いの神威は、天の門が自らのために開かれるよう命じる。

De errore profanarum religionum 25.13

13

Aperite, aperite, et immortalia claustra convellite. Christus Deus, calcata morte, ad coelum hominem quem susceperat revocat.

PL 12, 1035C

「開けよ、開けよ、不死の閂を引き抜け。」キリスト、神は、死を踏みにじって、自らが取った人間を天へ呼び戻す。

De errore profanarum religionum 25.14

14

Hoc a venerando propheta sancta voce praecanitur, et ex ore prophetico vox jubentis auditur; ait enim Spiritus sanctus, ut nobis potentiam Christi jubentis ostenderet: Tollite portas, principes, vestras, et extollite, portae aeternales, et introibit rex gloriae (Psal. XXIV, 7) .

PL 12, 1035C

これは尊ぶべき預言者によって聖なる声で先に歌われ、預言の口から、命じる者の声が聞こえる。聖なる霊は、命じるキリストの力を我々に示すために言うからである。「君主たちよ、汝らの門を上げよ。永遠の門よ、高く上がれ。栄光の王が入る」(詩篇24:7)。

De errore profanarum religionum 25.15

15

Hoc angelis nescientibus imperatur; neque enim scire potuerunt, quando verbum Dei descendit ad terram; ideo et ipsi sollicita interrogatione respondent: Quis est iste rex gloriae (Ibid. 8) ?

PL 12, 1035C

これは知らない天使たちに命じられる。神の言葉が地に降ったとき、彼らは知ることができなかったからである。それゆえ彼ら自身も、不安げな問いをもって応じる。「この栄光の王とは誰か」(同、8)。

De errore profanarum religionum 25.16

16

Quibus quaerentibus perspicua Christus numinis sui majestate respondit: Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio. Cognoscitur statim a custodibus coeli Filius Dei, et quidquid illos ante fefellit, agnoscunt.

PL 12, 1036A

彼らが尋ねると、キリストは、自らの神威の威厳をあらわにして答えた。「強く力ある主、戦いにおいて力ある主」。ただちに、天の守り手たちに神の子が認められ、それまで彼らを欺いていたことのすべてを、彼らは悟る。

De errore profanarum religionum 25.17

17

Vident prostrati hostis exuvias, et recordati primae dispositionis ordinem, etiam ipsi cum ascendentibus iterata pariter voce conclamant: Tollite portas qui praeestis illis (Ibid., 9) , et extollite vos, portae aeternae, et introibit rex gloriae.

PL 12, 1036A

彼らは、打ち倒された敵の戦利品を見、最初の配剤の次第を思い起こして、彼ら自身も、上りゆく者たちとともに、声を重ねて同時に叫ぶ。「彼らの上に立つ汝らよ、門を上げよ」(同、9)「そして汝ら、永遠の門よ、高く上がれ。栄光の王が入る」。

De errore profanarum religionum 25.18

18

Reverso Filio promissa Pater regni sceptra restituit, et sellam regni aequa potestate concedit, ut imperet, ut regnet, ut teneat, ut perpetua numinis sui majestate dominetur.

PL 12, 1036A

子が帰還すると、父は約束された王国の笏を返し、王国の座を等しい権能で授ける。それは、彼が統べ、王として治め、保ち、自らの神威の永遠の威厳によって支配するためである。

De errore profanarum religionum 25.19

19

Audi quid de illo Danielem Spiritus sanctus jusserit dicere: Videbam in visu nocte, et ecce in nubibus coeli quasi Filius hominis veniens, venit usque ad veterem dierum, et stetit in conspectu ejus, et qui assistebant obtulerunt eum.

PL 12, 1036A

聞け、聖なる霊が、ダニエルに、彼についてどのように語るよう命じたかを。「私は夜の幻の中で見ていた。見よ、天の雲に乗って、人の子のような者が来て、日々の老いたる者のもとに至り、その前に立った。そばに立つ者たちが彼を差し出した。」

De errore profanarum religionum 25.20

20

Et data est ei potestas regia, et omnes reges terrae et regnum et omnis claritas servivit ei. Et potestas ejus aeterna, quae non aufertur, et regnum ejus non corrumpetur (Dan. VII, 13, 14) .

PL 12, 1036B

「そして彼には王の権能が与えられ、地のすべての王と、王国と、すべての栄光が彼に仕えた。その権能は永遠であって取り去られず、その王国は滅びない」(ダニエル7:13, 14)。

De errore profanarum religionum 25.21

21

Haec eadem nobis sancta revelatione monstrantur; invenimus enim in Apocalypsi ita esse perscriptum: Et conversus respexi, ut viderem vocem, quae mecum loquebatur; et vidi septem candelabra aurea, et in medio candelabrorum similem Filio hominis vestitum podere, et erat praecinctus supra mammas zona aurea.

PL 12, 1036B

これと同じことが、聖なる啓示によって我々に示されている。黙示録に、こう書き記されているのを我々は見いだすからである。「私は振り向き、私と語っていた声を見ようとして見た。すると七つの金の燭台が見え、燭台の真ん中に、人の子に似た者が、足まで届く衣を着て、胸の上に金の帯を締めていた。」

De errore profanarum religionum 25.22

22

Caput autem ejus et capilli erant albi, velut lana alba ut nix, oculi ejus ut flamma ignis, et pedes ejus similes aurichalco, sicut de fornace ignea, et vox ejus, ut sonus aquarum multarum: et habebat in dextera sua septem stellas, et ex ore ejus gladius ex utroque acutus; et facies ejus splendebat, ut sol in virtute sua.

PL 12, 1036B

「その頭と髪は白く、雪のように白い羊毛のようで、目は燃える火の炎のようで、足は燃える炉から出たばかりの真鍮に似、声は多くの水の音のようであった。右の手に七つの星を持ち、口からは両刃の鋭い剣が出て、その顔は、力強く輝く太陽のように光っていた。」

De errore profanarum religionum 25.23

23

Et cum vidissem, cecidi ad pedes ejus tamquam mortuus. Et imposuit dexteram suam super me dicens: Noli timere, ego sum primus et novissimus, et vivus, qui fueram mortuus; et ecce sum vivens in saecula saeculorum, et habeo claves mortis et inferorum (Apoc. I, 12-18) .

PL 12, 1036C

「私は彼を見たとき、死んだ者のようにその足もとに倒れた。すると彼は右手を私の上に置いて言った。『恐れるな。私は最初であり最後であり、生きている者である。私は死んでいたが、見よ、世々限りなく生きており、死と陰府の鍵を持っている』」(黙示録1:12–18)。

De errore profanarum religionum 25.24

24

Post resurrectionem etiam, cum discipulis suis daret certa mandata, immortalium mandatorum ordinem ista lege conclusit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra.

PL 12, 1036C

復活ののちにも、弟子たちに確かな命令を与えるとき、彼は不死の命令の次第を、この定めによって結んだ。「天においても地においても、すべての権能が私に与えられた。」

De errore profanarum religionum 25.25

25

Ite ergo et docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, docentes eos observare omnia, quaecumque praecepi vobis (Matth. XXVIII, 18, 19) .

PL 12, 1037A

「それゆえ行って、すべての民に教え、父と子と聖なる霊の名において彼らに洗礼を授け、私が汝らに命じたすべてのことを守るよう彼らに教えよ」(マタイ28:18, 19)。

De errore profanarum religionum 25.26

26

Quod autem Deus Pater, participem eum regni faciens, regalis sellae ei concesserit sedes, hoc docetur oraculo: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum.

PL 12, 1037A

神である父が、彼を王国にあずからせて、王の座の席を授けたことは、この神託によって教えられる。「主は私の主に言った。私の右に座せ、私が汝の敵を、汝の足の足台とするまで。」

De errore profanarum religionum 25.27

27

Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion, dominaberis in medio inimicorum tuorum. Tecum principium in die virtutis tuae, in claritate sanctorum, et ex utero ante luciferum genui te. Juravit Dominus, nec poenitebit eum (Psal. CIX, 1, 4) .

PL 12, 1037A

「主はシオンから、汝の力の杖を送る。汝は汝の敵のただ中で支配する。汝とともに初めがあり、汝の力の日に、聖なる者たちの輝きの中にある。母胎から、明けの明星より先に、私は汝を生んだ。主は誓い、悔いることはない」(詩篇109:1, 4)。

De errore profanarum religionum 25.28

28

Hi sunt inimici Dei, sacratissimi imperatores, qui veritatis ordinem contraria lege conturbant, qui perversae cupiditatis instinctu sacrilega vota concipiunt, qui profanae mentis furore aut lignum semper venerantur aut lapidem.

PL 12, 1037A

これが神の敵である、いとも聖なる皇帝たちよ。真理の次第を逆の法で乱し、歪んだ欲望の衝動によって冒瀆の願いを抱き、世俗の心の狂乱によって、いつも木か石を崇拝する者たちである。

De errore profanarum religionum 25.29

29

In isto loco positi ordinem debemus sanctae dispositionis aperire: ut quidquid nobis investigantibus sanctum Dei verbum prophetica tradidit disciplina, ad refutandas profani erroris maculas specialiter explicetur, ne . . . sicut nos diximus, commenti sunt, qui sacrilegia errantibus tradiderunt.

PL 12, 1037B

この箇所に至って、我々は聖なる配剤の次第を開かねばならない。それは、我々が探究するとき、神の聖なる言葉が預言者的な教えによって我々に伝えたことはすべて、世俗の誤りの汚れを論駁するために、とりわけ説き明かされるようにするためであり、……〔写本の欠損〕ないようにするためである。冒瀆を迷う者たちに伝えた者たちは、我々が言ったとおり、〔それらを〕作り上げたのである〔欠損のため、ne との係りは定かでない〕。

De errore profanarum religionum 25.30

30

Sic a nobis ordo veritatis curiosius requiratur. Suspensis itaque paululum caeteris, ad haec explicanda, quae vera sunt, transferatur oratio.

PL 12, 1037B

こうして、真理の次第が我々によっていっそう丹念に求められるように。それゆえ、ほかのことをしばし措いて、真である事柄を解き明かすために、論を移そう。