ユリウス・フィルミクス・マテルヌスfl. c. 335–350

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 12 › De errore profanarum religionum

Caput XXIX 第XXIX章

Julius Firmicus Maternus · De errore profanarum religionum · PL 12, 1043A · 51 sectiones

De errore profanarum religionum 29.1

1

Sententias colligit ex sacro Codice quae vanitatem idolorum testantur, de prospero et florente R. P. statu iis regnantibus deque maxime instanti impietatis Ethnicae poena monet. Laventur itaque sordes istae, quas colligis.

PL 12, 1043A

聖なる書から、偶像のむなしさを証する章句を集め、彼ら〔皇帝たち〕の治世のもとでの国家〔底本は R. P. と略す〕の繁栄と隆盛について、また異教の不敬にまさに迫っている罰について諭す。――それゆえ、汝が集めるこれらの汚れは洗い清められよ。

De errore profanarum religionum 29.2

2

Quaere fontes ingenuos, quaere puros liquores, ut illic te post multas maculas cum Spiritu sancto Christi sanguis incandidet (Apoc. VII, 14) .

PL 12, 1043B

混じりけのない泉を求めよ、清い水を求めよ。そこで、多くの汚れののち、聖なる霊とともにキリストの血が、汝を白く輝かせるように(黙示録7:14)。

De errore profanarum religionum 29.3

3

Ut autem miseros homines ad sanam mentem revocet plena persuasio, majore auctoritate opus est, ut, curatis ac sanatis mentibus, nullum praecedentis pestilentiae vestigium relinquatur.

PL 12, 1043B

十分な説得が哀れな人間たちを健全な精神に呼び戻すためには、より大きな権威が要る。精神が癒やされ治って、先立つ疫病の痕跡が何ひとつ残らないようにするためである。

De errore profanarum religionum 29.4

4

Quid itaque sint idola, vel quam habeant substantiam, prophetarum oraculis ac divina voce monstratum est, quae omnia specialiter dicenda sunt, ut hoc non nostra temeritate prolatum, sed divino magisterio nobis traditum, et coelesti agnoscatur voce signatum.

PL 12, 1043B

それゆえ、偶像が何であるか、またいかなる実体をもつかは、預言者たちの託宣と神の声によって示されている。それらはすべて、個別に語らねばならない。これが我々の軽率によって語り出されたのではなく、神の教えによって我々に伝えられ、天の声によって印づけられたものであると認められるためである。

De errore profanarum religionum 29.5

5

Quae sit substantia ejus, sapientiae veneranda voce monstratur; ait enim in libris Salomonis: Omnia idola nationum aestimaverant deos, quibus neque oculorum visus est ad videndum, neque nares ad percipiendum spiritum, neque aures ad audiendum, neque digiti manuum ad tractandum.

PL 12, 1043B

その実体がいかなるものかは、知恵の崇むべき声によって示される。ソロモンの書にこう言うからである。「諸国民のあらゆる偶像を、彼らは神々と見なした。それらには、見るための目の視力も、息を吸うための鼻も、聞くための耳も、触れるための手の指もない。」

De errore profanarum religionum 29.6

6

Sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. Homo enim fecit illos, et qui spiritum mutuatus est finxit illos. Nemo autem sibi hominum poterit Deum formare: cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis.

PL 12, 1043C

「それらの足もまた、歩くには鈍い。人がそれらを造り、霊を借りた者がそれらを形づくったのである。人間の誰も、自分のために神を形づくることはできない。彼は死すべき者でありながら、不正な手で死んだものを造るのである。」

De errore profanarum religionum 29.7

7

Melior est autem his quos colit, quoniam quidem ipse vixit, illi numquam (Sap. XV, 15, 16) : Quid amplius quaerimus? sapientia nos divina voce convenit, et quidquid in arcanis Dei viderat docuit, et quod erat salubre, monstravit, ne fragilis et caduca mortalitas in exitium suum mortemque properaret.

PL 12, 1043C

「彼は、自分が崇拝するものたちよりもまさっている。彼自身は生きたが、それらは決して生きなかったからである」(知恵の書15:15, 16)。我々はこれ以上何を求めるのか。知恵は神の声によって我々に語りかけ、神の秘められたところで見たことのすべてを教え、救いとなるものを示した。もろくはかない死すべき者が、自らの滅びと死へ急ぐことのないようにである。

De errore profanarum religionum 29.8

8

Hoc idem in Psalmis praemonet Spiritus sanctus. Invenimus enim in psalmo CXXXIV, ita esse perscriptum: Idola gentium argentum et aurum, opus manuum hominum. Os habent et non loquuntur, oculos habent et non vident, aures habent et non audiunt.

PL 12, 1043C

これと同じことを、詩篇においても聖なる霊は予め警告している。実際、詩篇134に次のように書かれているのを我々は見いだす。「諸国民の偶像は銀と金、人の手の業である。口はあるが語らず、目はあるが見えず、耳はあるが聞かない。」

De errore profanarum religionum 29.9

9

Neque enim est spiritus in ore ipsorum, similes sunt illis qui faciunt ea (Psal. CXXXIV, 15-17) .

PL 12, 1044A

「それらの口には息がないからである。それらを造る者たちは、それらに似ている」(詩篇134:15-17)。

De errore profanarum religionum 29.10

10

Si artifex, qui ad ostentationem ingenii simulacrum aut sculpsit, aut fudit, divina maledicti animadversione percutitur, quid sperare debeat considerandum est, qui quod alter vendidit, Deum dicit.

PL 12, 1044A

もし職人が、才能を誇示するために像を彫り、あるいは鋳たことで、呪われた者として神の懲罰に打たれるのなら、他人が売ったものを神と呼ぶ者は、何を望みうるか、考えねばならない。

De errore profanarum religionum 29.11

11

Hieremias etiam, cum praecepta Deo jubente plebi daret, hac populum oratione convenit: Dicite autem in corde vestro, tibi oportet adorare, Domine. Angelus autem meus vobiscum est, legem autem exquiram ab animabus vestris.

PL 12, 1044A

エレミヤもまた、神の命により民に戒めを与えるとき、この言葉で民に語りかけた。「汝らは心の中で言え、主よ、汝を礼拝せねばならない、と。私の天使は汝らとともにあり、私は汝らの魂から律法を求める。」

De errore profanarum religionum 29.12

12

Lingua eorum polita fabro, ipsa etiam inaurata et inargentata falsa sunt, et non possunt loqui: et sicut virgini hortatu amantis accepto auro fabricati sunt coronas supra capita Deorum suorum.

PL 12, 1044A

「彼らの舌は職人によって磨かれ、それも金箔や銀箔を着せられているが、偽りであり、語ることができない。また、恋する者の勧めで金を受け取った乙女のために〔冠を作る〕ように、彼らは自分たちの神々の頭の上に冠を作った〔文が崩れているらしく、sicut virgini … fabricati sunt coronas を右のように解した〕。」

De errore profanarum religionum 29.13

13

Est autem quando subtrahent sacerdotes a Diis suis aurum et argentum, et erogabunt illud in semetipsos. Dabunt etiam ex ipso et prostitutis meretricibus, ornabuntque illos ut homines vestimentis, deos argenteos et aureos et ligneos (Baruch. VI., 5-10) .

PL 12, 1044B

「ときには、祭司たちが自分たちの神々から金と銀をかすめ取り、それを自分たち自身のために使い果たす。またそれから、身を売る遊女たちにも与え、銀の神々、金の神々、木の神々を、人間のように衣で飾る」(バルク6:5-10)。

De errore profanarum religionum 29.14

14

Addit etiam in sequentibus, ut omnem dubitationem trepidationis excutiat: Supra corpus ejus et caput volitant noctua et hirundines et aves similiter. Unde scietis quia non sunt dii. Non ergo timueritis eos.

PL 12, 1044B

さらに続く箇所で、恐れのためらいをすべて振り払うために、こう付け加える。「その体の上、その頭の上を、ふくろうやつばめ、また同様に〔ほかの〕鳥が飛び回る。このことから、汝らは、それらが神々でないことを知るであろう。それゆえ、それらを恐れてはならない。」

De errore profanarum religionum 29.15

15

Aurum est, quod circa se habent ad speciem; nisi aliquis exterserit aeruginem, non fulgebit. Neque enim cum conflabuntur sentient, pretio empti sunt in quibus Spiritus non est, sine pedibus in humeris portantur (Ibid. 21-24) .

PL 12, 1044B

「彼らが体の周りに見栄えのためにまとっているのは金である。誰かが錆を拭い取らなければ、輝かない。溶かされるときにも、彼らは何も感じないであろう。霊のないそれらは、代価で買われ、足なきまま肩に担がれる」(同上21-24)。

De errore profanarum religionum 29.16

16

Addit etiam ut confirmata mens fortius roboretur: Scientes itaque ex his quia non sunt dii, ne timueritis eos (Ibid., 28) .

PL 12, 1044C

さらに、確かになった心がいっそう強く固められるように、付け加える。「これらのことから、それらが神々でないと知って、それらを恐れてはならない」(同上28)。

De errore profanarum religionum 29.17

17

Et ut sacerdotum eorum miserum dedecus monstret, addit: In domibus eorum sacerdotes sedent, habentes tunicas scissas et capita et barbas rasas, quorum capita nuda sunt. Rugiunt autem clamantes contra deos suos, sicut in gehenna mortui (Ibid., 30, 31) .

PL 12, 1044C

そして、彼らの祭司たちの哀れな恥辱を示すために、付け加える。「彼らの家々では祭司たちが座し、引き裂いた衣をまとい、頭も髭も剃っており、その頭はむき出しである。彼らは自分たちの神々に向かって叫びながら吠える、ゲヘナにいる死者のように」(同上30, 31)。

De errore profanarum religionum 29.18

18

Quod autem et reges et gentes haec de ipsis pronuntiaturi sunt, is idem propheta praesaga voce significat; ait enim: Scietur postea, quia falsa sunt, gentibus universis et regibus; quia manifestum est, quod non sunt dii, et nullum Dei opus sit ipsis.

PL 12, 1044C

王たちも諸国民も、それらについてこう宣言するであろうことを、同じ預言者が予見の声で示している。こう言うからである。「のちに、それらが偽りであることが、すべての諸国民と王たちに知られるであろう。それらが神々でないことは明らかであり、神の業は何ひとつそれらにないからである。」

De errore profanarum religionum 29.19

19

Regem regioni non suscitabunt, neque pluviam hominibus dabunt. Judicium quoque non discernent, neque regionem liberabunt ab injuria, quia nihil possunt.

PL 12, 1044C

「それらは、地方のために王を立てることもなく、人々に雨を与えることもない。また裁きを分かつこともなく、地方を不正から解放することもない。何もできないからである。」

De errore profanarum religionum 29.20

20

Et cum inciderit in domo deorum ligneorum et inauratorum et inargentatorum ignis, sacerdotes illorum liberabuntur: ipsi autem sicut trabes in medio comburentur. Regi autem et bello non resistent; quomodo existimandum est vel recipiendum, quia sunt dii?

PL 12, 1045A

「木の、金箔の、銀箔の神々の家に火が起これば、その祭司たちは救い出されるが、神々自身は、梁のように真ん中で焼かれる。また王にも戦にも抵抗できない。それらが神々であると、どうして考え、あるいは受け入れてよいだろうか。」

De errore profanarum religionum 29.21

21

Neque a furibus neque a latronibus se liberabunt dii lignei et aurati et inargentati, quibus hi, qui fortes sunt, aurum et argentum, quo operti sunt, auferent illis (Ibid. 50-57) . Tollite, tollite securi, sacratissimi imperatores, ornamenta templorum.

PL 12, 1045A

「木の、金箔の、銀箔の神々は、盗人からも強盗からも自らを救えず、強い者たちが、それらを覆っている金と銀をそれらから奪い取る」(同上50-57)。取れ、安んじて取れ〔securi は「斧で」とも読める〕、いとも聖なる皇帝たちよ、神殿の飾りを。

De errore profanarum religionum 29.22

22

Deos istos aut monetae ignis, aut metallorum coquat flamma. Donaria universa ad utilitatem vestram Dominique transferte.

PL 12, 1045A

これらの神々を、貨幣鋳造の火が、あるいは金属を溶かす炎が焼くがよい。奉納物はすべて、諸君の益と、主の益のために移せ。

De errore profanarum religionum 29.23

23

Post excidia templorum in majus Dei estis virtute provecti; vicistis hostes, propagastis imperium: et ut virtutibus vestris gloria major accederet, mutato ac contempto temporum ordine, hyeme (quod nec factum est aliquando, nec fiet) tumentes ac saevientes undas calcastis Oceani sub remis vestris.

PL 12, 1045A

神殿を滅ぼしたのちには、諸君は神の力によっていっそう大きなものへと進んだ。敵に勝ち、支配を広げた。そして諸君の力にいっそう大きな栄光が加わるように、時の秩序を変え、軽んじて、冬に(これは過去に一度も起こらず、今後も起こらないであろうが)、膨れ上がり荒れ狂うオケアノスの波を、諸君は櫂の下に踏みつけた。

De errore profanarum religionum 29.24

24

Incogniti jam nobis pene maris unda contremuit, et insperatam imperatoris faciem Britannus expavit. Quid amplius vultis? Virtutibus vestris victa elementa cesserunt. Quod autem Deus jubeat idola non fieri, sacrosanctae legis scripta declarant.

PL 12, 1045B

我々にはほとんど知られていなかった海の波は震え、ブリトン人は思いがけない皇帝の顔におののいた。諸君はこれ以上何を望むのか。諸君の力に、打ち負かされた諸元素は屈した。ところで、神が偶像を作らぬよう命じていることは、いと神聖な律法の書き物が明らかにしている。

De errore profanarum religionum 29.25

25

In Exodo enim sic invenimus esse perscriptum: Non facietis vobis deos argenteos, neque deos aureos (Exod. XX, 23) . Et rursus in eodem libro vocem Dei jubentis invenio: Non facies tibi idolum, nec cujusquam similitudinem (ib. IV) .

PL 12, 1045B

実際、出エジプト記には次のように書かれているのを我々は見いだす。「汝らは自分たちのために、銀の神々も、金の神々も作ってはならない」(出エジプト記20:23)。また同じ書に、命ずる神の声を私は見いだす。「汝は自分のために偶像も、いかなるものの似姿も作ってはならない」(同上4)。

De errore profanarum religionum 29.26

26

Pudorem miseris indicit Spiritus sanctus, quia cupit errantes revocare, non perdere. Et ait per Esaiam: Confundemini confusione, qui fiditis super sculptilia, qui dicitis fusilibus: vos estis dii nostri (Esai. XLII, 17) .

PL 12, 1045B

聖なる霊は哀れな者たちに恥を課す。誤っている者たちを呼び戻したいのであって、滅ぼしたいのではないからである。そしてイザヤを通して言う。「彫像に頼る者たち、鋳像に向かって『汝らは我々の神々だ』と言う者たちよ、汝らは恥辱をもって恥じ入らせられるであろう」(イザヤ42:17)。

De errore profanarum religionum 29.27

27

Dat etiam legem, quam consecratus populus devota perpetuitate custodiat, et ita mandat: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli servies (Deut. VI, 13; Matth. IV, 10; Luc. IV, 8) .

PL 12, 1045C

〔神は〕また、聖別された民が敬虔な永続のうちに守るべき律法を与え、こう命じる。「汝は汝の主なる神を礼拝し、ただ彼にのみ仕えよ」(申命記6:13; マタイ4:10; ルカ4:8)。

De errore profanarum religionum 29.28

28

Et in Deuteronomio similia Dei mandata noscuntur; ait enim: Non erunt tibi dii alii absque me (Deut. V, 7) . Addit etiam, ut animis eorum majestatis suae pondus insinuet: Videte, videte quia ego sum, et non est Deus praeter me.

PL 12, 1045C

また申命記においても、同様の神の命令が知られる。こう言うからである。「汝には、私のほかに他の神々があってはならない」(申命記5:7)。さらに、彼らの心に自らの威厳の重みを染み込ませるために付け加える。「見よ、見よ、私こそがそれであり、私のほかに神はない。」

De errore profanarum religionum 29.29

29

Ego interimam et vivere faciam, percutiam et ego sanabo, et non est, qui eripiat de manibus meis (Apoc. XVI, 6, 7) .

PL 12, 1046A

「私は殺し、また生かす。私は打ち、私が癒やす。私の手から救い出す者はない」(黙示録16:6, 7〔底本の引照のまま。この文言は申命記32:39〕)。

De errore profanarum religionum 29.30

30

In Apocalypsi etiam hoc idem sancta revelatione monstratur; ita enim scriptum est: Et vidi alium angelum volantem medio coelo, habentem Evangelium aeternum, ut annuntiaret super terram per omnes nationes et tribus et linguas et populos, dicentem voce magna: Metuite potius Dominum; et date illi claritatem; quoniam venit hora judicii ejus; et adorate eum qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt.

PL 12, 1046A

黙示録においても、これと同じことが聖なる啓示によって示されている。こう書かれているからである。「そして私は、もう一人の天使が天の真ん中を飛んでいるのを見た。彼は永遠の福音を携え、地の上に、すべての国民、部族、言語、民に告げ知らせようとして、大きな声で言っていた。『むしろ主を畏れよ。彼に栄光を帰せ。彼の裁きの時が来たからである。天と地、海、またそれらの中にあるすべてを造った者を礼拝せよ』」。

De errore profanarum religionum 29.31

31

Dominus quoque noster Jesus Christus, paterna legis instituta custodiens, hoc idem veneranda constitutione promulgat; ait enim: Audi, Israel, Dominus Deus tuus est, et diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo; et de tota anima tua, et de tota virtute tua, hoc primum est; et secundum simile huic: diliges proximum tibi tamquam te.

PL 12, 1046A

我々の主イエス・キリストもまた、父の定めた律法の制度を守りつつ、これと同じことを崇むべき制定によって公布する。こう言うからである。「聞け、イスラエルよ、主が汝の神である。汝は、汝の主なる神を、汝の心のすべてから、汝の魂のすべてから、汝の力のすべてから愛せよ。これが第一である。第二もこれに似ている。汝は隣人を、汝自身のように愛せよ。」

De errore profanarum religionum 29.32

32

In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae (Deut. VI, 5; Matth. XXII, 37-40; Marc. XII, 29-31: Luc. X, 27) .

PL 12, 1046B

「この二つの戒めに、律法全体と預言者が懸かっている」(申命記6:5; マタイ22:37-40; マルコ12:29-31; ルカ10:27)。

De errore profanarum religionum 29.33

33

Sequitur autem hoc divinum venerandumque praeceptum immortalis Domini ac sancta conclusio; addit enim, ut manifestius viam salutis ostendat, et ita loquitur: Haec est autem vita aeterna, ut agnoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) .

PL 12, 1046B

この神的で崇むべき戒めに、不死なる主の聖なる結びが続く。救いの道をいっそう明らかに示すために付け加え、こう語るからである。「永遠の生命とは、彼らが、唯一の真の神である汝を、また汝が遣わしたイエス・キリストを知ることである」(ヨハネ17:3)。

De errore profanarum religionum 29.34

34

Sacrorum mandatorum ordinem scitis; quid sequi, quid fugere debeatis, veneranda atque immortali voce didicistis.

PL 12, 1046B

諸君は聖なる戒めの次第を知っている。何に従い、何を避けるべきかを、諸君は崇むべき不死の声によって学んだ。

De errore profanarum religionum 29.35

35

Audite rursus, quod maneat contemnentes exitium, quibus illos calamitatibus necessitas venerandae legis astrinxerit: clausula enim venerandorum mandatorum in haec verba colligit: Sacrificans diis eradicabitur, praeter Domino soli (Exod. XXII, 20) .

PL 12, 1046B

さらに聞け、軽んじる者たちにいかなる滅びが待つか、崇むべき律法の必然が彼らをいかなる災厄で縛ったかを。崇むべき戒めの結びが、次の言葉に集約するからである。「神々に生贄を捧げる者は根絶される。ただ主にのみ〔捧げる者を除く〕」(出エジプト記22:20)。

De errore profanarum religionum 29.36

36

Si solum sacrilegum hominem metuenda poena percuteret: si peccanti soli minaretur severitas legis, bene se ad sacrilegium obstinati furoris temeritate firmaret: nunc etiam stirpi minatur et soboli, et hoc agit, ne qua pars nequissimi seminis relinquatur, ne quod profani generis vestigium maneat.

PL 12, 1046C

もし恐るべき罰が瀆聖の人間ひとりだけを打つのなら、もし律法の厳格さが罪を犯す者ひとりだけを脅かすのなら、その者は頑なな狂気の軽率さをもって、瀆聖へと確かに自らを固めるであろう。だが今や〔律法は〕血統と子孫をも脅かし、邪悪きわまる種のいかなる部分も残さず、瀆聖の家系の痕跡がいささかも留まらぬようにしている。

De errore profanarum religionum 29.37

37

Sacrificans, inquit, diis eradicabitur (Deut. XXXII, 17) . Considera quid agas, misera ac luctuosa persuasio. Facinus tuum plurimos perdit, et per omnem substantiam generis tui fecunda poena dividitur.

PL 12, 1047A

「神々に生贄を捧げる者は根絶される」と彼は言う(申命記32:17〔底本の引照のまま。この文言は29.35 と同じ出エジプト記22:20〕)。自分が何をしているか考えよ、哀れで痛ましい説得よ。汝の凶行は多くの者を滅ぼし、汝の血統の実体全体にわたって、多産な罰が分け与えられる。

De errore profanarum religionum 29.38

38

Cur autem contra sacrificantes sic saeviat, ordinatae legis auctoritatis in Deuteronomio manifesta significatione monstratur: ita enim invenimus esse perscriptum: Sacrificaverunt daemoniis, et non Deo (Ibid.) .

PL 12, 1047A

なぜ生贄を捧げる者たちに対して〔律法が〕かくも猛威を振るうかは、定められた律法の権威が、申命記において明白な示しをもって教えている。こう書かれているのを我々は見いだすからである。「彼らは悪霊に生贄を捧げた、神にではなく」(同上)。

De errore profanarum religionum 29.39

39

Ad contaminatos ac pollutos te spiritus ne transferas, ab inferioribus ne speres auxilium: ne his supplices, quibus Dei gratia, jam imperare debes.

PL 12, 1047A

汚された、けがれた霊のもとへ汝自身を移すな。下位の者たちから助けを望むな。神の恩寵によって今や汝が命ずるべき者たちに、懇願するな。

De errore profanarum religionum 29.40

40

Ecce daemon est quem colis; cum Dei et Christi ejus nomen audierit, contremiscit, et ut interrogantibus nobis respondeat trepidantia verba, vix se colligit: adhaerens homini laceratur, uritur, vapulat, et statim de commissis sceleribus confitetur.

PL 12, 1047A

見よ、汝が崇拝しているのは悪霊である。神とそのキリストの名を聞くと、震え上がり、我々が問うとき、おののく言葉で答えるために、かろうじて気を取り直す。人にとりついたまま、引き裂かれ、焼かれ、打たれ、ただちに自分が犯した悪事を白状する。

De errore profanarum religionum 29.41

41

Ne hunc colas, ne huic supplices, ne prostratus huic flectas genua, interdicto venerandae legis juberis. Hinc severitatis poena, hinc animadversionis metu metuenda sententia.

PL 12, 1047B

これを崇拝するな、これに懇願するな、ひれ伏してこれに膝を屈するなと、汝は崇むべき律法の禁令によって命じられている。ここから、厳格さの罰が生じ、ここから、懲罰への恐れによって恐るべき宣告が生じる。

De errore profanarum religionum 29.42

42

Quid, Dei indulgentia libertate concessa, jugum potius eligis servitutis?. . . . . . . . . . . . Non desinit Deus summus crimen hoc salutari voce pulsare, sed misericordia ejus errantes homines corrigere frequenti comminatione festinat.

PL 12, 1047B

神の寛容によって自由が与えられたのに、なぜ汝はむしろ隷属のくびきを選ぶのか。……〔写本の欠損〕至高の神は、この罪状を救いの声で責め立てることをやめず、その慈しみは、誤る人間たちを、たび重なる威嚇によって正そうと急ぐ。

De errore profanarum religionum 29.43

43

Audi per Esaiam prophetam vox divina quid dicat: Adoraverunt deos, quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo, et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Esai. II, 8, 9) .

PL 12, 1047B

預言者イザヤを通して、神の声が何を言うか聞け。「彼らは、自分たちの指が造った神々を崇拝した。人は屈み、男は卑しめられた。私は彼らを赦さない」(イザヤ2:8, 9)。

De errore profanarum religionum 29.44

44

Et jam vos, o profani homines, iratum numen alloquitur, et adhuc errores vestros sacra convenit voce; ait enim in sequentibus per eumdem prophetam: Illis fudistis libamina, et illis imposuistis sacrificia. Super haec non indignabor, dicit Dominus (Esai. LVII, 6) ?

PL 12, 1047C

そして今や、諸君、瀆聖の者たちよ、怒れる神威が諸君に語りかけ、なお聖なる声で諸君の誤りを戒める。同じ預言者を通して、続く箇所でこう言うからである。「それらに汝らは灌奠を注ぎ、それらに生贄を捧げた。これらのことに私は憤らないのか、と主は言う」(イザヤ57:6)。

De errore profanarum religionum 29.45

45

Adhuc indignationem suam salutaris Deus dilatat, severitatem suspendit, si vos forsitan peccare poeniteat, ut sacrilegae voluntatis exitium aliquo genere relinquatis.

PL 12, 1047C

なお救いをもたらす神は、自らの怒りを引き延ばし、厳格さを保留している。諸君が罪を犯したことをもしや悔いるなら、瀆聖の意志の滅びを、何らかの仕方で捨てるようにとである。

De errore profanarum religionum 29.46

46

Ecce in ipso indignationis impetu moderata rursus voce persuadet, et irarum suarum comprimit stimulos; ait enim per Hieremiam prophetam: Nolite ambulare post deos alienos, ut serviatis eis, et ne adoraveritis, ne incitetis me operibus manuum vestrarum ad disperdendos vos (Jerem. XXV, 6) .

PL 12, 1047C

見よ、憤りの勢いのさなかにあっても、神は再び穏やかな声で説き勧め、自らの怒りの刺激を抑える。預言者エレミヤを通して言うからである。「他の神々のあとに従って歩み、それらに仕えてはならない。それらを崇拝してもならない。汝らの手の業によって私を駆り立て、汝らを滅ぼさせてはならない」(エレミヤ25:6)。

De errore profanarum religionum 29.47

47

Quid hic ad sacrilegium pronus aures tuas obstruis? quid hic obstinati furoris ardore in exitium mortemque festinas? Liberum te Deus fecit, in tua manu est, ut aut vivas aut pereas.

PL 12, 1047C

なぜ汝は、ここでなお瀆聖へと傾き、耳をふさぐのか。なぜ、頑なな狂気の熱に駆られて、滅びと死へ急ぐのか。神は汝を自由にした。生きるか滅びるかは、汝の手の中にある。

De errore profanarum religionum 29.48

48

Quid te per abrupta praecipitas? in lubrico itinere constitutus, et in ipso lapsu positus, titubantia aliquando suspende vestigia?

PL 12, 1047D

なぜ汝は、断崖へ向かって身を投げるのか。滑りやすい道に置かれ、まさに足を滑らせつつあるのだから、せめて今、よろめく足取りを止めよ。

De errore profanarum religionum 29.49

49

Ecce sententia depromitur, ecce poena decernitur: diu criminibus tuis pepercit divina moderatio: diu facinus tuum cum dissimulatione respexit: pervenis ad illud anceps, ubi spes, ubi vota deficiunt. Et ut manifestius instruaris, animadversionis exitium disce.

PL 12, 1047D

見よ、宣告が取り出され、見よ、罰が定められる。神の節度は長く汝の犯罪を赦し、長く汝の凶行を、見て見ぬふりで眺めてきた。汝は、希望も願いも尽きる、あの危うい分かれ目に至る。いっそう明らかに教えられるために、懲罰の結末を学べ。

De errore profanarum religionum 29.50

50

Super hac re in Apocalypsi totus ordo responsi est; ita enim scriptum est: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit vota in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei, mixto in poculo irae ejus.

PL 12, 1048A

この件については、黙示録に応答の全容がある。こう書かれているからである。「もし誰かが獣とその像を礼拝し、額あるいは手に願い〔底本は vota。「刻印」の誤りか〕を受けるなら、その者もまた、神の怒りの葡萄酒、神の怒りの杯に混ぜられたものを飲む。」

De errore profanarum religionum 29.51

51

Et puniet igne et sulphure sub oculis agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet. Nec habebunt requiem die ac nocte, quicumque adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9, 10) .

PL 12, 1048A

「そして彼は、小羊の目の前で、火と硫黄によって罰する。彼らの苦しみの煙は、世々限りなく立ち上る。獣とその像を礼拝する者はだれであれ、昼も夜も休みを得ない」(黙示録14:9, 10)。