ユリウス・フィルミクス・マテルヌスfl. c. 335–350

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 12 › De errore profanarum religionum

Caput V 第V章

Julius Firmicus Maternus · De errore profanarum religionum · PL 12, 991A · 14 sectiones

De errore profanarum religionum 5.1

1

Item Ignis apud Persas. Horum mysteria fabulasque detegit, lascivos tristesque ritus detestatur, admixtis saepe e sacris Christianorum cohortationibus, et ad finem capitis, ubi post secundam lacunam de anima humana loquitur, philosophico etiam de indissolubili animi anima ratiocinatio.

PL 12, 991A

同様に、ペルシア人のもとでの火〔の崇拝を論駁する〕。――彼らの秘儀と物語を暴き、放縦で陰鬱な儀礼を忌む。キリスト教徒の祭儀からの勧告をしばしば混ぜ、章の末尾では、第二の欠損のあとで人間の魂について語り、魂が分解しえないことについての哲学的な推論も行う〔底本は de indissolubili animi anima ratiocinatio。本文が崩れているらしく、大意で解した〕。

De errore profanarum religionum 5.2

2

Persae et Magi omnes, qui Persiae regionis incolunt fines, ignem praeferunt et omnibus elementis putant debere praeponi.

PL 12, 992A

ペルシア人と、ペルシアの地方の境に住むマギの者たちはみな、火を重んじ、あらゆる元素に優先させるべきだと考えている。

De errore profanarum religionum 5.3

3

Hi itaque Jovem in duas dividunt potestates naturam ejus ad utriusque sexus transferentes et viri et foeminae simulacra ignis substantiam deputantes, et mulierem quidem triformi vultu constituunt, monstrosis eam serpentibus illigantes.

PL 12, 992A

それゆえ彼らは、ユピテルを二つの力に分け、その本性を両性に移し、男と女の像に火の実体をあてがう。そして女を三つの顔の形に立て、怪物のような蛇で縛りつける。

De errore profanarum religionum 5.4

4

Quod ideo faciunt, ne ab auctore suo diabolo aliqua ratione dissentiant: sed ut dea sua serpentibus polluta, maculosis diaboli insignibus adornetur. Virum vero abactorem boum colentes, sacra ejus ad ignis transferunt potestatem.

PL 12, 992A

これを彼らが行うのは、自分たちの創始者である悪魔と、いかなる点でも違わないようにするためである。そして彼らの女神は、蛇に汚されて、悪魔の汚れた徽章で飾られる。また、牛盗人である男を崇拝して、その祭儀を火の力に移す。

De errore profanarum religionum 5.5

5

Sicut Propheta ejus nobis tradidit, dicens: Μικτάβω μυστάκυ ὁ κλοπίης σύνδετε πατρος ἀγάυου. Hunc Mithram dicunt. Sacra vero ejus in speluncis abditis tradunt, ut semper obscuro tenebrarum squalore demersi, gratiam splendidi ac sereni luminis non videant.

PL 12, 993A

それは、彼の預言者が我々に伝えたとおりである。曰く、「吼える牛の秘儀に与る者たちよ……高貴な父の牛盗みを、声を合わせて歌え」〔ギリシア語。底本の本文はひどく崩れている。ミーニュの脚注はスカリゲルの校訂を示し、前の行の末尾はフィルミクスが故意に切り詰め、後の行の欠けは写字生などが読み取れなかったためとする。その校訂に従って大意で訳した〕。これをミトラスと彼らは呼ぶ。その祭儀は、隠れた洞窟の中で伝えられる。つねに闇の暗い汚れの中に沈められ、輝かしく澄んだ光の恩寵を見ることがないようにするためである。

De errore profanarum religionum 5.6

6

O caeca numinis consecratio; o nefariae legis fugienda commenta! Deum esse credis, cujus de sceleribus confiteris. Vos itaque, qui dicitis in his templis rite sacrificari non Magorum ritu Persico, cur haec Persarum sacra laudatis?

PL 12, 993A

ああ、盲目な神威の聖別よ。ああ、不敬な法の、逃れるべき作り話よ。汝は、その悪事を自ら告白している者を、神であると信じている〔ミーニュの脚注によれば、フィルミクスがミトラスの悪事として挙げるのは、牛を連れ去ったことだけである〕。それゆえ諸君は、これらの神殿でマギのペルシア風の儀礼ではなく正しく犠牲が捧げられていると言うが、なぜこのペルシア人の祭儀をほめるのか〔ミーニュの脚注は、フィルミクスがここではミトラスの祭儀をペルシア人の宗教と別のものとしながら、前の箇所では両者を混同している、とする〕。

De errore profanarum religionum 5.7

7

Scio, hoc Romano nomine dignum putatis, ac Persarum sacris. At Persarum legibus sequatur. . . . . . .. . . . . . . ut armata clypeo, lorica, thorace, gladio et hasta consecratur. . .

PL 12, 994A

私は知っている。諸君はこれをローマの名にもペルシアの祭儀にもふさわしいと考えていることを。しかし、それならペルシア人の法に従うがよい。……〔写本の欠損〕盾と胸甲と鎧と剣と槍で武装した者として聖別される。……〔欠損〕

De errore profanarum religionum 5.8

8

Tertia etiam pars est, qua in asperis secretisque sylvarum agrestiumque ferarum sortita imperium. Ultima pars tripartitae istius divisionis aestimat libidinum vias, quae prava desideria quaeque praeposterae cupiditatis monstrant illecebras.

PL 12, 994A

第三の部分もあり、これは森の険しく人目につかない所と、野の獣たちの支配を割り当てられている。この三分割の最後の部分は、欲情の道を見積もり、それが邪な欲望と、倒錯した欲求の誘惑を示す。

De errore profanarum religionum 5.9

9

Ideo unam partem capiti assignant, ut hominis iram quodammodo denotare videatur. Aliam in corde statuunt, ut diversarum cogitationum varietatem, quas multiplici intentione concipimus, in modum sylvarum tenere videatur.

PL 12, 995A

それゆえ、一つの部分を頭に割り当て、人間の怒りをなにがしか示すように見せる。もう一つを心臓に置き、我々が多様な意図をもって抱く、さまざまな思考の多様さを、森のように抱えているように見せる。

De errore profanarum religionum 5.10

10

Tertia pars constituitur in jecore, unde libido nascitur et voluptas. Illic enim genitalium seminum collecta fecunditas naturalibus stimulis desiderium cupiditatis exagitat.

PL 12, 995A

第三の部分は肝臓に置かれる。そこから欲情と快楽が生まれる。そこで、集められた生殖の種子の豊かさが、自然の刺激によって欲望の渇きをかき立てるからである。

De errore profanarum religionum 5.11

11

Quid ergo perficit ista divisio, diligenter aspicite, ut cernatis, quam facile commentum ratio veritatis impugnet. Si dividitur anima, et substantia ejus diverso efficaciae genere separatur, dissoluto ordine suo, incipit esse quod fuerat.

PL 12, 995A

さて、この分割が何を成し遂げるかを、よく見よ。そうすれば、真理の理が作り話をいかに容易に攻め落とすかがわかる。もし魂が分けられ、その実体が働きの異なる種類へと分かたれるなら、その秩序は解体され、かつてあったものでなくなり始める〔底本は incipit esse quod fuerat(かつてあったものであり始める)。文脈から否定の語が落ちたと見て解した〕。

De errore profanarum religionum 5.12

12

Aliud enim mens est, aliud ira, aliud libido. Animam ergo separatio ista dissolvit, et patitur maximam ex ista partitione jacturam, nec integram sui speciem res ista custodit, quae per tres contrarias separatim dividitur, et (ut verum dicam) fit ex ipsa divisione mortalis.

PL 12, 995B

というのも、精神は一つ、怒りは別、欲情はまた別だからである。それゆえこの分離は魂を解体し、魂はこの分割から最大の損失をこうむる。三つの相反するものによって別々に分けられるこのものは、自らの完全な姿を保つことができず、(真実を言えば)この分割そのものから、死すべきものとなる。

De errore profanarum religionum 5.13

13

Etenim quod potest dividi, corpus est. Quod autem corpus est, necesse est esse mortale. Ergo si anima dividitur, corpus est. Si corpus est, necesse est sit res mortalis. Egregia erroris istius ac praeclara comitantia.

PL 12, 995B

というのも、分けられうるものは物体である。物体であるものは、必ず死すべきものである。したがって、もし魂が分けられるなら、それは物体である。もし物体であるなら、必ず死すべきものである。この誤りに伴う、何とも見事で輝かしい帰結である。

De errore profanarum religionum 5.14

14

Maximum nobis beneficium ex ista consequentia confertur. Commentis istarum absurditatum animas volunt esse mortales.

PL 12, 995B

この帰結から、我々に最大の益がもたらされる。これらの不条理な作り話によって、彼らは魂が死すべきものであると言いたがるのである。