Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 7.1
Audi quemadmodum dico. Sunt quaedam ejusmodi, quae sunt natura manifesta, sicut quae sunt et omnia supercoelestia: ut τὸ πνεῦμα, καὶ ὁ νοῦς, ἡ ψυχὴ, τὸ νόημα, ἡ παιδεία, ἡ ἀρετὴ, ὁ λόγος, opinio, perfectio, sententia, vita, intelligentia: et adhuc superius, existentialitas, vitalitas, intelligentitas: et adhuc super omnia ista, ὂν μόνον: et istud ὅ ἐστι ἓν μόνον ὄν.
PL 8, 1023A私がどう言うか聞くがよい。存在するもの、また天上を超えたもの全てのように、その本性が明らかなある種のものがある。すなわち、プネウマ(霊)、ヌース(知性)、プシュケー(魂)、ノエーマ(思念)、パイデイア(教育)、アレテー(徳)、ロゴス(言葉・理)、意見、完成、判断、生命、知解である。さらにこれより上位には、実在性・生命性・知解性がある。そしてこれら全ての上には、ただオン(存在するもの)のみがある。すなわち、ただ一つのオンであるところのものである。
Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 7.2
In ista si ἡμῶν νοῦς recte ingreditur, comprehendit ista et ab his formatur: et stat intelligentia, jam non in confusione inquisitionis existens. Sed quoniam intelligentia talis de altero est, comprehensio et definitio quaedam efficitur.
PL 8, 1023Bもし我々のヌースがこれらのうちに正しく入り込むならば、これらを把握し、これらによって形作られる。そして知解は、もはや探究の混乱のうちにはなく、確立する。しかし、そのような知解は他者についてのものであるから、ある種の把握と定義が成立する。
Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 7.3
Alia ὄντα solum ὄντα esse intelligimus: quoniam in eo quod quidquid tale est, alterius est et aliud, ut intellectuale ad intellectibile. Ergo intellectibilia sunt ea quae vere sunt: alia quae tantum sunt, intellectualia.
PL 8, 1023B我々は、他のオンタ(存在するもの)は単にオンタであるにすぎないと理解する。なぜなら、そのようなものはすべて、他のものに属し他のものであり、知性的なものが知解対象たるものに対するようなものだからである。したがって、真に存在するものは知解対象的なもの(可知的なもの)であり、単に存在するにすぎない他のものは知性的なものである。
Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 7.4
Sunt autem ista omnia, animarum in natura intellectualium, nondum intellectum habentium; quae sunt, sed ad intelligentiam accommodata.
PL 8, 1023Bしかしこれらすべては、知性的な本性を持つ諸々の魂のものであって、いまだ知解を有していないものであり、存在してはいるが知解へと適応させられているものである。
Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 7.5
Excitatus enim in anima ὁ νοῦς, intellectualem potentiam animae illustrat et illuminat, et intellectuat ac figurat: et innascitur animae intelligentia atque perfectio. Idcirco et substantia dicitur anima, quoniam omnis substantia subjectum est.
PL 8, 1023B魂のうちで目覚めさせられたヌースは、魂の知性的な可能態を照らし輝かせ、それを知性化し形作る。そして魂には知解と完成とが生じる。それゆえに魂は実体とも呼ばれる、あらゆる実体は基体だからである。
Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 7.6
Subjectum autem alteri alicui subjacet: subjacet autem anima τῷ νόει,: et πνεύματι ἁγίῳ ἡ ὕπαρξις τῆς ψυχῆς. Substantia igitur anima.
PL 8, 1023C基体とは、何か他のものの下に置かれているものである。しかるに魂はヌース(知性)の下に置かれており、魂のヒュパルクシス(実在)はプネウマ・ハギオン(聖なる霊)の下に置かれている。したがって魂は実体である。