マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi

Caput X 第X章

Marius Victorinus · Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi · PL 8, 1025A · 11 sectiones

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.1

1

Cum suscipit anima et intelligit quae sunt in mundo, si illa intelligit quae sunt animalia et animata; in eo quod est habere animam, sunt quae non vere non sunt.

PL 8, 1025A

魂が世界のうちにあるものを受け取り知解するとき、もし魂が、動物であるもの、魂を与えられたものを知解するならば、魂を有するという点において、それらは真には存在しないのではないものである。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.2

2

Quodam enim modo μὴ ὄντα, juxta quod animam habent: quodam modo μὴ ὄντα juxta id quod conversibilem ὕλην habent et qualitates versibiles: et sunt haec quae diximus μὴ ὄντως μὴ ὄντα.

PL 8, 1025B

すなわち、魂を有するという点においては、ある仕方でメー・オンタ(存在しないもの)である。転変するヒュレー(質料)と転変する性質を有するという点においては、別の仕方でメー・オンタである。そしてこれらが、我々が「真にはメー・オンタではないもの」と呼んだところのものである。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.3

3

Cum autem intelligimus sub anima ὕλην (in anima dico ὕλην, quidquid sine intellectuali anima est, circumlato sensu) ipsa comprehendit circa qualitates quasi μή ὄντα quae sunt: sunt enim versibiles qualitates; et juxta hoc, μὴ ὄντα.

PL 8, 1025B

しかし我々が、魂の下にあるヒュレー(質料)を知解するとき(魂においてヒュレーと私が言うのは、語の意味を広げて、知性的な魂を欠くものすべてのことである)、魂自身は、性質に関して、いわば存在するメー・オンタとしてそれを把握する。というのも、性質は転変するものだからである。そしてこの点において、それらはメー・オンタである。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.4

4

Etenim ipsum subjectum quae ὕλη dicitur, indeterminatum est; et ideo sine qualitate dicitur. Si autem determinatur, qualitas dicitur, et non qualis ὕλη.

PL 8, 1025B

なぜなら、ヒュレーと呼ばれる基体そのものは、無規定であり、それゆえ性質を欠くと言われるからである。しかしそれが規定されるならば、性質と呼ばれるのであって、性質を帯びたヒュレーとは呼ばれない。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.5

5

Sed sunt primae qualitates in corporibus primis, igne, aere, aqua, terra: quae sunt, sed per se, sine commixtione vel alicujus unione. Si enim ista, qualitates; et ista, ὕλη: qualitates igitur ὕλη.

PL 8, 1025B

しかし第一の性質は、第一の物体、すなわち火・空気・水・土のうちにある。これらは、それ自体として、何ものとの混合や結合もなしに存在する。もしこれらが性質であり、またこれらがヒュレーであるならば、性質はヒュレーである。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.6

6

Non enim ut accidens accidit τῇ ὕλῃ; sed ipsa est qualitas: non potest enim esse qualitas, ipsa per semet, sed eo quod est; hoc ipso ὕλη est. Et semper quidem ὑλικὴ cum sit, nihil aliud quam ὕλη est.

PL 8, 1025C

性質は、偶有性としてヒュレーに付帯するのではなく、性質そのものがヒュレーである。というのも、性質はそれ自体だけでは存在しえず、そこに存するところのものによって存在するのであり、まさにそのことによってヒュレーだからである。そして常にヒュリケー(質料的なもの)でありながら、ヒュレー以外の何ものでもない。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.7

7

Sicut et anima, juxta quod intellectualis est, anima est; et juxta quod semper movetur et a se movetur, non secundum duplicationem neque secundum accidens, ista anima est, sed quod istae qualitates, substantia est anima.

PL 8, 1025C

魂もまた同様である。知性的であるという点において魂は魂であり、常に動き、しかも自らによって動くという点において、重複によってでも偶有性によってでもなく、この魂は魂である。むしろ、これらの性質であるという点で、魂は実体である。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.8

8

Sic etiam ὕλη ipsa qualitas, ipsa substantia ὕλη. Differt autem anima ab ὕλῃ. Dicunt enim quidam, quod anima ὕλη est; quod subjectum et qualitas eadem sit substantia, eademque sit substantia et anima et ὕλη.

PL 8, 1026A

同様にヒュレーも、それ自体が性質であり、それ自体が実体であるヒュレーである。しかし魂はヒュレーと異なる。ある者たちは、魂はヒュレーであると言う。すなわち、基体と性質は同一の実体であり、実体と魂とヒュレーとは同一であると言うのである。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.9

9

Sed differt, ut dixi: quoniam anima intellectualis cum sit, intelligit semetipsam. At vero ὕλη omnimodis intelligens cum sit, neque intelligentiam neque sensum in sensu ullum habet.

PL 8, 1026A

しかし、私が言ったとおり両者は異なる。魂は知性的なものであるから、自らを知解する。しかるにヒュレーは、あらゆる点で知解を欠く〔底本は「知解する」だが、文脈から否定を補って読む〕ものであって、いかなる知解も、感覚におけるいかなる感覚も持たない。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.10

10

Et idcirco anima ea est quae sunt: cum ipsa sola et pura est, ex iis est quae sunt: mixta vero τῇ ὕλῃ, ex iis est quae non vere non sunt. Sola autem ἡ ὕλη omnium quae non sunt nutrix est.

PL 8, 1026A

それゆえ魂は、存在するものに属する。魂がそれ自体単独で純粋であるときは、存在するものに属し、ヒュレーと混合されているときは、真には存在しないのではないものに属する。しかるにヒュレーのみが、存在しないもの全ての養い手である。

Ad Candidum Arianum de Generatione Divini Verbi 10.11

11

Anima vero et ἡ ὕλη, omnium nutrix est, sed anima, propria virtute omnium nutrix est et vitae generatrix: ή ὕλη vero sine anima, effeta et densa facta, in aeternum manet, animationem ab anima habens. Sunt igitur et dicuntur ista, μὴ ὄντα. De iis ergo quae non sunt, ita se habet.

PL 8, 1026A

しかるに魂とヒュレーとは、ともに万物の養い手であるが、魂は自らの力によって万物の養い手であり生命の生成者である。しかるにヒュレーは、魂を欠くならば、生殖力を失い凝り固まったものとなって永遠にとどまり、魂から生気を受けるのである。されば、これらはメー・オンタであり、またそう呼ばれる。存在しないものについては、以上のとおりである。