De Spectaculis 17.1
Similiter impudicitiam omnem amoliri jubemur. Hoc igitur modo etiam a theatro separamur, quod est privatum consistorium impudicitiae, ubi nihil probatur, quam quod alibi non probatur.
PL 1, 649B同様に、我々はあらゆる淫らさを退けるよう命じられている。したがってこのようにして、我々は劇場からも引き離される。劇場とは淫らさの私的な会堂であって、そこでは、ほかの場所で是とされないもの以外、何ひとつ是とされることがないのである。
De Spectaculis 17.2
Ita summa gratia ejus de spurcitia plurimum concinnata est, quam Atellanus gesticulator, quam mimus etiam per mulieres, repraesentat, sexum pudoris exterminans ut facilius domi quam in scena erubescant; quam denique pantomimus a pueritia patitur in corpore, ut artifex esse possit.
PL 1, 649Bかくして劇場の最大の魅力は、その大半が汚穢によって作り上げられている。その汚穢を、アテラナ劇の身振り役者は演じ、道化役者もまた女たちを用いて演じる――女という性から恥じらいを追い払い、舞台の上よりもむしろ家の中で恥じ入るほうが容易であるようにしてしまうのだ。そして最後に、パントミムス役者は、それを芸人となるために、幼少の頃からその身に受け続けるのである。
De Spectaculis 17.3
Ipsa etiam prostibula publicae libidinis hostiae in scena proferuntur, plus miserae in praesentia feminarum, quibus solis latebant, perque omnis aetatis, omnis dignitatis ora transducuntur; locus, stipes, elogium, etiam quibus opus non est, praedicatur.
PL 1, 649B娼婦たち自身までもが、公然たる欲望の犠牲として、舞台の上に引き出される。かつては女たちからのみ身を隠していたのに、その女たちの面前に立たされるがゆえに、いっそう哀れなのである。そしてあらゆる年齢の、あらゆる身分の者たちの目の前を、次々に引き回される。その場所も、値段も、名札さえも、それを必要としない者にまで触れ回られる。
De Spectaculis 17.4
Taceo de reliquis, ea quae in tenebris et in speluncis suis delitescere decebat, ne diem contaminarent. Erubescat senatus, erubescant ordines omnes.
PL 1, 650A残りのことについては黙っておこう――それらは闇の中に、自分たちの洞穴の中に隠れひそんでいるのがふさわしく、そうすれば白日を汚さずに済んだはずのものである。元老院は恥じ入るべきである、あらゆる身分の者たちも恥じ入るべきである。
De Spectaculis 17.5
Ipsae illae pudoris sui interemptrices, de gestibus suis ad lucem et populum expavescentes, semel anno erubescant Quod si nobis omnis impudicitia exsecranda est, cur liceat audire quae loqui non licet?
PL 1, 650A自分自身の恥じらいを殺したその当の女たちでさえも、光と民衆の前でおのれの仕草におびえながら、年に一度は恥じ入るがよい。もし我々にとって、あらゆる淫らさが忌み嫌うべきものであるならば、なぜ、口にすることが許されないことを、聞くことは許されるのか。
De Spectaculis 17.6
Cum etiam scurrilitatem et omne vanum verbum judicatum a Deo sciamus, cur aeque liceat videre, quae facere flagitium est?
PL 1, 650A我々は、下品な戯言も、あらゆる空しい言葉も、神によって裁かれるものであると知っているのだから、なぜ同様に、行うことが恥ずべき行為であることを、見ることは許されるのか。
De Spectaculis 17.7
Cur quae ore prolata communicant hominem, ea per oculos et aures admissa non videantur hominem communicare: cum spiritui appareant aures et oculi, nec possit mundus praestari, cujus apparitores inquinantur? Habes igitur et theatri interdictionem, de interdictione impudicitiae.
PL 1, 650A口から出て語られたことが人を汚すというのに、なぜ、目と耳を通して受け入れられたことは、人を汚すとは見なされないのか。耳と目とは霊に仕える従者であり、その従者が汚されている以上、清らかであることなど叶わないのに。かくしてお前は、淫らさの禁止から、劇場の禁止をも手にしているのである。