De Spectaculis 16.1
Cum ergo furor interdicitur nobis, ab omni spectaculo auferimur, etiam a Circo, ubi proprie furor praesidet. Aspice populum ad spectaculum jam cum furore venientem, jam tumultuosum, jam caecum, jam de sponsionibus concitatum.
PL 1, 648Bそれゆえ、熱狂が我々に禁じられている以上、我々はあらゆる見世物から遠ざけられる。とりわけ、熱狂がまさしく支配する競走場からも。見よ、民衆が見世物へと、すでに熱狂に満ち、すでに騒然とし、すでに盲目となり、すでに賭けに駆り立てられてやって来るさまを。
De Spectaculis 16.2
Tardus est illi Praetor, semper oculi in urna ejus cum sortibus volutantur. Dehinc ad signum anxii pendent, unius dementiae una vox est. Cognosce dementiam de vanitate. Misit dicunt et nuntiant invicem, quod simul ab omnibus visum est.
PL 1, 648B彼らには法務官の到着さえ遅く感じられ、彼らの目はつねに、籤とともにその壺の中を巡っている。それから合図を待って気を揉み、固唾を呑んで待ちかまえる。ただ一つの狂気にただ一つの声がある。この狂気を、その虚しさから知るがよい。「投げた」と彼らは言い、互いに告げ合う――皆が同時に見たことを。
De Spectaculis 16.3
Teneo testimonium caecitatis non vident quid sit: mappam missam putant; sed est diaboli ab alto praecipitati gula. Ex eo itaque itur in furias et animos et et discordias, et quidquid non licet sacerdotibus pacis.
PL 1, 648B私はここに、彼らの盲目の証しを捉えている――彼らは、それが何であるかを見ていない。合図の布(マッパ)が投げ落とされたのだと思っているが、それは実は、高みから墜落した悪魔の喉にほかならない。それゆえ、そこから人は、激怒へ、猛った心へ、そして不和へと向かう。それらはみな、平和の祭司たちには許されていない事柄である。
De Spectaculis 16.4
Inde maledicta, convicia sine justitia, odii etiam suffragia sine merito amoris. Quid enim consecuturi suum illic agunt, qui sui non sunt? nisi forte hoc solum, per quod sui non sunt: de aliena infelicitate contristantur, de aliena felicitate laetantur.
PL 1, 649Aそこから、憎むべき正当な理由もないままの呪詛や罵倒が、さらには愛すべき何の功もないままの票決さえもが生じる。いったい、自分自身のものですらない者たちが、そこで自分のことを行って、何を得ようというのか。もし何かあるとすれば、ただこの一事のみ――それによって彼らは自分自身のものでなくなるということ。すなわち、他人の不幸を悲しみ、他人の幸福を喜ぶことである。
De Spectaculis 16.5
Quidquid optant, quidquid abominantur, extraneum ab illis est, ita et amor apud illos otiosus, et odium injustum. At forsitan sine caussa amare liceat, quam sine caussa odisse. Deus certe etiam cum caussa prohibet odisse, qui inimicos diligi jubet.
PL 1, 649A彼らが望むものも、忌み嫌うものも、すべて彼ら自身とは無縁のものである。それゆえ、彼らのもとでは愛もまた無益であり、憎悪も不当である。しかし、あるいは、理由なく憎むよりは、理由なく愛する方が許されるかもしれない。しかし神は、理由があってさえも憎むことを禁じておられる。敵を愛せよと命じておられるのだから。
De Spectaculis 16.6
Deus etiam cum caussa maledicere non sinit, qui maledicentes benedici praecipit (Matth. V. Marc. VII. Rom. XIII). Sed Circo quid amarius, ubi ne principibus quidem aut civibus suis parcunt?
PL 1, 649A神はまた、理由があってさえも呪うことをお許しにならない。呪う者たちを祝福せよと命じておられるのだから(マタイ5;マルコ7;ローマ13)。しかし、競走場ほど苦々しいものがあろうか。そこでは、元首たちに対してさえ、また同じ市民たちに対してさえ、容赦がないのである。
De Spectaculis 16.7
Si quid horum quibus Circus furit, alicubi competit sanctis, etiam in Circo licebit. Si vero nusquam, ideo nec in Circo.
PL 1, 649Aもし、競走場を熱狂させるこれらの事柄のうちのいずれかが、どこか他の場所で聖徒たちにふさわしいとされるならば、競走場においてもまた許されるであろう。しかし、もしどこにおいても許されないのであれば、それゆえ競走場においても許されない。