Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.1
Hanc igitur spem qui percepit, merito interpellavit tristitiam animae dicendo, VERS. 6: Ut quid, anima, tristis es, et ut quid conturbas me? Spera in Deum, quoniam confitebor illi, salutare vultus mei et Deus meus.
PL 9, 905Aそれゆえ、この希望を得た者は、魂の悲しみを、当然にもこう言って咎めた。「我が魂よ、なぜ悲しむのか、なぜ我を乱すのか。神に希望を置け。我は彼を告白するであろう。我が顔の救い、我が神を」(詩篇41:6)。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.2
Et vide nisi conveniat intellectui huic quem secuti sumus, ut in tempore persecutionis et improperii nominis Dei hujusmodi spe consoletur animam justus. Ut quid tristis es, anima, et ut quid conturbas me? Spera in Deum quoniam confitebor illi.
PL 9, 905Aそして、この解釈、すなわち我々が従ってきた解釈に、神の名のゆえの迫害と侮辱の時に、義しい者がこのような希望によって魂を慰めるということが、合致していないだろうか。見てみるがよい。「我が魂よ、なぜ悲しむのか、なぜ我を乱すのか。神に希望を置け、我は彼を告白するのだから」。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.3
Sed quoniam fieri non potest, ut projiciens animam suam in mortem non aliqua contristatione turbetur, quippe cum ipse omnium virtutum Dominus, ipse princeps fidei, ipse Filius Dei, qui antequam in tempus crucis veniret, ac fiducia loquebatur ut diceret: Nemo auferet animam meam a me, potestatem habeo ponendi animam meam et iterum resumendi eam (Joann. X, 18) ; idem tamen in proxima hora mortis, perturbata est, inquit, anima mea usque ad mortem (Marc. XIV, 34) ; et, Pater, si fieri potest, transeat calix iste a me (Matth. XXVI, 39) , et in novissimo gemitu: Deus, Deus meus, ut quid me dereliquisti (Matth. XXVII, 46) ?
PL 9, 905Aしかし、自らの魂を死へと投げ出す者が、何らかの悲しみによって乱されずにいることは、ありえない。あらゆる力の主であり、信仰の首長であり、神の子である彼自身が、十字架の時が来る前には、確信をもって「誰も我が魂を我から奪い取らない。私には、我が魂を置く権限があり、再びそれを取り戻す権限がある」(ヨハネ10:18)と語っていたのに、それでも、死の間近な時には、「我が魂は死ぬほどに乱れている」(マルコ14:34)と言い、また「父よ、もし可能なら、この杯を我から過ぎ去らせよ」(マタイ26:39)と言い、そして最後のうめきにおいて「神よ、我が神よ、なぜ我を見捨てたのか」(マタイ27:46)と言ったのであるから。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.4
Ita et psalmus iste imaginem persecutionis in ordinem ostendens, quantae conflictiones tribulationesque sustinendae sint justo, per quas tentanda et probanda sit fides ejus; ideo ait, VERS. 7: Deus meus, turbata est in me anima mea.
PL 9, 905Bこのように、この詩篇もまた、迫害の像を順に示し、義しい者がどれほどの戦いと艱難に耐えねばならないか、それらを通して彼の信仰が試され、確かめられねばならないかを示しつつ、それゆえ言う。「我が神よ、我が魂は我がうちで乱れている」(詩篇41:7)。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.5
Quis enim est cujus non turbetur anima in tempore persequentium nomen Dei? Praeter illam enim necessitatem fragilitatis humanae, praeter corporales trepidationes, est quaedam peculiaris fidei perturbatio, cum videantur persecutores nominis Dei increscere et dominari, nec vindicare Deus famulos suos, nec subvenire tribulationibus eorum, nec extendere adversus inimicos suos potentem dextram suam.
PL 9, 905B実に、神の名を迫害する者たちの時に、その魂が乱されない者が誰かいるだろうか。人間の弱さの必然を別にしても、体の震えを別にしても、信仰には固有の動揺がある。それは、神の名の迫害者たちが増し加わって支配しているように見え、神がその僕たちのために復讐せず、その艱難を助けず、その敵に対して力ある右手を伸ばさないように見えるときである。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.6
Et ideo quia nemo in hujusmodi tempore sensum judiciorum Dei retinet, pulchra est illa exclamatio Domini: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti (Ibid.) ? qua ostendit se non intelligere causam quare sit derelictus.
PL 9, 905Cそして、このような時に、神の裁きについての感覚を保てる者は誰もいないからこそ、主のあの叫びは見事である。「神よ、我が神よ、なぜ我を見捨てたのか」(マタイ27:46)。これによって、彼は、自分がなぜ見捨てられたのか、その理由を理解していないことを示している。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.7
Et si ille sapientiae magister et enarrator Patris, Filius sic perturbatur, ut interroget Patrem ut quid dereliquisset; quid facient reliqui quamlibet justi, cum judiciorum Dei altitudines supervenerint eis?
PL 9, 905C知恵の師であり、父の語り手である子でさえ、このように乱され、なぜ見捨てたのかと父に問うのなら、他のどれほど義しい者たちであっても、神の裁きの深みが彼らに臨んだとき、どうするだろうか。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.8
Verumtamen docet psalmus, quid in his perturbationibus retinere et solum facere debeamus. Oportet enim omnem virum justum cum tentatur, cum tribulatur, cum angustiatur, cum in perturbatione animae venit, etsi quare haec sibi accidant non intelligit, fidem tamen non relinquere, nec condemnare credulitatem, quam docuit propheta dicendo: Propterea memor ero tui, Domine, de terra Jordanis et Hermonis a monte modico.
PL 9, 905Cそれでも、詩篇は、これらの動揺のうちで、我々が何を保ち、何だけをなすべきかを教えている。すなわち、義しいすべての人は、試みられ、悩まされ、苦しめられ、魂の動揺に陥るとき、なぜこれらのことが自分に起こるのかを理解しなくとも、それでも信仰を捨ててはならず、預言者が言って教えた、その信じる心を断罪してはならない。「それゆえ、主よ、我はヨルダンの地とヘルモンから、小さな山から、汝を思い起こそう」。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.9
Nam quia perturbata est in me anima mea, propterea, inquit, memor ero tui de terra Jordanis et Hermonis. In terra enim Jordanis introitum significat repromissae haereditatis populo Israel.
PL 9, 905D実に、「我が魂が我がうちで乱れているので、それゆえ」と彼は言う、「我はヨルダンの地とヘルモンから汝を思い起こそう」。ヨルダンの地は、イスラエルの民にとって約束された嗣業への入り口を意味するからである。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.10
Et quoniam nos spiritualibus spiritualia comparantes, nobis haereditatis introitus fides existimatur. Haec est enim janua repromissionum nostrarum. Itaque ubi initium fidei nostrae commendare voluit Propheta, ibi terram Jordanis et montem Hermonem nominavit.
PL 9, 905Dそして、我々が霊的なものを霊的なものに引き比べるとき、我々にとって嗣業への入り口は信仰であると考えられる。これこそ、我々に約束されたものの門だからである。それゆえ、預言者は、我々の信仰の初めを称えようとしたとき、そこでヨルダンの地とヘルモン山を名指したのである。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.11
Sic et in Canticis canticorum ubi prima vocatio Ecclesiae facta est: Veni, inquit, a Libano, sponsa; veni a Libano, sponsa; veni a Libano (Cant. IV, 8) : transiens transibis, et transibis ab initio fidei, a capite Hermon.
PL 9, 906A同様に、雅歌においても、教会の最初の召しがなされる箇所で、こう言われる。「来よ、と彼は言う、レバノンから、花嫁よ。来よ、レバノンから、花嫁よ。来よ、レバノンから。汝は通り過ぎ、通り抜けて行く。信仰の初めから、ヘルモンの頭から通り抜けて行く」(雅歌4:8)。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.12
Nec moveat quemquam quod in hoc loco et Sanir nominatus est, cum idem sit mons Sanir qui Hermon, quem in terra Jordanis constitutum esse historia docet per Moysem in Deuteronomio.
PL 9, 906Aまた、この箇所ではサニルも名指されているが、それが誰かを惑わせてはならない。サニルの山はヘルモンと同じであり、それがヨルダンの地に置かれていることを、モーセによる申命記の史書が教えているからである。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.13
Et accepimus, ait, in tempore illo terram de manibus duorum regum Amorrhaeorum, qui erant secus Jordanem, a torrente usque Hermon Sanir (Deut. III, 8) . Amorrhaeus nominavit illum Sanir. Caput ergo Hermon quod est in terra Jordanis, initium vocatur fidei.
PL 9, 906A「そして我々は、その時、ヨルダンのそばにいたアモリ人の二人の王の手から、その谷川からヘルモン・サニルに至るまでの地を受けた」(申命記3:8)と彼は言う。アモリ人は、それをサニルと名づけた。それゆえ、ヨルダンの地にあるヘルモンの頭が、信仰の初めと呼ばれるのである。
Tractatus in psalmos XV, XXXI, XLI 3.8.14
Ideo illic et Joannes primus praecursor auditur, et Joanni primum Christus ostenditur: illic Spiritu sancto Dominus adimpletur, illic paternae vocis testimonium redditur: Hic est filius meus in quo complacui (Matth. III, 17) . Hic progrediens initia virtutum, hic initia signorum quibus Filius Dei creditur operatus.
PL 9, 906Aそれゆえ、そこで、最初の先駆者ヨハネの声が聞かれ、ヨハネに初めてキリストが示される。そこで主は聖なる霊に満たされ、そこで父の声の証言がなされる。「これは我が子、我が喜ぶ者である」(マタイ3:17)。ここに、彼が進み出るときの〔progrediens の係りは定かでない。Hic は Hinc の誤りかもしれない〕力ある業の初めがあり、ここに、しるしの初めがある。それらによって、神の子は事を行ったと信じられているのである。