De vita beati Martini liber unus 27.1
Nemo umquam illum vidit iratum, nemo commotum, nemo moerentem, nemo ridentem: unus idemque semper, coelestem quodammodo laetitiam vultu praeferens, extra naturam hominis videbatur.
PL 20, 176A彼が怒っているのを見た者はなく、取り乱しているのを見た者はなく、嘆いているのを見た者も、笑っているのを見た者もなかった。いつも同じ一人の人で、顔に天の喜びのようなものを現し、人の本性を超えているように見えた。
De vita beati Martini liber unus 27.2
Numquam in illius ore nisi Christus; numquam in illius corde nisi pietas, nisi pax, nisi misericordia inerat. Plerumque etiam pro eorum qui obtrectatores illius videbantur, solebat flere peccatis, qui remotum et quietum venenatis linguis et vi ereo ore carpebant.
PL 20, 176Bその口にはキリストのほかになく、その心には敬虔と平和と慈しみのほかになかった。自分を誹謗していると見えた者たちの罪のために、彼はしばしば泣くのが常であった。その者たちは、遠く離れて静かにしている彼を、毒のある舌と蛇の口〔刷りは p の活字が欠けて vi; ereo のように見える。vipereo と読む〕で引き裂いていた。
De vita beati Martini liber unus 27.3
Et vere nonnullos experti sumus invidos virtutibus vitaeque ejus, qui in illo oderant quod in se non videbant, et quod imitari non valebant.
PL 20, 176B実際、彼の徳と生活を妬む者を、我々は何人か経験した。彼らは、自分に見えないもの、自分には真似できないものを、彼に見て憎んでいたのである。
De vita beati Martini liber unus 27.4
Atque (o nefas dolendum et ingemiscendum!) non alii fere insectatores ejus, licet pauci admodum, non alii tamen quam episcopi ferebantur; nec vero quemquam nominare necesse est, licet nosmetipsos plerique circumlatrent: sufficit, ut si quis ex his haec legerit, et agnoverit, erubescat: nam si irascitur, de se ipse dictum fatebitur, cum fortasse nos de aliis senserimus.
PL 20, 176Bしかも(ああ、嘆かわしく、うめくべき忌まわしさよ)、彼を迫害する者は、ごく少数ではあったが、司教たちにほかならないと言われていた。誰かの名を挙げる必要はない。多くの者が我々自身を取り囲んで吠えたてるにしても、これらの者のうち誰かがこれを読んで、それが自分だと気づいたなら、赤面すれば足りる。怒るなら、自分について言われたことを認めることになるからである。我々はたぶん、他の者について考えていたのだが。
De vita beati Martini liber unus 27.5
Non refugimus autem, ut, si qui ejusmodi sunt, nos quoque cum tali viro oderint. Illud facile confido, omnibus sanctis opusculum istud gratum fore. De caetero si quis haec infideliter legerit, ipse peccabit.
PL 20, 176C我々は、もしそのような者がいるなら、このような人とともに我々をも憎むことを、避けはしない。この小著がすべての聖なる者に喜ばれることは、容易に確信している。なお、これを不信の心で読む者は、自分が罪を犯すことになる。
De vita beati Martini liber unus 27.6
Ego mihi conscius sum, me rerum fide et amore Christi impulsum ut haec scriberem, manifesta exposuisse, vera dixisse: paratumque, ut spero, habebit a Deo praemium, non quicumque legerit, sed quicumque crediderit.
PL 20, 176C私は、事実の確かさとキリストへの愛に動かされてこれを書いたこと、明白なことを述べ、真実を語ったことを、自分で知っている。そして、これを読んだ者が誰でもというのではなく、信じた者が誰でも、神から備えられた報いを、私の望むとおり受けるであろう。