De vita beati Martini liber unus 23.1
Clarus quidam nomine, adolescens nobilissimus, mox presbyter, nunc felici beatus excessu, cum relictis omnibus se ad Martinum contulisset, brevi tempore ad summam fidei virtutumque omnium culmen enituit.
PL 20, 173Aクラルスという名の、いとも高貴な若者がいた。のちに司祭となり、今は幸いな死去によって福なる者である。彼はすべてを捨ててマルティヌスのもとに来ると、短い間に信仰とあらゆる徳の頂点に輝いた。
De vita beati Martini liber unus 23.2
Itaque cum haud longe sibi ab episcopi monasterio tabernaculum constituisset, multique apud eum fratres commorarentur; juvenis quidam ad eum Anatolius nomine, sub professione monachi omnem humilitatem atque innocentiam mentitus accessit, habitavitque aliquamdiu in commune cum caeteris.
PL 20, 173A彼が司教の修道院からそう遠くないところに自分の幕屋を設け、多くの兄弟が彼のもとに共に暮らしていたとき、アナトリウスという名の若者が、修道士という身分を名のり、あらゆる謙遜と無垢を装って彼のもとに来て、しばらくのあいだほかの者たちと共に暮らした。
De vita beati Martini liber unus 23.3
Dein procedente tempore angelos apud se loqui solere dicebat: cum fidem nullus adhiberet, signis quibusdam plerosque ad credendum coarctabat.
PL 20, 173Bやがて時が経つと、自分のところでは天使たちが語るのが常だと言い出した。誰も信じないので、あるしるしによって大勢の者に信じるよう迫った。
De vita beati Martini liber unus 23.4
Postremo eo usque processit, ut inter se ac Deum angelos discurrere praedicaret: jamque se unum ex prophetis haberi volebat. Clarus tamen nequaquam ad credendum cogi poterat. Ille ei iram Domini et praesentes plagas, cur sancto non crederet, comminari.
PL 20, 173Bついにはここまで進み、天使たちが自分と神とのあいだを行き来していると触れ回り、自分が預言者の一人と見なされることまで望むようになった。しかしクラルスは、どうしても信じるよう強いられることがなかった。アナトリウスは、聖なる者を信じないなら主の怒りと即座の打撃が下ると、彼を脅した。
De vita beati Martini liber unus 23.5
Postremo in hanc vocem erupisse fertur: Ecce hac nocte vestem mihi candidam Dominus de coelo dabit, qua indutus in medio vestrum diversabor: idque vobis signum erit, me Dei esse virtutem, qui Dei veste donatus sim.
PL 20, 173Bついに彼はこう口走ったと伝えられる。「見よ、今夜、主は天から白い衣を私に与える。私はそれを着て諸君のただ中に身を置こう。それが諸君へのしるしとなる。神の衣を授けられた私が、神の力であるというしるしである」。
De vita beati Martini liber unus 23.6
Tum vero grandis omnium ad hanc professionem exspectatio. Itaque ad mediam fere noctem fremitu terram insultantium commoveri omne monasterium loco visum est: cellulam autem, in qua idem adolescens continebatur, crebris cerneres micare luminibus: fremitusque in ea discurrentium, et murmur quoddam multarum vocum audiebatur.
PL 20, 173Cそこで、この約束に誰もが大いに期待した。ほぼ真夜中、地を踏み鳴らす者たちのどよめきで、修道院全体が揺れ動くように見えた。若者が閉じこもっていた庵は、何度もひらめく光で輝くのが見え、中を走り回る者たちのどよめきと、多くの声のざわめきが聞こえた。
De vita beati Martini liber unus 23.7
Deinde facto silentio egressus; unum de fratribus, Sabacium nomine, ad se vocat, tunicamque ei, qua erat indutus, ostendit. Obstupefactus ille convocat caeteros; ipse etiam Clarus accurrit; adhibitoque lumine vestem omnes diligenter inspiciunt.
PL 20, 173Cやがて静まり返ると、彼は出て来て、兄弟の一人でサバキウスという名の者を呼び、着ている衣を見せた。サバキウスは驚いてほかの者たちを呼び集めた。クラルス自身も駆けつけた。灯りを用意して、皆が衣を念入りに調べた。
De vita beati Martini liber unus 23.8
Erat autem summa mollitie, candore eximio, micanti purpura; nec tamen, cujus esset generis aut velleris, poterat agnosci. Curiosius tamen oculis aut digitis attrectata, non aliud quam vestis videbatur.
PL 20, 173Cそれはきわめて柔らかく、並外れて白く、輝く紫がかっていたが、どんな種類のもの、どんな毛織りかは見分けられなかった。しかし目や指でさらに詳しく触れてみても、衣としか見えなかった。
De vita beati Martini liber unus 23.9
Interea Clarus fratres admonet orationi instare, ut manifestius eis Dominus, quidnam id esset, ostenderet: itaque reliquum noctis hymnis psalmisque consumitur.
PL 20, 173Dそのあいだにクラルスは兄弟たちに、祈りに励んで、これが何なのか主がもっとはっきり示すよう求めよ、と勧めた。そこで夜の残りは賛歌と詩篇に費やされた。
De vita beati Martini liber unus 23.10
At ubi illuxit dies, apprehensum dextera trahere ad Martinum volebat, bene conscius illudi illum diaboli arte non posse. Tum vero reniti ac reclamare miser coepit, interdictumque sibi esse dicebat, ne se Martino ostenderet.
PL 20, 173D夜が明けると、クラルスはアナトリウスの右手をつかんで、マルティヌスのもとへ連れて行こうとした。マルティヌスが悪魔の術に欺かれえないことを、よく知っていたからである。すると哀れな者は抗い、叫びはじめ、マルティヌスに姿を見せてはならないと禁じられていると言った。
De vita beati Martini liber unus 23.11
Cumque invitum ire compellerent, inter trahentium manus vestis evanuit. Unde quis dubitet hanc etiam Martini fuisse virtutem, ut phantasiam suam diabolus, cum erat Martini oculis ingerenda, dissimulare diutius aut tegere non posset?
PL 20, 173D嫌がる者を無理に行かせようとしていると、引く者たちの手のあいだで衣は消え失せた。これもマルティヌスの力であったことを誰が疑おうか。悪魔は、自分の幻影〔phantasia〕がマルティヌスの目の前に出されなければならなくなったとき、それをこれ以上隠すことも覆うこともできなかったのである。