ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › Epistolarum classis II

Epistola LXXVIII 第78書簡

Ambrose of Milan · Epistolarum classis II · PL 16, 1267C · 26 sectiones

Epistolarum classis II 78.0.1

1

Abrahae instar nos ex fide justificari, qua sumus filii liberae: circumcisionem tantum per Christum vim habuisse, quam ipse in semet passus antiquavit: justitiam ergo non exspectandam nisi ex fide, quae, si perfecta sit, numquam charitate destituitur.

PL 16, 1267C

我々はアブラハムにならい、信仰によって義とされる。この信仰によって我々は自由な女の子である。割礼はキリストを通してのみ力を持ったのであり、彼はそれを自ら身に受けて古びさせた。それゆえ正義は信仰によらなければ待ち望めず、その信仰は、もし完全であれば、愛を決して欠かない。

Epistolarum classis II 78.0.2

2

AMBROSIUS HORONTIANO. 1. Si Abraham credidit Deo, et reputatum est ei ad justitiam (Gen. XV, 6) , quod autem reputatur ad justitiam, ex incredulitate ad fidem est: utique ex fide justificamur, non ex operibus legis.

PL 16, 1267C

アンブロシウスよりホロンティアヌスへ。1. もし「アブラハムは神を信じ、それが彼に義と認められた」(創世記15:6)のであり、義と認められるものは、不信仰から信仰への移りであるなら、我々は当然、律法の業からではなく、信仰によって義とされる。

Epistolarum classis II 78.0.3

3

Abrahae autem ipsi duo filii Ismael et Isaac, unus de ancilla, alter de libera (Gal. IV, 22 et seq.) .

PL 16, 1267D

さて、アブラハム自身には二人の子、イシュマエルとイサクがあり、一人は女奴隷から、もう一人は自由な女から生まれた(ガラテヤ4:22以下)。

Epistolarum classis II 78.0.4

4

Et responsum hujusmodi, ut expelleret ancillam, et filium ancillae; non enim haeredem fore ancillae filium: et ideo non ancillae nos filios esse, sed liberae, qua libertate nos Christus liberavit.

PL 16, 1267D

そして、女奴隷とその子を追い出せ、女奴隷の子は相続人にならないから、との答えがあった。それゆえ我々は女奴隷の子ではなく、自由な女の子であり、その自由によってキリストは我々を自由にした。

Epistolarum classis II 78.0.5

5

Unde colligitur quod ii magis Abrahae filii, qui ex fide; praestant enim fidei quam generationis haeredes.

PL 16, 1268A

ここから、信仰に基づく者たちこそ、むしろアブラハムの子であると結論される。信仰の相続人であることは、生まれの相続人であることにまさるからである。

Epistolarum classis II 78.0.6

6

Lex pedagogus est, fides libera: abjiciamus ergo opera servitutis, teneamus gratiam libertatis: deseramus umbram, solem secuti: ritus Judaicos deseramus (Galat. III, 24) . 2. Circumcisio membri unius nihil prodest.

PL 16, 1268A

律法は養育係であり、信仰は自由である。それゆえ我々は隷属の業を捨て、自由の恩寵を保とう。太陽に従って、影を去ろう。ユダヤの儀礼を去ろう(ガラテヤ3:24)。2. 一つの肢体の割礼は何の益もない。

Epistolarum classis II 78.0.7

7

Denique ait Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis, quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit (Galat. V, 2) . Non quia non possit, sed quia indignos beneficiis suis judicet, qui vias ejus deserant.

PL 16, 1268A

実に使徒は言う。「見よ、私パウロは汝らに言う。もし汝らが割礼を受けるなら、キリストは汝らに何の益ももたらさない」(ガラテヤ5:2)。それは、できないからではなく、その道を捨てる者を、自らの施しにふさわしくない者と判断するからである。

Epistolarum classis II 78.0.8

8

3. Et quidem ante Sephora circumcidit filium suum, et periculum depulit, quod imminebat (Exod. IV, 25) : sed tunc profuit Christus, cum adhuc perfecta differret. Cum parvulus esset populus credentium, venit non parvulus, sed perfectus in omnibus Dominus Jesus.

PL 16, 1268A

3. 確かに以前、ツィポラは自分の子に割礼を施し、迫っていた危険を退けた(出エジプト記4:25)。しかしそのときキリストが益をもたらしたのは、完全なものがなおも先延ばしにされていたときである。信じる民が幼子であったとき、主イエスは、幼子としてではなく、すべてにおいて完全な者として来た。

Epistolarum classis II 78.0.9

9

Circumcisus est primo secundum legem, ne legem solveret: postea per crucem, ut legem impleret (I Cor. XIII, 10) .

PL 16, 1268B

彼はまず律法にしたがって割礼を受けた。律法を廃さないためである。のちに十字架を通して〔割礼を受けた〕。律法を成就するためである(一コリント13:10)。

Epistolarum classis II 78.0.10

10

Cessavit ergo quod ex parte est, quia venit quod perfectum est; crux enim in Christo non unum membrum, sed totius circumcidit superfluas corporis voluptates.

PL 16, 1268B

それゆえ部分的なものは終わった。完全なものが来たからである。キリストにおける十字架は、一つの肢体ではなく、体全体の余分な快楽を切り取るからである。

Epistolarum classis II 78.0.11

11

4. Fortasse adhuc quaeritur qua ratione circumcidi ex parte voluerit, qui venerat perfectam circumcisionem demonstraturus. De quo non puto esse diutius deliberandum.

PL 16, 1268B

4. おそらく、完全な割礼を示すために来た者が、なぜ部分的に割礼を受けようとしたのか、なおも問われよう。これについて、私は長く思案する必要はないと考える。

Epistolarum classis II 78.0.12

12

Nam si peccatum factus est, ut nostra peccata mundaret (II Cor. V, 21) : si maledictum pro nobis factus est, ut legis maledicta vacuaret (Galat. III, 13) ; ea ratione et circumcisus pro nobis est, ut circumcisionem Legis auferret, daturus salutem crucis.

PL 16, 1268B

もし彼が、我々の罪を清めるために罪となり(二コリント5:21)、律法の呪いを空しくするために、我々のために呪いとなったのなら(ガラテヤ3:13)、同じ理由で、十字架の救いを与えるべく、律法の割礼を取り去るために、我々のために割礼も受けたのである。

Epistolarum classis II 78.0.13

13

5. Spiritu igitur ex fide spem justitiae exspectandam nobis asserit apostolus (Galat. V, 5) , et in libertatem vocatos, libertatem nostram in occasionem carnis non debere conferre.

PL 16, 1268C

5. それゆえ使徒は、我々が霊によって、信仰に基づき、正義の望みを待たなければならないと主張し(ガラテヤ5:5)、また、自由へと召された者は、我々の自由を肉の機会に用いてはならないと言う。

Epistolarum classis II 78.0.14

14

Siquidem neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium: sed fides quae per charitatem operatur (Ibid., 6) . Et ideo scriptum est: Diliges Dominum Deum tuum (Deut. VI, 4) . Qui autem diligit, utique credit, et credendo unusquisque diligere incipit.

PL 16, 1268C

実に、割礼も無割礼も何の力もなく、ただ愛を通して働く信仰だけが力を持つのである(ガラテヤ5:6)。それゆえ「汝の主なる神を愛せよ」と書かれている(申命記6:4)。愛する者は当然信じているのであり、各人は、信じることによって愛し始める。

Epistolarum classis II 78.0.15

15

Denique Abraham creditit, et sic diligere coepit: et credidit non ex parte, sed per omnia. Aliter enim plenam non poterat habere charitatem; quia scriptum est: Charitas credit omnia (I Cor. XIII, 7) . Si non credit omnia, non videtur charitas esse perfecta.

PL 16, 1268C

実に、アブラハムは信じ〔底本は creditit。credidit と読む〕、そのように愛し始めた。彼は部分的にではなく、すべてにおいて信じた。そうでなければ、満ちた愛を持てなかったからである。「愛はすべてを信じる」と書かれている(一コリント13:7)。もしすべてを信じないなら、愛は完全であるとは見えない。

Epistolarum classis II 78.0.16

16

Ergo perfecta charitas omnem fidem habet. 6. Non tamen facile dixerim, quod continuo omnis fides perfectam charitatem habeat; quia Apostolus dixit: Si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 2) .

PL 16, 1268D

それゆえ、完全な愛はあらゆる信仰を持つ。6. だが、あらゆる信仰が直ちに完全な愛を持つとは、私は容易には言えない。使徒が「たとえ山を移すほどのあらゆる信仰を私が持っていても、愛を持たないなら、私には何の益もない」と言ったからである(一コリント13:2)。

Epistolarum classis II 78.0.17

17

Etenim cum tria sint maxime in viro christiano, spes, fides, charitas: major his est charitas (Ibid., 13) .

PL 16, 1269A

というのも、キリスト教徒の人において最も大事なものは三つ、望み、信仰、愛であり、そのうち最も大いなるものは愛だからである(一コリント13:13)。

Epistolarum classis II 78.0.18

18

7. Sed arbitror propositi gratia hoc dixisse Apostolum; neque enim videtur mihi qui habeat omnem fidem, ita ut montes transferat, charitatem non habere; quomodo et illud, si habeat aliquis omnia mysteria, et omnem scientiam; quomodo non habeat charitatem, praesertim cum dicat Joannes: Quia omnis qui credit quia Jesus Christus est, de Deo natus est (I Joan. IV, 7) ; et supra ipse dixerit: Quoniam qui de Deo natus est, non peccat (Ibid., III, 9) ?

PL 16, 1269A

7. だが私は、使徒がこれを論旨のために言ったのだと考える。山を移すほどのあらゆる信仰を持つ者が、愛を持たないとは、私には思われないからである。あのこと、すなわち、誰かがあらゆる奥義とあらゆる知識を持つとして、どうして愛を持たないことがあろうか〔この句は構文が整わない。同様に、と取った〕。ことにヨハネが「イエスはキリストであると信じる者は皆、神から生まれた」と言い(一ヨハネ4:7)、先には自ら「神から生まれた者は罪を犯さない」と言っているのだから(一ヨハネ3:9)。

Epistolarum classis II 78.0.19

19

Unde colligitur, si his qui credit quia Jesus Christus est, de Deo natus est; et qui de Deo natus est, non peccat: utique his qui credat quia Jesus Christus est, non peccat.

PL 16, 1269A

ここから、もしイエスはキリストであると信じる者〔底本は his。is と読む。次の his も同じ〕が神から生まれ、神から生まれた者が罪を犯さないなら、イエスはキリストであると信じる者は、当然罪を犯さない、と結論される。

Epistolarum classis II 78.0.20

20

Si quis autem peccat, non credit: qui autem non credit, nec diligit: qui autem non diligit, peccato obnoxius est. Ergo non diligit, qui peccat; charitas enim multitudinem operit peccatorum (I Pet. IV, 8) .

PL 16, 1269B

だが、もし誰かが罪を犯すなら、その者は信じていない。信じない者は愛してもいない。愛さない者は罪に服している。ゆえに、罪を犯す者は愛していない。「愛は多くの罪を覆う」からである(一ペトロ4:8)。

Epistolarum classis II 78.0.21

21

Quod si charitas peccandi excludit affectum, quandoquidem etiam timorem excludit foras, plena est utique perfectae fidei charitas.

PL 16, 1269B

もし愛が罪を犯そうとする情を排除するなら、愛は恐れさえも外へ締め出すのだから、愛は当然、完全な信仰に満ちている。

Epistolarum classis II 78.0.22

22

8. Denique apostoli, qui futuri erant amici, dixerunt: Adauge nobis fidem (Luc. XVII, 15) , petentes a bono medico, ut infirmantem in se fidem sanaret. Infirmabatur adhuc fides in iis, cum audiret etiam Petrus: Minimae fidei, quare dubitasti (Matth. XIV, 32) ?

PL 16, 1269B

8. 実に、やがて友となる使徒たちは、「我々の信仰を増し加えよ」と言い(ルカ17:15)、善い医者に、自分たちの内で弱っている信仰を癒すよう求めた。信仰は彼らの内でなお弱っていた。ペトロさえ、「信仰の最も小さい者よ、なぜ疑ったのか」と聞いたのである(マタイ14:32)。

Epistolarum classis II 78.0.23

23

Ergo fides velut praevia charitatis occupat animam, et praeparat semitas venturae dilectioni. Sic omnis fides est, ubi perfectio charitatis.

PL 16, 1269B

それゆえ信仰は、愛の先導のように魂を占め、来たるべき愛のために小道を備える。このように、愛の完全さのあるところに、あらゆる信仰がある。

Epistolarum classis II 78.0.24

24

9. Ideo puto dici quia charitas credit omnia (I Cor. XIII, 7) , hoc est, facit fidem omnia credere, et habere hujusmodi animam omnem fidem. Ac per hoc ubi perfecta charitas, ibi omnis fides: sicut ubi perfecta charitas, ibi spes omnis.

PL 16, 1269B

9. それゆえ、「愛はすべてを信じる」と言われるのだと、私は考える(一コリント13:7)。すなわち、愛が信仰にすべてを信じさせ、そのような魂があらゆる信仰を持つようにするのである。したがって、完全な愛のあるところにはあらゆる信仰があり、同じく、完全な愛のあるところにはあらゆる望みがある。

Epistolarum classis II 78.0.25

25

Denique sicut omnia credit, ita scriptum est quia sperat omnia (Ibid.) . Ideo major, quia spem, fidemque complectitur. 10. Hanc charitatem habens, nihil timet; quia charitas timorem excludit foras; et ideo ablegato et exuto timore, omnia suffert, omnia sustinet.

PL 16, 1269C

実に、すべてを信じるように、「すべてを望む」とも書かれている(一コリント13:7)。愛がより大きいのは、望みと信仰を包むからである。10. この愛を持つ者は何も恐れない。愛は恐れを外へ締め出すからである。それゆえ、恐れを遠ざけ脱ぎ捨てて、すべてを耐え、すべてを忍ぶ。

Epistolarum classis II 78.0.26

26

Qui ergo per charitatem omnia sustinet, non potest timere martyrium. Et ideo quasi victor, alibi in fine ait: Mihi enim mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) . Vale, fili, et nos dilige; quia nos te diligimus.

PL 16, 1269C

それゆえ、愛によってすべてを忍ぶ者は、殉教を恐れることができない。だからこそ勝者のように、別の箇所で、〔書簡の〕終わりに言う。「私にとっては世界が十字架につけられ、私も世界に対して〔十字架につけられている〕」(ガラテヤ6:14)。健やかであれ、子よ。そして我々を愛してほしい。我々もあなたを愛しているのだから。