マリウス・ウィクトリヌスc. 290–c. 365

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Liber de physicis

Caput X 第X章

Marius Victorinus · Liber de physicis · PL 8, 1300D · 8 sectiones

Liber de physicis 10.1

1

Et legem quidem dari oportuisse jam probavimus recte: illum Deo per legem esse subjectum, cui fuerant tanta subjecta. Hanc legem non gravem, ut aiunt, immo levem et facile custodiendam docemus. Cum enim omnibus frueretur, ab uno jussus est abstinere.

PL 8, 1300D

さて、法が与えられるべきであったことは、すでに正しく証明した。すなわち、これほど多くのものが服させられていたその者が、法によって神に服するべきであった、と。我々は、この法が、彼らの言うように重いものではなく、それどころか軽く、容易に守ることのできるものであったと教える。なぜなら、彼はすべてのものを享受しながら、ただ一つのものからのみ離れるように命じられたにすぎないからである。

Liber de physicis 10.2

2

Quod si uno tantum uti, caeteris interdictis, jussus fuisset, nonne justum vobis videretur, custodire mandatum ejus, qui dedit licentiam fruendi? Hoc tamen non fecit ipse qui dedit: quod etiam ipsum esse possibile declaratur.

PL 8, 1300D

もし彼が、他のものすべてを禁じられて、ただ一つのものだけを用いるように命じられていたとしても、享受する自由を与えた方の命令を守ることは、諸君にも正しいことと思われないだろうか。しかし、与えた方はそのようなことをしなかった。もっとも、そのことでさえ可能であったことは明らかにされる。

Liber de physicis 10.3

3

An non etiam in hoc mundo, propter laesionem mortis aut morbi, a plurimis abstinemus? Ita possibile mandatum ostenditur. Quod si hoc possibile, quanto possibilius fruentem omnibus, ab uno se custodire?

PL 8, 1301A

この世界においてもまた、死や病の害のゆえに、我々は多くのものから身を慎んでいるではないか。こうして、その命令が可能であったことが示される。もしこれが可能であるなら、すべてのものを享受しながら、ただ一つのものから自らを慎むことは、なおのこと容易であろう。

Liber de physicis 10.4

4

Et quomodo lex dari potuisset, si non vel in uno conceditur imperare? Quia ergo debuit lex dari, debuit autem in his quibus fruebatur dari, in his ipsis data esse recte dinoscitur.

PL 8, 1301A

そもそも、たとえ一つのものについてであれ命じることが許されないのであれば、どうして法が与えられえたであろうか。ゆえに、法は与えられるべきであり、しかも彼が享受していたもののうちに与えられるべきであった以上、まさにそれらのもののうちに与えられたのだと正しく知られる。

Liber de physicis 10.5

5

Non tamen offensio fuit arbor, nec in alteram magis quam in istam debuit mandatum transire: quoniam in quacumque fuisset positum mandatum, etiam in eadem ipsa desiderium sequebatur. Et non arbor occasio fuit desiderii, sed ipse sibi auctor, qui voluit desiderare.

PL 8, 1301A

とはいえ、木そのものが躓きであったのではなく、命令はこの木よりも他の木に向けられるべきであったわけでもない。なぜなら、命令がどの木に置かれたとしても、まさにその木において欲望が続いたはずだからである。木が欲望の機会であったのではなく、欲することを望んだ彼自身が、自らにとってその創始者であった。

Liber de physicis 10.6

6

Nec querela nunc existat cur voluit, cum habuerit sui potestatem rationabilis constitutus.

PL 8, 1301B

理性的な者として自らに対する権力を持っていたのであるから、なぜ彼が欲したのかという不平は、今や成り立たない。

Liber de physicis 10.7

7

Ipsa quoque lex expetit hanc potestatem sui habere, cui ponitur: non habenti enim agendi potestatem, lex vacat illi: et si ab aliquo naturaliter conclusus, ab eodem ipso lege posita videatur arceri, non prohibito magis lex datur quam sibi qui regit conclusum.

PL 8, 1301B

法そのものもまた、それが課される者がこの自らに対する権力を持っていることを求める。なぜなら、行為する権力を持たない者には、法は空しいものだからである。また、もしある者が本性上何者かに閉じ込められていて、法が定められたことで、まさにその同じ者によって妨げられているように見えるとしても、その法は、妨げられている当人に与えられているというよりも、むしろ閉じ込められた者を制している当の者自身に与えられているのである。

Liber de physicis 10.8

8

Ergo competenter data est sui potestas: qua competenter data usus homo in quo non habuit potestatem, merito damnatur.

PL 8, 1301B

ゆえに、自らに対する権力はふさわしく与えられたのである。そのふさわしく与えられた権力を、自らに権力の及ばないもの〔in quo non habuit potestatem は禁じられた木を指すと取った〕に対して用いた人間は、当然にも断罪される。