Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 1Apologeticus

Caput XLVII 第XLVII章

Tertullian · Apologeticus · PL 1, 515B · 14 sectiones

Apologeticus 47.1

1

Adhuc enim mihi proficit antiquitas praestructa divinae litteraturae, quo facile credatur thesaurum eam fuisse posteriori cuique sapientiae. Et si non onus jam voluminis temperarem, etiam excurrerem in hanc quoque probationem.

PL 1, 515B

真理はすべてのものより古い、私の誤りでなければ。そしてこのことは、神の文書というあらかじめ築かれた古さが私に益するところであり、それによって、真理こそがのちのあらゆる知恵の宝庫であったと容易に信じられるようになるのである。もしすでにこの書物の分量を控えていなければ、私はこの証明にも踏み込んだであろう。

Apologeticus 47.2

2

Quis poetarum, quis sophistarum, qui non de prophetarum fonte potaverit? Inde igitur philosophi sitim ingenii sui rigaverunt; nam quia quaedam de nostris habent, ea propter nos comparant illis. Inde, opinor, et a quibusdam philosophia legibus quoque ejecta est, a Thebanis dico, a Spartiatis et Argivis.

PL 1, 516A

詩人であれ、詭弁家であれ、預言者たちの泉から全く飲むことのなかった者があろうか。それゆえ哲学者たちは、そこから自らの才知の渇きを潤したのであり、その結果、彼らが我々のものから得ているまさにそのものが、我々を彼らと同列に並べることになるのである。それゆえだと思うが、哲学そのものも、ある人々によって——テーバイ人、スパルタ人、アルゴス人によってのことを言うのだが——追放されたのである。

Apologeticus 47.3

3

Dum ad nostra conantur et homines gloriae, ut diximus, et eloquentiae solius libidinosi, si quid in sanctis offenderunt digestis, exinde regestum pro instituto curiositatis ad propria verterunt, neque satis credentes divina esse, quo minus interpolarent, neque satis intelligentes, ut adhuc tunc subnubila, etiam ipsis Judaeis obumbrata, quorum propria videbantur.

PL 1, 516A

我々のもとにあるものを我が物にしようとする間、名声を求める人々も、また、すでに述べたように、ただ雄弁のみを渇望する人々も、もし聖なる〔文書〕の中に、彼らの好奇心にかなう仕方で整理されたものを見出せば、それを自分自身の作品へと転用した。彼らはそれが神的なものであると十分には信じなかったので、それを改変することをためらわず、また十分には理解もしなかった。それはまだその頃、これらの文書が、それを本来の所有者と見なされていたユダヤ人自身にとってさえ影に覆われ、曇っていたからである。

Apologeticus 47.4

4

Nam et si qua simplicitas erat veritatis, eo magis scrupulositas humana fidem aspernata nutabat, per quod in incertum miscuerunt etiam quod invenerant certum.

PL 1, 516B

というのも、たとえ真理の中に何らかの単純さがあったとしても、それだけ人間の詮索癖は、信仰を蔑んで揺れ動き、それによって、彼らが見出した確かなものにさえ、不確かなものを混ぜ入れてしまったのである。

Apologeticus 47.5

5

Inventum enim solummodo Deum non ut invenerant disputaverunt, ut de qualitate et de natura ejus et de sede disceptent,

PL 1, 517A

実に彼らは、神を見出しはしたものの、見出したままにこれを論じることをせず、その性質について、その本性について、その所在について論争したのである。

Apologeticus 47.6

6

Alii incorporalem asseverant, alii corporalem, qua platonici, qua et stoici; alii ex atomis, alii ex numeris qua Epicurus et Pythagoras, alii ex igne, qua Heraclito visum est; et Platonici quidem curantem rerum; contra Epicurei otiosum et inexercitum, et ut ita dixerim, neminem humanis rebus;

PL 1, 518A

ある者は非物体的であると主張し、ある者は物体的であると主張する——プラトン派とストア派とがそうであるように。ある者は原子から成ると言い、ある者は数から成ると言う——エピクロスとピュタゴラスがそうであるように。またある者は火から成ると言う——ヘラクレイトスがそう見たように。そしてプラトン派は、神が事物を配慮していると言うのに対し、エピクロス派はこれと反対に、神は暇であり何もせず、いわば人間の事柄にとっては誰でもないに等しいと言う。

Apologeticus 47.7

7

positum vero extra mundum Stoici, qui figuli modo extrinsecus torqueat molem hanc, intra mundum Platonici, qui gubernatoris exemplo, intra illud maneat, quod regat.

PL 1, 518A

ストア派は神を世界の外に置き、あたかも陶工のように外側からこの塊を回すとし、プラトン派は神を世界の内に置き、あたかも舵取りのように、自らが治めるものの内にとどまるとする。

Apologeticus 47.8

8

Si et de ipso mundo natus innatusve sit, decessurus mansurusve sit variant sic et de animae statu, quam alii divinam et aeternam, alii dissolubilem contendunt: ut quis sensit, ita et intulit aut reformavit.

PL 1, 519A

このように、世界そのものについても、それが生まれたものか生まれざるものか、いずれ滅びるのか存続するのかについて、彼らの見解は分かれる。同様に魂の状態についても、ある者はそれを神的で永遠のものだと主張し、ある者は解消されうるものだと主張する。各人が思うところに従って、それぞれ導き出したり、作り直したりするのである。

Apologeticus 47.9

9

Nec mirum, si vetus instrumentum ingenia pbilosophorum interverterunt. Ex horum semine et nostram hanc novitiolam paraturam viri quidam suis opinionibus ad philosophicas sententias adulteraverunt, et de una via obliquos multos tramites et inexplicabiles sciderunt. Quod ideo suggesserim, ne cui nota varietas sectae hujus in hoc quoque nos philosophis adaequare videatur, et ex varietate defensionum indicet veritatem.

PL 1, 519A

哲学者たちの才知が、古き契約の書〔旧約聖書〕を歪めたとしても、何の不思議もない。この種から、我々のこの新しい備え〔福音の教え〕までもが、ある人々によって、自分自身の意見によって哲学的な学説へと不純にされ、一つの道から多くの曲がりくねった、説明のつかない小道へと切り分けられてしまった。私がこのことをあえて述べるのは、この宗派に見られる多様性が、この点においても我々を哲学者たちと同列に見せてしまい、その弁明の多様性から真理そのものを判断させてしまうことのないようにするためである。

Apologeticus 47.10

10

Expedite autem praescribimus adulteris nostris illam esse regulam veritatis, quae veniat a Christo, transmissa per comites ipsius, quibus aliquanto posteriores diversi isti commentatores probabuntur.

PL 1, 519B

しかし我々は、我々に対するこれらの不純な改変者たちに対して、明確にこう規定する。真理の規範とは、キリストから、その側近たちを通して伝えられたものであり、これらのさまざまな解釈者たちは、彼らよりもいくらか後の時代の者であることが証明されるであろう、と。

Apologeticus 47.11

11

Omnia adversus veritatem de ipsa veritate constructa sunt, operantibus aemulationem istam spiritibus erroris. Ab his adulteria hujusmodi salutaris disciplinae subornata; ab his quaedam etiam fabulae immissae, quae de similitudine fidem infirmarent veritatis, vel eam sibi potius evincerent, ut quis ideo non putet Christianis credendum, quia nec poetis, nec philosophis, vel ideo magis Poetis et Philosophis existimet credendum, quia non christianis.

PL 1, 519B

真理に反するすべてのものは、真理そのものから作り上げられたのであり、誤りの霊どもがこの張り合いを働かせているのである。彼らによって、この救いの教えに対するこの種の不純な改変が仕組まれ、彼らによってまた、いくつかの作り話が持ち込まれた。それは、その類似性のゆえに真理への信を弱めるため、あるいはむしろその信を自分たちのものへと奪い取るためであった。かくてある者は、詩人にも哲学者にも信を置くべきではないのだから、キリスト教徒にも信を置くべきではない、と思うようになり、またある者は、キリスト教徒に信を置くべきではないのだから、むしろ詩人や哲学者にこそ信を置くべきだ、と考えるようになるのである。

Apologeticus 47.12

12

Itaque et ridemur Deum praedicantes judicaturum. Sic enim et poetae et philosophi tribunal apud inferos ponunt. Si gehennam comminemur, quae est ignis arcani subterraneus ad poenam thesaurus, proinde decachinnamur. Sic enim et Pyriphlegethon apud mortuos amnis est.

PL 1, 520A

こうして我々は、神が裁きを行うであろうと宣べ伝えることで嘲笑される。だが、詩人も哲学者も、死者たちのもとに法廷を設けているではないか。もし我々がゲヘナ——それは秘められた火の、罰のための地下の宝庫である——を脅しの言葉として用いれば、それもまた同様に嘲笑の的とされる。だが、死者たちのもとにはピュリプレゲトンという川があるではないか。

Apologeticus 47.13

13

Et si paradisum nominemus, locum divinae amoenitatis recipiendis sanctorum spiritibus destinatum, maceria quadam igneae illius zonae a notitia orbis communis segregatum, Elysii campi fidem occupaverunt.

PL 1, 520A

また、もし我々が楽園を——聖徒たちの霊を迎え入れるために定められた神的な喜びの場、あの燃える帯によって、一種の垣によって、この世の共通の知識から切り離された場所を——名指せば、エリュシオンの野がすでにこの信仰を占有してしまっている。

Apologeticus 47.14

14

Unde haec, oro vos, philosophis aut poetis tam consimilia? non nisi de nostris sacramentis: si de nostris sacramentis, ut de prioribus, ergo fideliora sunt nostra, magisque credenda, quorum imagines quoque fidem inveniunt; si de suis sensibus, jam ergo sacramenta nostra imagines posteriorum habebuntur, quod rerum, forma non sustinet; nunquam enim corpus umbra aut veritatem imago praecedit.

PL 1, 520B

頼むから教えてほしい、これほどまでに似たものが、哲学者や詩人にどこから来たのか。我々の秘義からでなければあり得ない。もし我々の秘義から、それも先にあったものからだとすれば、我々のものの方がより信頼でき、より信じるに値するはずである。なぜなら、その模像さえも信を得ているのだから。もし彼ら自身の考えから出たものであるとすれば、我々の秘義の方が後代の模像だということになろうが、それは事物の形態が許すところではない。なぜなら、身体が影に先立たれることも、真理が模像に先立たれることも、決してないからである。