作者不詳fl. 313

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Panegyricus Constantino Augusto dictus

Caput V 第V章

Anonymous · Panegyricus Constantino Augusto dictus · PL 8, 658A · 6 sectiones

Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.1

1

Magnus Alexander cum praeter Macedonas suos cunctae Graeciae, universo Illyrico innumerabilem dilectum posset indicere, nunquam majores quadraginta millium copias duxit, inhabile regenti ratus quidquid excederet, et turbam potius quam exercitum.

PL 8, 658A

大王アレクサンドロスは、自らのマケドニア人のほかにも、ギリシア全土とイリュリクム全体に対して無数の徴兵を課すことができたにもかかわらず、四万を超える兵力を率いたことは一度もなかった。それを超えるものは、指揮する者にとって扱いにくく、軍隊というよりむしろ群衆になると考えたからである。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.2

2

Tu vero etiam minoribus copiis bellum multo majus aggressus es; tanto scilicet tua virtute propria potior, quanto ille numero instructior.

PL 8, 658A

だがあなたは、それよりもさらに少ない兵力で、はるかに大きな戦争に挑んだ。すなわち、彼が兵の数において優っていたのと同じだけ、あなたは自らの武勇において優っていたのである。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.3

3

Et ille quidem contra leves Medos, et imbelles Syros, et Parthorum arma volatica, et Asiaticos, optantes mutare servitium, rem gessit praelii unius eventu; tibi vincendi erant milites, pro nefas! paulo ante Romani, armis omnibus more primae classis armati, et pro facinorum conscientia nunquam nisi morte cessuri.

PL 8, 658A

そして彼は、軽装のメディア人や、戦意のないシリア人、パルティア人の飛び道具じみた武器、そして隷属を変えることを望んでいたアジアの民に対して、たった一度の戦闘の結末で事を成し遂げたにすぎない。しかし、あなたが打ち破らねばならなかったのは兵士たちであった——ああ、忌まわしいことに!——つい先ごろまでローマ人であり、第一級の装備さながらにあらゆる武具で武装し、自らの犯した悪事を自覚するがゆえに、死によってでなければ決して屈しない者たちであった。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.4

4

Probavit hoc prima obstinatio eorum, qui sub ipsis Alpium jugis munitissimo licet muro ac situ tenentes oppidum ausi fuerunt te imminente resistere, ac portas claudere; non credentes illi quidem, ut audio, te ipsum adesse: quis enim crederet tam cito a Rheno ad Alpes imperatorem cum exercitu pervolasse? sed qui tamen non solum praesenti numini tuo, verumetiam nuntiato nomini cedere debuissent.

PL 8, 658B

このことは、彼らの当初の頑迷さが証している。すなわち、アルプスの山々の麓で、堅固この上ない城壁と地の利によって町を占めていた者たちが、あなたが迫っているにもかかわらず、あえて抵抗し、門を閉ざしたのである。聞くところによれば、彼らはあなた自身がそこに来ているとは信じていなかったという。実に、これほど早くライン川からアルプスまで、皇帝が軍とともに飛ぶように来たなどと、誰が信じえただろうか。しかし彼らは、あなたのまのあたりの神威にはもちろん、その名が告げられただけでも、屈すべきであったのだ。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.5

5

Luerunt igitur illico dementiae suae poenas, cum oblatam sibi a clementia tua veniam recusassent.

PL 8, 658B

それゆえ彼らは、あなたの寛容によって差し出された赦しを拒んだがゆえに、たちどころに自らの狂気の代償を払うことになった。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 5.6

6

Neque enim vallo fossaque obsessio inchoata est, nec cuniculis agendis, nec machinis admovendis, nec incutiendo ariete tentati quassatique sunt muri, sed statim injectae faces portis, scalae propugnaculis; nec solum fundis eminus telisque missilibus, sed hastis, gladiis. Ita res simul coepta et patrata, junctusque rebellibus fuit conatus et exitus.

PL 8, 658B

というのも、包囲は塁壁や壕によって始められたのでも、坑道を掘ることによってでも、攻城機を運び入れることによってでもなく、また城壁は破城槌を打ち込まれて揺さぶられたのでもなく、直ちに松明が門に投げ込まれ、梯子が胸壁にかけられたからである。しかも、遠くから投石紐や投げ槍によってだけでなく、槍や剣によってでもあった。かくして事は始まると同時に成し遂げられ、反逆者たちにおいては、企てと結末とが一つに結びついたのであった。