作者不詳fl. 313

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Panegyricus Constantino Augusto dictus

Caput XV 第XV章

Anonymous · Panegyricus Constantino Augusto dictus · PL 8, 664B · 6 sectiones

Panegyricus Constantino Augusto dictus 15.1

1

Ac ne tum quidem cum tot adversa suorum praelia comperisset, obviam ire conatus est ad resistendum, cum Padi limite, aut Apennini jugis uteretur; sed litteras calamitatum suarum indices supprimebat.

PL 8, 664B

そして、自軍のこれほど多くの不利な戦いを知った時でさえ、彼はパドゥス河の境界線か、あるいはアペニン山脈の稜線を用いて抵抗に赴こうとはせず、むしろ自らの災難を告げる書簡を握りつぶしていた。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 15.2

2

Interdum etiam palam, ut usque ad portas veniretur optabat; non intelligens majestatem illam Urbis qua pridem admotos exercitus sollicitaverat, jam flagitiis ipsius deformatam, et sedibus suis pulsam, ad tua auxilia transisse; nec ullis praemiis posse corrumpi quos tibi, praeter liberalitatem tuam, et sacramenti fidem, tot victoriarum gloriae dicavissent.

PL 8, 664C

時には、あからさまにさえ、敵がその門のもとまで来ることを望んでいた。彼は、かつて自らがそれを用いて、差し向けられた軍勢を寝返らせたあの都の威厳が、いまや自らの恥ずべき行いによって損なわれ、その座から追われて、あなたの援けへと移っていたことを理解していなかった。また、あなたの気前のよさと誓約への忠誠とに加えて、これほど多くの勝利の栄光があなたに結びつけていた者たちが、いかなる褒賞によっても買収されえないことも理解していなかった。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 15.3

3

Quis enim miles, qui ductu atque auspiciis tuis toties felicissime dimicasset vulnera illi sua venderet? belli jam pene confecti summam concederet?

PL 8, 665A

実に、あなたの指揮と加護のもとでこれほど幸運に何度も戦った兵士のうち、誰が自らの傷を彼に売り渡すだろうか。ほとんど終わりかけていた戦の帰趨を、彼に譲り渡すだろうか。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 15.4

4

Atenim tu idipsum de ardore totius exercitus sentiens, sine ulla haesitandi mora, qua brevissimum per eos iter est, rapto agmine advolasti; celeritatem illam in agendo Scipionis; et Caesaris, tunc maxime cupienti Romae repraesentans.

PL 8, 665A

しかしあなたは、全軍の熱意についてまさにそのことを感じ取り、ためらう間もいささかもなく、彼らを通る最短の道を、急ぎの行軍で飛ぶように進んだ。そして、当時何よりもそれを待ち望んでいたローマに対し、スキピオの、そしてカエサルのあの行動における敏速さを、まざまざと示したのである〔cupienti Romae の係りは定かでない。当時それを最も望んでいたローマへ、と取った〕。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 15.5

5

Haec est fiducia imperatoris invicti, et suorum mentibus freti, non dubitare, nec trahere bellum, sed proximum quodque pugnae tempus putare victoriam, non enim res erat tibi, uti Quinto Maximo cum Annibale victore, ut post res asperas locum tempusque captares, sed urgere te successus tuos, et continuare victorias, sed quam primum subvenire Urbi decebat.

PL 8, 665A

これこそ、不敗の皇帝の確信であり、自らの兵の心を頼みとする者の確信である——ためらわず、戦を長引かせず、戦のいかなる直近の機会をも勝利とみなすこと。あなたにとって事情は、クイントゥス・マクシムスが勝利者ハンニバルに対したときのように、苦しい事態の後に場所と時機をうかがうというものではなく、むしろあなた自身の成功を推し進め、勝利を続けさせ、できる限り早く都を救援することがふさわしかったのである。

Panegyricus Constantino Augusto dictus 15.6

6

Sapientis enim est imperatoris fractis rebus cunctando consulere, secundis non deesse fortunae.

PL 8, 665B

というのも、賢明な司令官とは、事態が崩れたときにはためらいをもって思案し、順調なときには運命に応えて怠らない者だからである。