コンスタンティヌスr. 306–337

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Orationes

Oratio II, Caput I 第II演説 第I章

Constantine the Great · Orationes · PL 8, 401A · 11 sectiones

Orationes 2.1.1

1

--PROOEMIUM MENTIONEM FACIT PASCHAE, ET QUOD CHRISTUS CUM MULTA IN OMNES HOMINES BENEFICIA CONTULISSET, AB IISDEM MALE MULCTATUS EST. [0401] Splendidius solito Solis ac diei jubar, primordium quidem resurrectionis; corporum vero jam pridem dissolutorum nova reparatio, fundamentum promissionis; via ducens ad aeternam vitam, dies videlicet Passionis nunc agitur, Doctores carissimi et reliqui omnes amici; vosque multo reliquis feliciores credentium populi, qui ipsum religionis auctorem Deum religiose colitis, et tum interiore sensu, tum linguis ac vocibus, juxta sacrorum oraculorum praescripta, ipsum sine intermissione laudatis.

PL 8, 401A

序文は過越について述べ、キリストがすべての人々に多くの恩恵を施したのに、まさにその人々から悪しく報いられたことを述べる。常より輝かしい太陽と昼の光——それは復活の始まりであり、すでに久しく朽ち果てた肉体の新たな回復であり、約束の礎であり、永遠の生命へと導く道である——すなわち受難の日が、今まさに祝われている。いとも親愛なる教師たちよ、また他のすべての友たちよ。そして、他の者たちよりもはるかに幸いなる、信じる者たちの民である諸君よ——諸君は宗教の創始者たる神をこそ敬虔に礼拝し、あるいは内なる思いによって、あるいは舌と声によって、聖なる神託の定めに従い、絶えることなく神を讃えている。

Orationes 2.1.2

2

Tu vero, natura omnium parens, quid hujusmodi unquam ad hominum utilitatem contulisti? Aut potius quod usquam est opificium tuum? Siquidem ille omnium auctor tuae substantiae opifex fuit. Hic enim est, qui te ornavit.

PL 8, 402A

しかしお前、万物の母なる自然よ、お前はこれまで、人間の益になるようなことを何か施したことがあるだろうか。いや、そもそもお前の作品と呼べるものがどこにあるのか。お前の実体を造ったのは、あの万物の創造者たる造り主であったのだから。お前を飾ったのは、まさにこの方である。

Orationes 2.1.3

3

Quippe ornamentum naturae est vita cum natura apte consentiens. Invaluit autem postea id quod prorsus naturae contrarium est, ut Deum omnium auctorem nemo congruo cultu veneraretur, cunctaque non divini Numinis providentia, sed casu quodam ac temere geri putarentur.

PL 8, 402A

というのも、自然の飾りとは、自然にふさわしく調和した生き方にほかならないからである。しかるにその後、自然にまったく反することが力を得るに至った——万物の創造者なる神を、ふさわしい崇敬の礼をもって崇める者が誰もいなくなり、万事が神威の摂理によってではなく、何らかの偶然によっていいかげんに運ばれていると考えられるようになった、ということである。

Orationes 2.1.4

4

Et quamvis prophetae divino Spiritu afflati id ipsum diserte annuntiarent, quorum sermonibus fides adhiberi debuerat, tamen iniqua impietas modis omnibus repugnabat; ipsam quidem veritatis lucem odio prosequens, impenetrabiles autem tenebras erroris amplectens.

PL 8, 402A

神の霊に吹き込まれた預言者たちが、まさにこのことをはっきりと告げ知らせ、その言葉には信を置くべきであったにもかかわらず、不正なる不敬はあらゆる仕方でこれに逆らい続けた。すなわち、真理の光そのものを憎み追い立てながら、貫き通しがたい誤りの闇を抱き締めていたのである。

Orationes 2.1.5

5

Neque vero vis ac saevitia abfuit; praesertim cum temerarium impetum vulgi principum auctoritas adjuvaret, aut, ut verius dicam, ipsi se importuni furoris duces praeberent.

PL 8, 404A

また、暴力と残虐とが欠けることもなかった。とりわけ、群衆の向こう見ずな激情を統治者たちの権威が後押ししたとき、いや、より正しく言うならば、彼ら自身がこの理不尽な狂乱の首謀者となったときには、なおさらであった。

Orationes 2.1.6

6

Itaque haec vivendi ratio plurium aetatum usu confirmata, illorum temporum hominibus plurimas invexit calamitates.

PL 8, 404A

こうして、幾多の時代の慣行によって固められたこの生き方は、当時の人々に数多くの災いをもたらした。

Orationes 2.1.7

7

Verum, ubi primum Servatoris nostri praesentia illuxit, statim pro injustitia aequitas; pro gravissima tempestate serenitas oborta est, et quaecumque a prophetis praedicta fuerant impleta sunt.

PL 8, 404A

しかし、我々の救い主の現臨がひとたび輝き出るや、たちどころに不正に代わって公正さが、この上ない嵐に代わって晴朗が生じ、預言者たちによって予告されていたことどもがことごとく成就した。

Orationes 2.1.8

8

Postquam enim idem ille Servator noster ad Patris sui sublatus est domicilium, toto terrarum orbe continentiae ac modestiae radiis illustrato, Ecclesiam suam quasi sacrum quoddam virtutis templum in terris constituit, idque aeternum et incorruptum, in quo tum summo Deo ac Patri debitus, tum ipsi quoque conveniens cultus rite exhiberetur.

PL 8, 404A

というのも、かの我々の救い主が、その父の住まいへと上げられた後、全世界が節制と慎ましさとの光に照らし出されると、彼は地上に、いわば徳の聖なる神殿とも言うべき彼の教会を、しかも永遠にして朽ちることなきものとして打ち立てたからである。そこにおいて、至高の神にして父に負うべき礼拝が、また彼自身にもふさわしい礼拝が、正しく捧げられるためであった。

Orationes 2.1.9

9

Sed quid posthaec vesana gentium malitia machinata est? Christi beneficia ac dona projicere, et Ecclesiam Dei ad salutem omnium constitutam evertere studuit, ac suam superstitionem in ejus locum substituere.

PL 8, 404B

しかしその後、諸国の民の狂った悪意は何を企んだであろうか。キリストの恩恵と賜物とを投げ捨て、万人の救いのために建てられた神の教会を覆そうと努め、その代わりに自分たちの迷信を据えようとしたのである。

Orationes 2.1.10

10

Iterum seditiones; iterum pugnae et bella; iterum morositas et luxuriosus vitae apparatus; et cupiditas divitiarum; quae quidem praeter naturam in hominibus existens (quod proprium est malitiae) nunc spe fucata oblectat; nunc timore percellit.

PL 8, 404B

再び内紛が、再び闘争と戦争とが、再び気難しさと奢侈な生活の華美とが、そして富への欲望が生じた。この欲望は、人間のうちに自然に反して存在するものであり(それは悪意に特有のことである)、あるときは偽りの希望をもって喜ばせ、あるときは恐怖をもって打ちのめすのである。

Orationes 2.1.11

11

Sed haec quidem, ut aequitas postulat, humi jaceat, a virtute devicta, et prae poenitentia seipsa disrumpens atque dilacerans. Nobis vero ea quae divinae doctrinae conveniunt impraesentiarum dicenda sunt.

PL 8, 404B

しかし、公正さが求めるとおり、この悪意は地に伏し、徳に打ち負かされ、後悔のあまり自らを打ち砕き引き裂くがよい。我々はといえば、今はただ、神の教えにふさわしいことどもを語らねばならない。