De opere et eleemosynis 22.1
Atque, ut pigros et steriles et cupiditate nummaria nihil circa fructum salutis operantes magis pudeat, ut plus conscientiam sordidam dedecoris ac turpitudinis suae rubor caedat, ponat unusquisque ante oculos suos diabolum cum servis suis, id est cum populo perditionis ac mortis, in medium prosilire, plebem Christi, praesente et judicante ipso, comparationis examine provocare dicentem: « Ego pro istis quos mecum vides nec alapas accepi, nec flagella sustinui, nec crucem pertuli, nec sanguinem fudi, nec familiam meam pretio passionis et cruoris redemi; sed nec regnum illis coeleste promitto, nec ad paradisum restituta immortalitate denuo revoco; et munera mihi quam pretiosa, quam grandia, quam nimio et longo labore quaesita, sumptuosissimis apparatibus comparant, rebus suis vel obligatis in muneris comparatione vel venditis; ac nisi editio honesta successerit, conviciis ac sibilis ejiciuntur, et furore populari nonnunquam pene lapidantur.
PL 4, 618Aまた、怠惰で不毛な者たち、金銭への欲望のために救いの実りについて何も行わない者たちが、いっそう恥じ入るように、そして恥辱と恥ずべき行いに汚れた良心を、いっそう深く羞恥の色が打つように、各人は自分の目の前に、悪魔がその僕たちとともに、すなわち滅びと死の民とともに、進み出て、キリストの民に対し、キリスト御自身が居合わせ裁く中で、比較による吟味を挑んで、こう言う様を思い描くがよい。「私と共にいるのをお前が見ているこれらの者たちのために、私は頬を打たれることもなく、鞭打ちに耐えることもなく、十字架を担うこともなく、血を流すこともなく、受難と流血の代価によって私の一族を購うこともしなかった。しかも私は彼らに天の王国を約束することもなく、回復された不死性によって彼らを再び楽園へと呼び戻すこともしない。それでも彼らは、いかに高価で、いかに大きく、いかに過度の長い労苦によって得た見世物を、この上なく豪奢な支度でもって私のために整えることか——自分の持ち物を、見世物の調達のために抵当に入れ、あるいは売り払ってまで。そしてもし立派な催しが果たされなければ、彼らは罵声と嘲りの口笛で追い立てられ、時には民衆の激昂によってほとんど石打ちにされんばかりとなる。
De opere et eleemosynis 22.2
Tuos tales munerarios, Christe, demonstra, illos divites, illos copiosis opibus affluentes, an in Ecclesia praesidente et spectante te ejusmodi munus edant, oppignoratis vel distractis rebus suis, immo ad coelestes thesauros mutata in melius possessione translatis.
PL 4, 618Bお前のそのような興行主たちを見せてみよ、キリストよ——あの富める者たちを、あの潤沢な富に溢れる者たちを。教会において、お前が司り、見つめる中で、彼らが自分の持ち物を抵当に入れるか売り払って、いや天の宝へと所有をより良く変えて移し替えてまで、そのような見世物を行っているかどうかを。
De opere et eleemosynis 22.3
In istis muneribus meis caducis atque terrenis nemo pascitur, nemo vestitur, nemo cibi alicujus aut potus solatio sustinetur. Cuncta inter furorem edentis et spectantis errorem prodiga et stulta voluptatum frustrantium vanitate depereunt.
PL 4, 618C私のこれらの見世物、儚く地上のものにすぎないものの中では、誰一人養われることなく、誰一人着せられることなく、誰一人いかなる食べ物や飲み物の慰めによっても支えられることはない。すべては、催す者の狂乱と見る者の迷いの間で、浪費的で愚かな、人を欺く快楽の虚しさのうちに滅び去る。
De opere et eleemosynis 22.4
Illic in pauperibus tuis tu vestiris et pasceris, tu aeternam vitam operantibus polliceris; et vix tui meis pereuntibus adaequantur. qui a te divinis mercedibus et praemiis coelestibus honorantur.
PL 4, 618Cだが、かしこでは、お前の貧しい者たちにおいて、お前自身が着せられ、養われる。お前は、善き業を行う者たちに永遠の生命を約束する。そして、お前に属する者たちは、私に属する滅び行く者たちにすら、辛うじて肩を並べる程度である——お前から神的な報酬と天の報いとをもって讃えられるというのに。」